Luận án tiến sĩ pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp từ thực tiễn huyện thườn

VIEN HAN LAM KHOA HOC XA HOI VIET NAM HỌC VIEN KHOA HOC XA HOI TRAN QUOC TRUNG PHAP LUAT VE THUE THU NHAP DOANH NGHIEP TU THUC TIEN HUYEN THUONG TIN, THANH PHO HA NOI Ngành: Luật Kinh tế Ma sé: 8.07 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYEN DUC MINH HA NOI - 2020 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, với kết quả công cuộc đổi mới nền kinh tế của đất nước theo hướng mở cửa, chủ động hội nhập với quốc tế đã mang lại những thành tựu quan trọng tạo ra thế và lực mới cho sự phát triển của Việt Nam. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế của nhà nước ta ngày cảng được thể hiện rõ nét hơn. Thông qua những công cụ hữu hiệu của mình, nhà nước, Chính phủ đã thực hiện khá thành công vai trò điều tiết các hoạt động kinh tế trong các giai đoạn phát triển của đất nước.

Một trong những công cụ quan trọng dé có thể thực hiện hiệu quả nhiệm vụ đó là chính sách thuế. Với việc ban hành ra các quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp có ý nghĩa vô cùng quan trọng trên tất cả các phương diện về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội cũng như về mặt pháp lý. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng các văn bản pháp luật vào thực tiễn vẫn còn một khoảng cách khá xa vời giữa văn bản và đưa vào thực tế áp dụng, vẫn còn có nhiều khó khăn bắt cập trong việc áp dụng các quy định mà các văn bản luật đưa ra. Đặc biệt tại một địa phương có những khu công nghiệp mới nồi, đan xen bởi những làng nghề truyền thống lâu đời như huyện Thường Tín, thành phó Hà Nội thì vấn đề này trở nên khó khăn, nhức nhối và cấp bách hơn bao giờ hết.

Tuy nhiên trong những năm qua, do nhiều nguyên nhân khác nhau mà việc động viên thuế thu nhập doanh nghiệp vào ngân sách nhà nước còn gặp nhiều khó khăn, vẫn còn tồn tại một số bất cập trong quá trình áp dụng pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp, đặc biệt là các hiện tượng như trốn thuế, gian lận thuế, nợ thuế chiếm tỷ lệ vẫn còn cao. Nhận thấy được tầm quan trọng của công tác triển khai, áp dụng pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp vào thực tiễn, đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp và chọn huyện Thường Tín làm địa bàn cụ thể để nghiên cứu quá trình áp dụng pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp, tìm ra những khó khăn, bat cập trong quá trình áp dụng pháp luật. Đây cũng chính là lý do khiến tôi chọn đề tài: “Pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp từ thực tiễn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội” làm đề tài Luận văn thạc sỹ luật học của mình để từ đó đưa ra những kiến nghị giúp cho chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành ngày một hoàn thiện hơn, đầy đủ hơn, đạt được kết quả tốt hơn trên cơ sở tạo được điều kiện tốt nhất cho người nộp thuế mà vẫn đảm bảo số thu ngân sách nhà nước và vai trò của Nhà nước về quản lý thuế đối với doanh nghiệp. Từ đó tạo được môi trường pháp lý lành mạnh cho sự phát triển của doanh nghiệp và tăng thu ngân sách nhà nước.

Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Vấn đề về thuế thu nhập doanh nghiệp đã được đề cập nhiều trong các công trình nghiên cứu trước đây. Tuy nhiên do thời điểm, cách thức tiếp cận và phạm vi nghiên cứu khác nhau, hầu hết các công trình nghiên cứu được công bố trước đây đều tập trung khai thác theo một góc độ nhất định về mặt lý luận của pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc với phạm vi rộng như trên cả nước hay các tỉnh thành. Đây là vấn đề vẫn còn mới cần được nghiên cứu làm rõ về mặt thực tiễn. Luận văn: “Phap luật về thuế thu nhập doanh nghiệp từ thực tiễn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội” sẽ là dé tai gop phan hoan thiện van đề pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp thông qua việc phân tích đánh giá các quy định của pháp luật và tìm hiểu thực tiễn quá trình áp dụng pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phó Hà Nội.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích nghiên cứu Luận văn: “Pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp từ thực tiễn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội” hướng đến mục đích sau: Về mặt lý luận: luận văn nêu và phân tích hệ thống những vấn đề lý luận về pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành. Cùng với đó luận văn nêu và phân tích những ưu nhược điểm, bất cập còn tồn tại của thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành. Về mặt thực tiễn: luận văn nêu thực trạng các yếu tố địa phương ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội.

Luận văn phân tích những kết quả đạt được, đồng thời nêu lên những bắt cập còn tôn tại trong quá trình áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn huyện Thường Tín. Từ đó đưa ra quan điểm, giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp. Nhiệm vụ nghiên cứu Luận văn nghiên cứu một số vấn đề lý luận về pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp, trên cơ sở đó làm rõ các khái niệm, đặc điểm, nội dung, vai trò, phân tích, đánh giá ưu nhược điểm, bất cập còn ton tại của pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành. Luận văn tìm hiểu thực trạng áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn huyện Thường Tín.

Cùng với đó luận văn nêu ra những bắt cập trong quá trình áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn huyện Thường Tín. Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp phù hợp với tình hình mới hiện nay, đảm bảo hiệu lực, hiệu quả đáp ứng được các yêu cầu cấp thiết đối với tình hình kinh tế hiện tại trên địa bàn Thường Tín. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4. Đối trợng nghiên cứu Các quan điểm về pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp đề làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá pháp luật và thực tế áp dụng; các quy định hiện hành về pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp, các văn bản liên quan và kết quả thực tế điển hình để chỉ ra những vướng mắc trong các quy định của pháp luật và thực tiễn áp dụng.

Phạm vì nghiên cứu Nội dung pháp luật về thuế có phạm vi nghiên cứu rất rộng, nội dung phức tạp, bao hàm nhiều lĩnh vực pháp luật như dân sự, hành chính, hình sự. Do đó, để nghiên cứu một cách toàn diện thì đòi hỏi sự đầu tư nghiên cứu rất nhiều kiến thức có liên quan đến nhiều ngành luật khác nhau. Vì vậy, với việc nghiên cứu dừng lại ở mức đề tài luận văn thạc sĩ, tác giả chỉ giới hạn phạm vi nội dung nghiên cứu là pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, tác giả đề ra những giải pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam.

Về thời gian: Luận văn sẽ nghiên cứu pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp trên cơ sơ pháp luật từ năm 2008 đến nay và nghiên cứu việc thực hiện pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, cụ thê là: Luật thuế thu nhập doanh nghiệp 2008; Luật thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đôi năm 2013; Văn bản hợp nhất 26/VBHN-BTC năm 2015 hợp nhất Thông tư hướng dẫn Nghị định 218/2013/NĐ-CP và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành và một số văn bản quy phạm pháp luật khác. Về không gian: Luận văn tập trung làm rõ việc thực hiện pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp qua thực tiễn tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, từ đó đưa ra những quan điểm, giải pháp góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp hiện nay và các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu Như nhiều công trình khoa học pháp lý khác, đề tài này được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp duy vật lịch sử và duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và một số vấn đề lý luận có liên quan. Ngoài ra đề tài còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản khác tùy thuộc vào từng nội dung cụ thể như phân tích, tổng hợp nhằm làm rõ các quy định của pháp luật về thuế TNDN và thực tế áp dụng cũng như thành tựu của các chuyên ngành khoa học pháp lý hay những luận điểm khoa học trong các công trình nghiên cứu, các bài viết trên tạp chí, các vụ việc được đề cập trên truyền thông đại chúng.Từ đó nêu ra một số vướng mắc, bất cập khi áp dụng các quy định cụ thể vào thực tế.

Phương pháp phân tích được sử dụng nhằm phân tích đánh giá một số điều luật cụ thể; phương pháp thống kê các số liệu về thuế TNDN trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội. Sự kết hợp các phương pháp định tính là nền tảng cho cái nhìn khách quan nhất, đồng thời sẽ có những nhận xét, đánh giá xác thực và đề ra những phương hướng hoàn thiện có tính khả thi. Những đóng góp mới, ý nghĩa lý luận và thực tiễn Luận văn là công trình nghiên cứu ở cấp độ thạc sĩ, nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực hiện pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp qua thực tiễn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội. Do đó có thể xem những nội dung sau trong luận văn là những đóng góp mới về khoa học.

- Góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về thực hiện pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp ở Việt Nam nói chung và huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội nói riêng. - Đánh giá phần nào thực trạng thực hiện pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp qua thực tiễn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, trên cơ sở chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế trong việc thực hiện pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp và một số nguyên nhân của nó. - Đưa ra một số yêu cầu, giải pháp có tính khả thi nhằm thực hiện pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp ở huyện Thường Tín, thành phô Hà Nội.