Luận án tiến sĩ: Kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện theo pháp luật đất đai Việt Nam hiện nay - Phạm Trần Thu Trang

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI PHẠM TRẦN THU TRANG KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT HÀNG NĂM CỦA CẤP HUYỆN THEO PHÁP LUẬT ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT KINH TẾ Hà Nội - 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI PHẠM TRẦN THU TRANG KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT HÀNG NĂM CỦA CẤP HUYỆN THEO PHÁP LUẬT ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Ngành: Luật Kinh tế Mã số: 8380107 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. PHẠM HỮU NGHỊ Hà Nội - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là nghiên cứu của cá nhân tôi và chưa được sử dụng trong bất kỳ công trình nào khác. Các thông tin, ví dụ, trích dẫn trong Luận văn là chính xác và đảm bảo tính trung thực, tin cậy. Hà Nội, ngày tháng 3 năm 2020 Tác giả luận văn Phạm Trần Thu Trang luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT HÀNG NĂM CỦA CẤP HUYỆN, PHÁP LUẬT VỀ KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT HÀNG NĂM CỦA CẤP HUYỆN. Khái niệm, đặc điểm của kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện. Vai trò, ý nghĩa của kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện. Nội dung quy định pháp luật về kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện.

Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về Kế hoạch sử dụng đất của cấp huyện. Kinh nghiệm của một số nước trong công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. 24 Chương 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH VỀ KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT HÀNG NĂM CỦA CẤP HUYỆN THEO PHÁP LUẬT ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA NHỮNG BẤT CẬP LIÊN QUAN ĐẾN KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT HÀNG NĂM CỦA CẤP HUYỆN. Thực trạng quy định pháp luật đất đai về kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện.

Nguyên nhân của những bất cập liên quan đến kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện. 48 Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT HÀNG NĂM CỦA CẤP HUYỆN Ở VIỆT NAM. Định hướng hoàn thiện pháp luật về kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện. Đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật về kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện.

Những kiến nghị, đề xuất liên quan đến quá trình triển khai thực hiện kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện. 72 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 74 luan an DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, BẢN ĐỒ Bảng 2.1: Kết quả thực hiện theo kế hoạch sử dụng đất năm 2018 huyện Sông Lô, Tỉnh Vĩnh Phúc. Error! Bookmark not defined.2: Danh mục công trinh, dự án được duyệt trong kế hoạch sử dụng đất năm 2016 huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc đến nay chưa thực hiện, đề nghị loại bỏ.

Error! Bookmark not defined. luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho con người. Đất đai là nền tảng để định cư và tổ chức các hoạt động kinh tế - xã hội, nó không chỉ là đối tượng lao động mà còn là tư liệu sản xuất không thể thay thế được, đặc biệt là đối với các hoạt động sản xuất của con người.

Việc sử dụng đất có hiệu quả và bền vững đang trở thành vấn đề cấp thiết với mỗi quốc gia, nhằm duy trì sức sản xuất của đất đai cho hiện tại và cho tương lai. Để đạt được mục tiêu trên và nâng cao khả năng quản lý đất đai, nhà nước đã xây dựng một hệ thống chính sách đất đai, trong đó những quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giữ vai trò quan trọng việc tăng cường hiệu lực và hiệu quả của quản lý nhà nước về đất đai, góp phần tích cực vào việc phát huy tiềm năng đất đai phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, phát triển cơ sở hạ tầng, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho nhân dân. Tuỳ thuộc vào nhận thức cũng như đặc điểm và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ và giai đoạn khác nhau, công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở nước ta được thực hiện với mục đích và yêu cầu; dựa trên những căn cứ, cơ sở và nguyên tắc; theo trình tự, nội dung và phương pháp rất khác nhau (được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật đất đai, cũng như các văn bản pháp quy hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ kỹ thuật). Giai đoạn sau khi có Luật Đất đai năm 2013 đến nay: Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được thực hiện tại 03 cấp hành chính là quốc gia, cấp tỉnh, cấp huyện và quy hoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh.

Theo đó, quy hoạch sử dụng đất chỉ thực hiện tại 03 cấp hành chính thay vì 04 cấp như Luật Đất đai năm 2003 và bổ sung việc lập kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện. Điểm đổi mới của Luật này quy định kỳ kế hoạch sử dụng đất cấp huyện là hàng năm. Việc đổi mới này cùng với đổi mới về căn cứ để giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất là “kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện” nhằm khắc phục tình trạng giao đất, cho thuê đất, chuyển mục 1 luan an đích sử dụng đất tràn lan, tránh tình trạng bỏ hoang hóa, gây lãng phí tài nguyên đất, hạn chế được tiêu cực, đề phòng nguy cơ tham nhũng về đất đai Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của kinh tế - xã hội hiện đại, phát triển đô thị,các khu dân cư mới, cùng với sự gia tăng dân số đã đặt ra nhiều yêu cầu đối với đất đai. Do đất đai có hạn nên tất yếu sẽ xảy ra sự cạnh tranh sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, của các địa phương.

Căn cứ vào nguyên tắc cạnh tranh trong sử dụng đất, tất yếu sẽ xảy ra những sự xung đột giữa đất đai sử dụng vào các mục đích khác nhau, dẫn đến mất cân bằng về cả lợi ích và công bằng xã hội. Bên cạnh đó, thực tế triển khai tổ chức thực hiện các quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và lập kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện theo quy định của Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật còn gặp một số khó khăn, vướng mắc. Để phục vụ cho công tác quản lý đất đai trong giai đoạn phát triển nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế sâu rộng, cần thiết phải nghiên cứu để hoàn thiện hơn các quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cấp đặc biệt là kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện. Từ lí do trên, tôi lựa chọn đề tài “Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện theo pháp luật đất đai ở Việt Nam hiện nay” để thực hiện luận văn thạc sĩ luật học với mong muốn đóng góp vào việc hoàn thiện lý luận, hiện thực hóa các quy định đổi mới về kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện, góp phần đảm bảo thực hiện có hiệu quả hơn pháp luật về đất đai.

Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Nghiên cứu những quy định của pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở Việt Nam đã thu hút được rất nhiều sự quan tâm, chú ý của các học giả, chuyên gia và các nhà khoa học. Trong thời gian qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu ở các khía cạnh khác nhau như: - Đề tài: Nghiên cứu cơ sở khoa học của việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện và lập kế hoạch sử dụng đất theo 04 cấp lãnh thổ hành chính, do PTS. Nguyễn Đức Minh, Viện Điều tra quy hoạch đất đai làm chủ nhiệm giai đoạn 2 luan an 1995-1996. Đề tài đã nghiên cứu và đưa ra được cơ sở khoa học cho việc lập quy hoạch sử dụng đất của cấp huyện.

Đề tài đã đưa ra được cơ sở khoa học trong công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai cấp huyện; những nội dung và phương pháp chính trong lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai cấp huyện. - Đề tài: Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn của quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, tiếp cận mới về một phương pháp nghiên cứu, do PTS. Nguyễn Dũng Tiến, Viện Điều tra quy hoạch đất đai làm chủ nhiệm giai đoạn 1996-1997. Đề tài đã nghiên cứu và đưa ra cơ sở khoa học và thực tiễn của quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh.

Đề tài đã đưa ra được bản chất, nội dung của công tác quy hoạch sử dụng đất đai cấp tỉnh - Đề tài: Nghiên cứu hoàn thiện nội dung phương pháp quy hoạch sử dụng đất đai cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã, do ThS. Ninh Minh Phương, Trung tâm Điều tra Quy hoạch đất đai (nay là Trung tâm Điều tra, đánh giá tài nguyên đất) làm chủ nhiệm giai đoạn 2005-2006. Đề tài đã đề xuất được nội dung, phương pháp quy hoạch sử dụng đất đai cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã. Đề tài đã đưa ra được nội dung quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã phù hợp với giai đoạn 2005 - 2006.

- Đề tài: Nghiên cứu mối quan hệ giữa quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch xây dựng, do KS. Lê Gia Trinh, Trung tâm Điều tra Quy hoạch đất đai làm chủ nhiệm giai đoạn 2006- 2007. Đề tài đã xác định được mối quan hệ giã quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội. - Đề tài: Quy hoạch sử dụng đất ở nước ta trong giai đoạn hiện nay - Thực trạng và giải pháp (Nguyễn Đình Bồng 2007), Viện Nghiên cứu Địa chính (nay là Viện Khoa học đo đạc và bản đồ).

Đề tài đã đánh giá được thực trạng và đề xuất các giải pháp phục vụ công tác lập quy hoạch sử dụng đất trong giai đoạn này. - Đề tài “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy hoạch sử dụng đất của nước ta trong thời kỳ công nghiệp hóa” do TS. Nguyễn Dũng Tiến, Viện Nghiên cứu Địa chính làm chủ nhiệm giai đoạn 2007 - 2009.