Luận án tiến sĩ hợp đồng dịch vụ pháp lý ở Việt Nam - Học viện Khoa học Xã hội

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NĂM 2014 HÀ NỘI - 2014 I HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI Mã số: 62.01 : HÀ NỘI - 2014 II LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận án đều đƣợc trích dẫn nguồn trung thực. Những kết luận khoa học của Luận án chƣa đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN III MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 CHƢƠNG 1: U, CƠ S PHƢƠ U. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Những nghiên cứu về dịch vụ và thƣơng mại dịch vụ.

Những công trình nghiên cứu về dịch vụ pháp lý. Một số kết quả của hoạt động nghiên cứu. Vấn đề cần tiếp tục tập trung nghiên cứu, tìm giải pháp. Lý thuyết nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu. Kết quả dự kiến đạt đƣợc. 24 CHƢƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ Ở VIỆT NAM.

Quan niệm về dịch vụ pháp lý. Quan niệm của WTO về dịch vụ pháp lý. Quan niệm về dịch vụ pháp lý ở Việt Nam. Tính thƣơng mại của dịch vụ pháp lý.

Đặc điểm của dịch vụ pháp lý. Dịch vụ pháp lý có tính gắn liền với pháp luật. Ngƣời thực hiện DVPL phải có trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề luật. Dịch vụ pháp lý có tính khó xác định trƣớc đƣợc kết quả.

33 ƣ kết quả DVPL công. Theo nội dung DVPL. Khái niệm hợp đồng dịch vụ pháp lý. Đặc điểm của hợp đồng dịch vụ pháp lý.

Bên cung ứng DVPL phải là các tổ chức hành nghề có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật. Phƣơng thức ký kết và hình thức tồn tại đặc biệt của HĐDVPL. Hợp đồng dịch vụ pháp lý có tính đối nhân và tính rủi ro cao. Quá trình giao kết và thực hiện hầu hết các HĐDVPL bị phụ thuộc vào bên thứ ba.

Phân loại hợp đồng dịch vụ pháp lý. Căn cứ vào loại hình tổ chức hành nghề cung cấp DVPL. Căn cứ vào nội dung của HĐDVPL. Căn cứ vào loại chuyên gia thực hiện HĐDVPL.

45 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 46 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ. QUY ĐỊNH VỀ CHỦ THỂ HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ. Quy định về chủ thể cung cấp dịch vụ pháp lý.

Điều kiện để hành nghề cung cấp dịch vụ pháp lý. Hình thức tổ chức hành nghề cung ứng DVPL. Quy định về chủ thể sử dụng dịch vụ pháp lý. Những hạn chế của pháp luật hiện hành về chủ thể hợp đồng dịch vụ pháp lý.

Quy định về vấn đề đăng ký, cấp phép đối với các tổ chức hành nghề cung ứng DVPL chƣa hợp lý, thiếu thống nhất. Quy định về điều kiện hành nghề cung ứng DVPL còn thể hiện sự chồng chéo, mâu thuẫn và bất bình đẳng. Đối tƣợng của hợp đồng dịch vụ pháp lý và đơn vị tính. Đối tƣợng hợp đồng dịch vụ pháp lý.

Điều kiện DVPL là đối tƣợng HĐDVPL. Đơn v ƣợng hợp đồng dịch vụ pháp lý. Quyền lợi và nghĩa vụ của chủ thể hợp đồng dịch vụ pháp lý. Nghĩa vụ của bên cung ứng DVPL.

Nghĩa vụ của bên sử dụng dịch vụ pháp lý. Chất lƣợng dịch vụ pháp lý. Thù lao dịch vụ pháp lý. Phƣơng thức tính phí và mức phí dịch vụ pháp lý.

Trách nhiệm do vi phạm HĐDVPL. THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ. Nguyên tắc thực hiện hợp đồng dịch vụ pháp lý. Nguyên tắc thực hiện đúng hợp đồng.

Nguyên tắc thực hiện hợp đồng một cách trung thực, theo tinh thần hợp tác và có lợi nhất cho các bên, bảo đảm tin cậy lẫn nhau. Nguyên tắc thực hiện hợp đồng không đƣợc xâm phạm đến lợi ích của Nhà nƣớc, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích của ngƣời khác. Phƣơng th c th. Phƣơng th.

Phƣơng thức giao nhận. QUY ĐỊNH VỀ ĐIỀU KIỆN CÓ HIỆU LỰC CỦA HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ. Bên cung cấp DVPL phải có năng lực chủ thể để thực hiện nghĩa vụ theo HĐDVPL. Đại diện ký kết HĐDVPL phải có thẩm quyền.

Ngƣời đại diện ký kết hợp đồng của bên cung ng DVPL. Ngƣời đại diện ký kết hợp đồng của bên sử dụng DVPL. Đảm bảo nguyên tắc giao kết hợp đồng. Mục đích và nội dung hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội.

Hình thức hợp đồng phù hợp với quy định của pháp luật. 108 CHƢƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ Ở VIỆT NAM. NHỮNG CĂN CỨ CHO VIỆC HÌNH THÀNH QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ. Căn cứ vào thực tiễn hoạt động dịch vụ pháp lý ở Việt Nam.

Dịch vụ pháp lý ở Việt Nam hình thành và phát triển trên cơ. Dịch vụ pháp lý ở Việt Nam ra đ và có sự phát triển mất cân đối giữa các loại hình DVPL. Căn cứ vào thực trạng của hệ thống pháp luật điều chỉnh hợp đồng dịch vụ pháp lý ở Việt Nam. Căn cứ vào cam kết của Việt Nam trong các Điều ƣớc quốc tế và nhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.

QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ Ở VIỆT NAM. Hoàn thiện pháp luật HĐDVPL phải dựa trên quan điểm hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung, pháp luật DVPL nói riêng. Phải xác định HĐDVPL là hợp đồng có tính thƣơng mại. Hoàn thiện pháp luật HĐDVPL phải hài hoà với pháp luật quốc tế.

MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ Ở VIỆT NAM. Hoàn thiện các quy định pháp luật về dịch vụ pháp lý tiến tới xây dựng Luật Dịch vụ pháp lý. Hoàn thiện các quy định về khái niệm dịch vụ pháp lý. 123 ch c cung ng DVPL.

Ban hành Luật Dịch vụ pháp lý. Hoàn thiện các quy định pháp luật về hợp đồng dịch vụ pháp lý. Hoàn thiện các quy định về chủ thể hợp đồng dịch vụ pháp lý. Hoàn thiện các quy định về nội dung hợp đồng dịch vụ pháp lý.

145 VIII DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BLDS 2005 Bộ luật dân sự 2005 BLTTHS; BLTTDS Bộ luật tố tụng hình sự; Bộ luật tố tụng dân sự CCV; CHV Công chứng viên; Chấp hành viên DN; GPKD ; Giấy phép kinh doanh ĐTV; CQĐT Điều tra viên; Cơ quan điều tra DVPL; HĐDVPL Dịch vụ pháp lý; Hợp đồng dịch vụ pháp lý TMDVPL Thƣơng mại dịch vụ pháp lý General agreement on Trade in Serveses GATS Hiệp định chung về thƣơng mại dịch vụ General agreement on Trade and Tarrifs GATT Hiệp định chung về thƣơng mại hàng hóa và thuế quan GCNĐKKD Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh HNKTQT Hội nhập kinh tế quốc tế LCC 2006; Luật Công chứng 2006 Liên đoàn Luật sƣ Việt Nam LĐLSVN VIETNAM BAR FEDRATION (VBF). LDN 2005, LĐT 2005 Luật Doanh nghiệp 2005, Luật Đầu tƣ 2005 LLS 2006; LTM 2005 2005 QLNN; HCNN Quản lý nhà nƣớc; Hành chính nhà nƣớc TAND; VKSND Tòa án nhân dân; Viện kiểm sát nhân dân THA; THADS Thi hành án; Thi hành án dân sự TMDV; DVTM Thƣơng mại dịch vụ; Dịch vụ thƣơng mại TPL; VPTPL Thừa phát lại; Văn phòng thừa phát lại TTTGPLNN Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nƣớc TVVPL; TTTVPL Tƣ vấn viên pháp luật; Trung tâm tƣ vấn pháp luật VAHS; ĐTVAHS Vụ án hình sự; Điều tra vụ án hình sự VPCC; VPLS Văn phòng công chứng; Văn phòng luật sƣ World Trade organization WTO Tổ chức thƣơng mại Thế giới IX MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh kinh tế thị trƣờng và hội nhập kinh tế quốc tế, các tổ chức và cá nhân ngày càng có nhu cầu sử dụng DVPL. Các tổ chức và cá nhân cần sự trợ giúp pháp lý một cách thƣờng xuyên nhằm đảm bảo sự an toàn về mặt pháp lý cho các giao dịch của mình.

Quá trình toàn cầu hóa kinh tế đã thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của DVPL cho các tổ chức và cá nhân ở tầm quốc tế. Các chủ thể tham gia nhiều giao dịch liên quan đến nhiều lĩnh vực đƣợc điều chỉnh bởi pháp luật trong nƣớc và pháp luật quốc tế. Hình thức pháp lý của các giao dịch đó là hợp đồng. Để các giao dịch của các chủ thể diễn ra an toàn và hiệu quả thì cần phải có sự trợ giúp pháp lý từ phía các nhà cung cấp DVPL.

Việc trợ giúp pháp lý của nhà cung cấp DVPL đối với bên sử dụng DVPL đƣợc thể hiện dƣới hình thức HĐDVPL. Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể HĐDVPL, đặc biệt là của bên sử dụng DVPL và phòng ngừa tranh chấp xảy ra, đòi hỏi pháp luật về HĐDVPL phải không ngừng hoàn thiện. Đồng thời hệ thống pháp luật quốc gia về HĐDVPL phải phù hợp với các Điều ƣớc quốc tế mà Việt Nam đã ký kết. Ở Việt Nam, DVPL mới khởi động và phát triển từ những năm 90 của thế kỷ 20 trở lại đây.

So với bề dầy truyền thống nghề luật ở các nƣớc phát triển nhƣ Hoa Kỳ, Anh, Pháp…thì kinh nghiệm hành nghề của giới luật gia Việt Nam là quá ít ỏi và chƣa bài bản. Các tổ chức, cá nhân cũng chƣa có thói quen sử dụng DVPL cho các hoạt động của mình. Tình trạng quan liêu, hách dịch, cửa quyền của một bộ phận cán bộ, công chức nhà nƣớc. “Chất thƣơng mại” của hoạt động cung cấp DVPL, cũng nhƣ sự điều chỉnh của pháp luật đối với hoạt động dịch vụ này còn nhiều hạn chế, bất cập.

Pháp luật điều chỉnh HĐDVPL ở Việt Nam hiện nay còn chƣa hoàn chỉnh và đƣợc quy định ở rất nhiều văn bản pháp luật khác nhau, nhƣ: Bộ luật Dân sự năm 2005; Luật Thƣơng mại năm 2005; Các đạo luật chuyên ngành và một số văn bản dƣới luật, bƣớc đầu đặt cơ sở pháp lý cho hoạt động DVPL của các nhà cung cấp DVPL ký kết HĐDVPL với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng DVPL. 1 Các văn bản pháp luật nêu trên quy định về hợp đồng, HĐDV và DVPL chứ không quy định trực tiếp về HĐDVPL. Điều đó d , mâu thuẫn với nhau. Ngƣợc lại, có nhiều vấn đề lại không đƣợc quy phạm pháp luật nào điều chỉnh hoặc quy định không rõ ràng hoặc quá chung chung…gây khó khăn, lúng túng cho các chủ thể HĐDVPL, cho hoạt động QLNN và hoạt động giải quyết chấp về HĐDVPL.