Nghiên cứu phòng ngừa tội phạm cướp giật tài sản tại TP.HCM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP. HỒ CHÍ MINH ------ ----- CÔNG TRÌNH DỰ THI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN CẤP TRƯỜNG Lần thứ XXVII Năm học 2022-2023 TÊN CÔNG TRÌNH: PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM CƯỚP GIẬT TÀI SẢN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THUỘC NHÓM NGÀNH: TỘI PHẠM HỌC Họ tên tác giả, nhóm tác giả : Mã số SV: Năm thứ: 1. Nguyễn Thanh Bình 2053801013016 3 2. Nguyễn Thị Mỹ An 2053801013005 3 3.

Hồ Thị Mỹ Hiền 2053801013044 3 4. Nguyễn Thị Cẩm Nga 2053801013152 3 Trưởng nhóm: Nguyễn Thanh Bình Lớp : 117-HS45.1 Khoá : 45 Khoa: Luật Hình sự Mã số công trình :……………………. TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP. HỒ CHÍ MINH ------ ----- CÔNG TRÌNH DỰ THI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN CẤP TRƯỜNG Lần thứ XXVI Năm học 2022-2023 TÊN CÔNG TRÌNH: PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM CƯỚP GIẬT TÀI SẢN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THUỘC NHÓM NGÀNH : TỘI PHẠM HỌC Họ tên tác giả, nhóm tác giả : Nam/Nữ : Mã số SV: Năm thứ: 1.

Nguyễn Thanh Bình Nam 2053801013016 3 2. Nguyễn Thị Mỹ An Nữ 2053801013005 3 3. Hồ Thị Mỹ Hiền Nữ 2053801013044 3 4. Nguyễn Thị Cẩm Nga Nữ 2053801013152 3 Trưởng nhóm: Nguyễn Thanh Bình Lớp : 117-HS45.1 Khoá : 45 Khoa: Luật Hình sự MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Tình hình nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu ở trong nước. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài.

Đánh giá về tình hình nghiên cứu. Mục tiêu của đề tài. Cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu. Khả năng ứng dụng của đề tài.

8 CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ TỘI PHẠM CƯỚP GIẬT VÀ TÌNH HÌNH TỘI PHẠM CƯỚP GIẬT Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Tội phạm cướp giật tài sản. Tội phạm cướp giật theo Bộ luật hình sự Việt Nam. Khái niệm và ý nghĩa của việc phòng ngừa tội phạm cướp giật ở TP.

Tình hình tội phạm cướp giật ở Thành phố Hồ Chí Minh. Thực trạng của tình hình tội phạm. Cơ cấu của tình hình tội phạm. Động thái của tình hình tội phạm.

Thiệt hại của tình hình tội phạm. 22 CHƯƠNG II: NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN TÌNH HÌNH TỘI PHẠM CƯỚP GIẬT Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Nguyên nhân, điều kiện về kinh tế. Về chỉ số kinh tế.

Thu nhập bình quân đầu người và mức sống của người dân. Giá cả hàng hóa, dịch vụ ở TP. Nguyên nhân, điều kiện văn hóa-xã hội. Môi trường xã hội.

Môi trường gia đình. Môi trường giáo dục. Nguyên nhân, điều kiện về bất cập pháp luật và công tác phòng chống tội phạm. Bất cập pháp luật.

Bất cập trong công tác phòng chống tội phạm. Nguyên nhân, điều kiện từ người phạm tội. Đặc điểm sinh học. Đặc điểm xã hội.

Đặc điểm tâm lý. Nguyên nhân, điều kiện từ nạn nhân. Đặc điểm nhân thân của nạn nhân. Hành vi của nạn nhân.

Nguyên nhân, điều kiện về bất cập trong công tác quản lý nhà nước 43 2. Về công tác quản lý dân cư. Về công tác quản lý kinh doanh. Nguyên nhân, điều kiện về hoàn cảnh khách quan.

Những điều kiện về thời gian phạm tội. Những điều kiện về địa điểm phạm tội. 45 CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM CƯỚP GIẬT Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Thực trạng phòng ngừa tội phạm cướp giật tài sản ở TP.

Thực trạng phòng ngừa về kinh tế. Thực trạng phòng ngừa về văn hóa-xã hội. Thực trạng phòng ngừa về pháp luật và công tác phòng chống tội phạm. Thực trạng phòng ngừa về quản lý nhà nước.

Dự báo tình hình tội phạm cướp giật ở TP. Cơ sở dự báo tình hình tội phạm cướp giật. Nội dung dự báo tình hình tội phạm cướp giật. Những kiến nghị hoàn thiện các giải pháp phòng ngừa tội phạm cướp giật ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Kiến nghị hoàn thiện về giải pháp kinh tế. Kiến nghị hoàn thiện về giải pháp văn hóa- xã hội. Kiến nghị hoàn thiện về giải pháp pháp luật và phòng chống tội phạm. Kiến nghị hoàn thiện về giải pháp quản lý nhà nước.

Kiến nghị hoàn thiện về giải pháp nâng cao ý thức người dân. 97 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ANTT An ninh trật tự BLHS Bộ luật Hình sự LTHAHS Luật Thi hành án hình sự CAND Công an nhân dân CTTP Cấu thành tội phạm UBND Ủy ban nhân dân GD-ĐT Giáo dục- Đào tạo TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh TAND Tòa án nhân dân VKS Viện Kiểm Sát VKSND Viện Kiểm sát nhân dân 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài TP.HCM là thành phố lớn nhất ở Việt Nam về dân số và quy mô đô thị hóa. Nơi này còn là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, giải trí, giáo dục và du lịch của Việt Nam.HCM có nền kinh tế và quy mô dân số lớn nhất cả nước, cũng như là điểm đến thường xuyên của khách du lịch trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, cùng với những thành tựu phát triển trên thì vấn nạn về tội phạm nói chung, tội phạm cướp giật nói riêng vẫn diễn biến hết sức phức tạp, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển toàn diện, an ninh trật tự của TP. Những phát triển và kinh tế, văn hóa, du lịch khiến TP.HCM trở thành nơi thu hút tội phạm cướp giật. Những thông tin về nạn cướp giật tài sản ở đó dễ dàng tìm thấy mỗi ngày trên các trang mạng hoặc báo chí. Trong đợt tổng kết cuối năm 2021 của lực lượng Công an TP.HCM, Thiếu tướng Đinh Thanh Nhàn – Phó Giám đốc, phụ trách công tác điều tra cho biết, các loại hình tội phạm cướp, cướp giật và trộm cắp tài sản chiếm tỉ lệ cao (lên đến 76,7%) trong cơ cấu phạm pháp hình sự xảy ra trên địa bàn thành phố.

Tình trạng cướp giật tài sản xảy ra ở hầu hết trên địa bàn TP.HCM, không phải chỉ ở vùng trung tâm thành phố và ở các tuyến đường vắng, thưa thớt dân cư mà còn diễn ra ngay giữa phố đông người qua lại vào ban ngày khiến người dân hết sức lo lắng. Hành vi cướp giật tài sản có thể là do một cá nhân thực hiện hoặc do nhiều người tạo thành một nhóm thực hiện và các hành vi này xảy ra ở khắp các quận: quận 1, quận 3, quận 10, quận 11…trong đó quận 10 và 11 là hai địa bàn chính. Nhóm người này thường bắt cặp đi với nhau và phân chia công việc rõ ràng: lái xe, giật, cản địa và luôn có thanh niên chốt chặn giữ vai trò cảnh giới, phát hiện nếu có công an thì kịp thời báo động hoặc khi bị dân truy đuổi giữ vai trò cản địa. Qua đó có thể thấy, đối tượng cướp giật ở TP.HCM ngày càng manh động và lộng hành, hết sức táo tợn khi thực hiện hành vi phạm tội.

Chúng thậm chí sẵn sàng dùng hung khí nguy hiểm để chống trả, xâm hại những người cố gắng bảo vệ tài sản của mình và tấn công cả những người truy bắt. Không những vậy những đối tượng thực hiện cướp giật còn có những thủ đoạn hết sức tinh vi, các đối tượng có xu hướng hoạt động theo tổ chức, phối hợp chặt chẽ để tìm “con mồi” và đối phó với cơ quan chức năng. Tội phạm cướp giật tài sản không chỉ gây ra thiệt hại về tài sản cho nạn nhân, mà còn có thể gây thiệt cho sức khỏe và tính mạng của họ. Tội phạm này còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự, gây hoang mang cho người dân và khách du lịch ở TP.

Mặc dù, công tác phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn tội phạm cướp giật tài sản trên địa bàn TP.HCM trong những năm qua đã thu được nhiều kết quả, tuy nhiên có thể thấy hoạt động phòng ngừa loại tội phạm này vẫn còn những tồn tại những hạn chế nhất định, số vụ án xảy ra còn nhiều, có lúc tăng cao và diễn biến phức tạp. Đáng lo hơn là 2 người dân TP.HCM đang dần có suy nghĩ “bình thường hóa” đối với tình hình tội phạm cướp giật. Tuy rằng trước đó, cũng có một số tác giả đã thực hiện công trình nghiên cứu khoa học về vấn đề này như Chu Tấn Hải, Trương Thị Hương Huệ, Nguyễn Văn Khoa Điềm. và các tác giả này đưa ra các kiến nghị về phòng ngừa xã hội như nâng cao giáo dục, nâng cao hiệu quả tuyên truyền, nâng cao về nghiệp vụ, phòng ngừa về mảng tố tụng.

nhưng hoạt động phòng ngừa tội phạm cướp giật chưa hiệu quả. Do đó dù đã được nghiên cứu từ rất lâu, thì vấn đề tội phạm cướp giật vẫn luôn là đề tài nóng, và có giá trị áp dụng thực tiễn cao. Chính vì tính cấp thiết như trên, nhóm nghiên cứu quyết định chọn đề tài "Phòng ngừa tội phạm cướp giật tài sản tại Thành phố Hồ Chí Minh" để nghiên cứu tình hình tội phạm, tìm ra đặc điểm của loại tội phạm này. Đồng thời có những dự báo và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản trên địa bàn TP.

Tình hình nghiên cứu Tội phạm cướp giật tài sản nói chung hay cướp giật tài sản ở TP.HCM nói riêng luôn là một trong những vấn đề nóng nhận được nhiều quan tâm của xã hội, vì thế không ít tác giả trong và ngoài nước đã thực hiện nghiên cứu về vấn đề này 2. Tình hình nghiên cứu ở trong nước Chu Tấn Hải (2013), Hoạt động phòng ngừa tội phạm của lực lượng Cảnh sát nhân dân đối với tội phạm cướp giật tài sản của người nước ngoài trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Tp. Tác giả tập trung vào việc phân tích tình hình, nguyên nhân, điều kiện của tội phạm cướp giật đối với người nước ngoài trên địa bàn TP. Bài luận văn cũng nhấn mạnh vào công tác phòng ngừa tội phạm của lực lượng Cảnh sát nhân dân TP.HCM, đưa ra nhiều kiến nghị phòng ngừa cho lực lượng cảnh sát như phòng ngừa về xã hội, phòng ngừa về nghiệp vụ, phòng ngừa trong hoạt động tố tụng.

Trương Thị Hương Huệ, Phòng ngừa tội cướp giật tài sản trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, Khóa luận tốt nghiệp, Trường Đại học Luật TP. Khóa luận đã phân tích chi tiết tình hình tội phạm cướp giật tài sản ở TP.HCM trong giai đoạn từ 2011 đến 2015; nêu ra những nguyên nhân, điều kiện về xã hội và pháp luật của tình hình tội phạm cướp giật; phân tích thực trạng trong công tác phòng ngừa tội phạm cướp giật.