Luận án tiến sĩ luật học: Pháp luật chống bán phá giá hiện hành của Hoa Kỳ - Trường Đại học [Tên trường]

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận án đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Lan Anh LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, đồng nghiệp, bạn bè và người thân.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến người thầy hướng dẫn: PGS. Lê Mai Thanh và TS. Hồ Ngọc Hiển đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, động viên tôi trong suốt thời gian thực hiện luận án. Xin gửi lời cảm ơn đến Lãnh đạo Học viện Khoa học xã hội, các thầy cô ở Khoa Luật, Học viện Khoa học xã hội đã chỉ bảo, góp ý, hỗ trợ tôi rất nhiều trong việc tìm kiếm tư liệu cũng như nâng cao phương pháp, kỹ năng viết luận án.

Xin cảm ơn các anh chị em là đồng nghiệp tại Viện Nghiên cứu Châu Mỹ - Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam đã cổ vũ, tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình, người thân và bạn bè đã luôn quan tâm, động viên, tiếp sức cho tôi vượt qua những khó khăn để hoàn thành luận án. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Lan Anh MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA.

Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Đánh giá tình hình nghiên cứu và các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. Cơ sở lý thuyết, câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu. 25 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.

28 Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ. Lý luận về bán phá giá và chống bán phá giá trong thương mại quốc tế. Quá trình hình thành và phát triển pháp luật chống bán phá giá. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của pháp luật chống bán phá giá.

Cấu trúc pháp luật và cơ chế thực thi pháp luật chống bán phá giá. 60 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 74 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ CỦA HOA KỲ. Thực trạng pháp luật Hoa Kỳ về điều tra và xác định hành vi bán phá giá.

Thực trạng pháp luật Hoa Kỳ về áp dụng các biện pháp chống bán phá giá và rà soát sau áp dụng biện pháp chống bán phá giá. Các phương thức và thực tiễn giải quyết tranh chấp chống bán phá giá của Hoa Kỳ. Đánh giá chung về thực trạng pháp luật chống bán phá giá của Hoa Kỳ. 132 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.

137 Chương 4: NHỮNG GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA VÀ ỨNG PHÓ CHO VIỆT NAM ĐỐI VỚI CÁC VỤ KIỆN CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ CỦA HOA KỲ. Giải pháp cho Việt Nam trong phòng ngừa các vụ điều tra và xác định hành vi bán phá giá của Hoa Kỳ. Giải pháp cho Việt Nam trong ứng phó với việc bị áp dụng các biện pháp chống bán phá giá của Hoa Kỳ. 147 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4.

162 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ. 163 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 164 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT AB Appellate Body Cơ quan Phúc thẩm ADA Anti-Dumping Agreement Hiệp định về chống bán phá giá của WTO BPG Bán phá giá CFA Catfish Farmers Of America Hiệp hội chủ trại nuôi cá da trơn Hoa Kỳ CIT US Court of International trade Tòa án Thương mại quốc tế Hoa Kỳ DOC United States Department of Commerce Bộ thương mại Hoa Kỳ DSB Dispute Settlement Body Cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO DSM Dispute Settlement Mechanism Cơ chế giải quyết tranh chấp DSU Disputes Settlement Understanding Thoả thuận về các quy tắc và Thủ tục điều chỉnh việc giải quyết tranh chấp EU European Union Liên minh Châu Âu GATT General Agreement on Trade and Tariffs Hiệp định chung về thương mại và thuế quan ITC International Trade Commission Ủy ban Thương mại quốc tế Hoa Kỳ KTTT Kinh tế thị trường NTBS Non Tariff Barriers Hàng rào phi thuế quan NMES Non-Market Economies Nền kinh tế phi thị trường POR Period of Review Rà soát hành chính SPS Sanitary and Phytosanitary Measures Biện pháp Vệ sinh và Kiểm dịch động thực vật TBT Technical Barriers to Trade Hàng rào kỹ thuật trong thương mại US.Code Bộ Tổng luật Hoa Kỳ VASEP Vietnam Association of Seafood Exporters and Producers Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam XHCN Xã hội Chủ nghĩa WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại thế giới MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của nghiên cứu Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế quốc tế đã mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập vào những thị trường rộng lớn và hấp dẫn như thị trường Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, Hoa Kỳ cũng đồng thời là thị trường đầy rủi ro, với các loại rào cản khác nhau, trong đó đặc biệt đáng chú ý là các biện pháp phòng vệ thương mại (chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ). Theo thống kê từ WTO, Hoa Kỳ nằm trong nhóm các nước sử dụng biện pháp chống bán phá giá nhiều nhất đối với hàng hóa nước ngoài nhập khẩu. Rõ ràng là biện pháp chống bán phá giá đang trở thành một thách thức của tự do hóa thương mại nói chung và là một thực tế khó phủ nhận ở thị trường Hoa Kỳ nói riêng. Đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, bị kiện chống bán phá giá ở thị trường này là nguy cơ rất lớn.

Việc nắm vững hệ thống pháp luật của Hoa Kỳ về chống bán phá giá không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường Hoa Kỳ trong bối cảnh chưa được Hoa Kỳ thừa nhận là nước có nền kinh tế thị trường, mà còn có ý nghĩa thiết thực trong việc nghiên cứu, hoạch định chính sách hợp tác toàn diện với Hoa Kỳ nói chung và chính sách thương mại nói riêng khi cả Việt Nam và Hoa Kỳ đang mong muốn nâng tầm quan hệ Đối tác toàn diện hiện nay thành Đối tác chiến lược trong tương lai gần nhất có thể. Do vậy, từ thực trạng trên, đề tài Luận án Tiến sỹ Luật “Pháp luật chống bán phá giá hiện hành của Hoa Kỳ” là cần thiết và mang tính thời sự cấp bách, đáp ứng các yêu cầu về nghiên cứu khoa học pháp lý và thực tiễn áp dụng pháp luật về chống bán phá giá của Hoa Kỳ đối với nền kinh tế phi thị trường như Việt Nam. Việc nắm vững hệ thống pháp luật của Hoa Kỳ về chống bán phá giá sẽ tạo tiền đề để Việt Nam có thể chủ động phòng, tránh bị kiện chống bán phá giá, và tạo khả năng chuẩn bị tốt nhất khi bị điều tra chống bán phá giá tại thị trường Hoa Kỳ. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu của luận án là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn thông qua việc nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống các vấn đề 1 liên quan tới pháp luật chống bán phá giá hiện hành của Hoa Kỳ nhằm đề xuất đưa ra các giải pháp cho Việt Nam có thể phòng tránh và ứng phó với các vụ kiện chống bán phá giá từ phía Hoa Kỳ. Nhiệm vụ nghiên cứu Để thực hiện mục đích nghiên cứu trên, Luận án có các nhiệm vụ nghiên cứu sau đây: - Một là, nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về chống bán phá giá và lý luận pháp luật chống bán phá giá trong thương mại quốc tế nói chung và mối quan hệ với pháp luật CBPG các nước nói riêng. - Hai là, phân tích nhằm làm sáng tỏ thực trạng pháp luật chống bán phá giá của Hoa Kỳ qua việc nghiên cứu về các nhóm quy phạm về xác định hành vi bán phá giá, trong đó có những quy định đặc biệt đối với nền kinh tế phi thị trường; nhóm quy phạm về áp dụng biện pháp chống bán phá giá; và nhóm quy phạm về giải quyết tranh chấp bán phá giá của Hoa Kỳ. Ba là, nghiên cứu, đề xuất các giải pháp cho Việt Nam trong việc phòng ngừa các vụ điều tra và xác định hành vi bán phá giá của Hoa Kỳ; và các giải pháp cho Việt Nam trong ứng phó với các vụ tranh chấp chống bán phá giá của Hoa Kỳ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận án là các quy định pháp luật chống bán phá giá hiện hành của Hoa Kỳ. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Luận án giới hạn nghiên cứu nội dung pháp luật chống bán phá giá của Hoa Kỳ với cấu trúc như quy phạm pháp luật về điều tra và xác định hành vi bán phá giá; áp dụng biện pháp chống bán phá giá; và về giải quyết tranh chấp về chống bán phá giá của Hoa Kỳ. Luận án giới hạn nghiên cứu theo mục đích như trên đã phân tích mà không tiếp cận theo hướng so sánh với pháp luật Việt Nam về chống bán phá giá.

2 Về không gian: Luận án tập trung nghiên cứu nội dung pháp luật chống bán phá giá trong phạm vi Hoa Kỳ; một số vụ việc chống bán phá giá trong phạm vi Hoa Kỳ và WTO có liên quan đến Việt Nam. Về thời gian: Luận án tập trung nghiên cứu trong khoảng thời gian từ khi Việt Nam và Hoa Kỳ ký Hiệp định Thương mại song phương (BTA) đến nay (từ năm 2001 đến nay), với khởi nguồn một số vụ việc điều tra chống bán phá giá của Hoa Kỳ đối với doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam sau đó. Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng trong luận án bao gồm như sau: Phương pháp so sánh luật học: Trên cơ sở những tiêu chí về xác định hành vi bán phá giá, áp dụng biện pháp chống bán phá giá và giải quyết tranh chấp chống bán phá giá để so sánh với các quy định chung về chống bán phá giá của WTO, từ đó làm sáng tỏ đặc thù của pháp luật chống bán phá giá hiện hành của Hoa Kỳ và có thể đưa ra các giải pháp phù hợp cho phía Việt Nam trong việc phòng ngừa và ứng phó với các vụ kiện chống bán phá giá của Hoa Kỳ.