Luận án phó tiến sĩ khoa học luật học xây dựng và hoàn thiện đảm bảo pháp lý thự

9g LUFa ’ , Dy Ï = ’ \ HỌC VIỆN CHÍNH TRI QUOC GIA HỒ CHÍ MINH * NGUYEN VAN MẠNH * 4° u XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN DAM BẢO PHÁP LÝ THỰC HIỆN QUYỀN CON NG¯ỜI TRONG IỀU KIỆN ỔI MỚI Ở N¯ỚC TA HIỆN NAY z <4 ` _TH¯ VIỆN HA NO! ) a ae TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT a (Ô PHGV 3 | O_N4G _ o ae Chuyén nganh : Ly luận Nhà nude và pháp quyền =2 | Mã số : — 505.01 PP vor \L 5012 LUẬN ÁN PHÓ TIẾN S( KHOA HỌC LUẬT HỌC Nguoi, hidng dan khoa học : ILOANG VAN HAO PGS-PTS Luật học WA NỘI - 1995 MUC_ LUC I CHUONG QUYEN CON NGUOI, VAI TRO CUA PHAP LUẠT TRONG VIEC THUC HIEN QUYỀN con NGỦỎI Tiết 1 Quyền con ng°ời và những iều kiện dam bao thực hiện nó. Khai niêm quyền con ng°¡i. vs Những iều kiện dam bao thực hiện quyền con ng°ời, 34 Tiết 2 Pháp luật ~ nhân tố quan trọng dam bao thực hiện quyền con ng°ời. 44 5 Vai trò cua pháp luật trong việc thực hiện quyền con ng°ời, 45 Khối niệm va nội dung dam bao pháp ly thựo hiện quyền con ng°ời.

G GHÙÔNIL DAM BẢO PHAP LY THOC HIẸN QUYỀN CON NGUOT O'ndéc TA - THUG TRẠNG VA PHUONG HUONG HOAN THIEN Bọ Sy hinh thanh va thực trang dam bao phap ly thực hiện quyền con ng°ời ở n°ớc ta, %2 1. Những °u diém và thành tựu. s2 Macs Những khuyết iểm va tồn tại. 1 Tiết 2 Ph°¡ng h°¡ng xây dựng va hoan thiện dam bao pháp ly thực hiện quyền con ng°ời trong iều kiện ồi mới o n°¡c ta hiện nay.

107 Trang Bre le ỗi m¡i t° duy pháp ly nhận thức úng ắn mối quan hệ gi°a nha n°ớc, pháp luật và quyền con ng°ời.20 Ra soát dam bao pháp ly thực hiện quyền con ng°¡i trong hệ thống phấp luật hiện hanh, 114 sen Bao dam tinh cp thể, ồng bộ và kha thi cua am bao pháp ly thực hiện quyền con ng°ời trong hệ thống pháp luật. Xây dựng dam bao pháp lý thực hiện quyền con ng°ời trong iều kiện chuyên sang cỡ chế thị tr°ờng. 129 2 Se Hoàn thiện dam bao phap ly thực hiện quyền con ng°ời trên ph°¡ng iện phap luật về tô chu, hoạt ộng cua bộ máy nha n°ớc. Bao dam sự phù hợp gi°a pháp luật quốc gia và pháp luật quốc tế trong iều kiện hiện 167 nay.

KẾT LUAN 171 PHU LUC ‘ (êm) DANH MỤC TAL LIEU THAM KHAO 190 +t ud ẦU ồ tại 1. {nh cấp thiết của Quyền con ng°ời la một trong nh°ng van ề c¡ bản của loại ng°ời, có lịch sử lâu doi. No °ợc long trọng tuyên bố trong nhiều Gông °¡c quốc tế về quyền con ng°ời cing nh° trong Hiến n pháp của nhiều n°ớc, Nh°ng trên thực tế, vấn ề thực hiện quyề con ng°ời ở mỗi quốc gia cùng nh° trên phạm vi toàn cầu la một qúa trình khó khn, phức tạp, doi hỏi phải co sự ấu tranh phối hợp giữa các quốc gia và nỗ lực phấn dấu trên nhiều ph°¡ng iện o mỗi quốc gia. Chế ộ XHCN 1h chế ộ tôn trọng quyền con ng°ời, tất cä cho con nguời và vì con ng°¡i.

Song muốn ảm bảo thực hiện quyền con ng°ời phải xây dựng nền dân chủ XHCN và nha n°ợc pháp quyền; phat triển kinh tế, vn hoa giáo dục, nâng cao dén trí, xây dựng va hoan thiện hệ thống pháp luật, tng c°ờng pháp chế XHCN. trong các iều kiện dam bao thực hiện quyền con ng°ời pháp quật co vị trí vai tro hất svc quan trọng. Nó thể chế hóa Rayan con ng°ời ; quy djnh tổ chức hoạt ộng của bộ may nhà n°¡c 3 quy ịnh hệ thống thủ tục tổ tụng trong mối quan hệ gi°a nha n°ớc voi công ân ¡ cụ thé hóa những vn ban phap luật quốc tế ã tham gia, ký kết nhằm bao êm thực hiện, bảo vệ quyền con ng°ời. Tổng thể những quy ịnh do tạo thành hệ thống ảm bảo pháp lý thực hiện quyền con ng°ời va °ợc dam bao thực hiện bằng quyền lực va bộ may nha n°¡c, trên quy mô toan xa hội‹ ổ°n°ợc ta, trong một thời gian dai, vấn ề quyền con ng°ời a °ợc va dam bao thực hiện quyền con ng°ời bằng pháp luật ch° nghiên cứu một cách c¡ bản và cổ hệ thống ; nhận thức về bản ền chất, vai trò oủa phap luật trong việc thực hiện bao vệ quy on té con ng°ời con những biéu hiện ¡n giản, phiến iện 3 ck hình thành rõ nét các quan iểm, nguyên tắc chi ạo c trình xây dựng ảm bao pháp ly thực hiện quyền con nạ trong hệ thống pháp luật.

VÌ vậy, việc thể chế hóa quyyền ng°ời va xây dựng các thiết chế âm bảo thực hiện, baco vệ trong hệ thống pháp luật ch°a hoan chinh, con nhiều th gót. Hon nữa trong iều kiện chuyên sang c¡ chế thị tru nhiều vấn ề moi phat sinh liên quan ến quyền con nẹ ch°a °ợc cụ thể hóa ầy ủ trong hộ thống pháp luật. T hình trên ây dẫn ến những hen chế, thiếu sot nhất d trong viéc thyc hién, bao vé quyén con ng°ời. N°ớc ta ã tham gia, ký kết nhiều Céng °ợc quốce về quyền con ng°¡i, iều do ặt ra yêu cầu hòa nhập pthap trong n°ớc v¡i pháp luật quốc tế tạo âm bao pháp lý hiện quyền con ng°ời, Mặt kháo trong iều kiện mở rộngg é£ l°u; hợp tac quốc tố, những quan hộ kinh tổ, quan hệ iên có nhân tố n°¡c ngoài ngày càng phat trién va diễn biểến 1 tap doi hồi phải xây dựng dam bảo pháp lý thực hiện, tbao quyén con ng°ời trong cao quan hé nay.

Hon nữa, hiện may thé lựo thu djch voi sy nghiép cách mạng cua nhân dân ta dựng lên cái gọi la "Vấn ề nhân quyền ở Việt Nam", muy ér Việt Nam vi phạm nhân quyền ngay từ những quy ịnh trong thống pháp luật. Xuất phát từ những vấn ề lý luận va thựo tiền tì ây, việo nghiên cứu thực trạng dam bao pháp lý thực | quyền oon ng°ời trong hộ thống pháp luật, ‘danh gía ( những thanh tựu, °u iểm, lam ro những khuyết diém,t8m - 3 ~= g tiếp tục của nó, ồng thời xac ịnh ph°¡ng h°¡ng, nội dun hiện nay xây dựng; hoàn thiện no trong iều kiện ối m¡i về mặt ở nwo ta la cần thiết và cấp bách, có y ngh)a ca lý luện va thực tiền. 2, mình hình nghiên o°u i Vấn ề dam bao thực hiện quyền con ng°ời ã °ợc giớ cứu. khoa học pháp ly n°ớc ta va nhiều n°ớc quan tâm nghiên ao 6’nuoe ta, từ sau Dai hội VI cua Dang trén cac sach,b t ề cập va tap chi nghién cứu khoa học ã co nhiều bài viế : "ể am vấn ồ quyền con ng°ời va thực hiện quyền con ng°ời tố n con bảo quyền con ng°¡i cần ổi mới nhận thức về nhâ pháp luật ng°ời" ( Phạm Ngọc Quang - Tạp chí Nhà n°ớc và của gố 1= 1989 ) ; "Khoa học phap lý Việt Nam tr°ớc yêu cầu phap ay nghiệp ổi mới" ( Dao Trí Úc - Tạp chí Nhà n°ớc va hiện c luật số 1-1989 ) 3 "Vấn ề quyền con ng°ời va sự thự pháp ở Việt Nam" ( Nguyễn Ngọc Minh - Tạp chi Nha n°ợc va ờng" tr° luật ad 2-1989 ) 3 "Quyền con ng°ời va bảo vệ môi 2 - 1989): ( Trần Trọng Hựu - Tạp chỉ Nhà n°ớc và pháp luật số een n "Quan niệm về quyền con ng°ời trong ôi GÌ ea.

nế Tap chi hệ thống phap luật ở n°¡c ta" ( Trần Ngọc °ờng - quy ền Nha n°ớc và pháp luật số 14-1991 ) 3 "Quyền con nguoi,Cộng sản công dân" ( Hoàng Vn Hao và Chu Thành - Tạp chícứu ã °ợc ố 5 - 1993 ); v. Một số công trình nghiên n°ớc xuất bản thanh sách + "Xây dựng nền dân chủ XHDuoNng,vaNxnha b Sy thật pháp quyền" ( ồ Nguyên Phuong và Trần Ngọc Nội , 199 2 ) 4 Tập chuyên khảo "CNXH và nhân quyền" ( Học Hà Nxb Chinh viện Nguyễn Ấ1 Quốc, 1990 ) :"Xa hội va pháp luật", -4 «4 trị Quốc gia, 1994 ) v. ặc biệt tập chuyên khảo *" ` Quyền con ng°ời; quyền công ân" gồm hai tập của Trung tâm Nghiên cứu quyền con ng°ời Học Viện Chính trị Quốc gia Hồ Chf Minh ã tập hợp nhiều bai viết nghiên cứu vấn ề quyền con ng°ời trong khuôn khổ ề tài KX.O7-16 ¡ "Cae quyền và ngh)a vụ c¡ ban của công dân trong Hiến pháp 1992" ( PTS Chu Thanh "; "Pháp luật bao dam quyền tự do kinh doanh của công ân ở n°ợc ta" ( PTS Hoang Thế Liên ) ; "Hanh vi hợp pháp, nhân tổ dam bảo thực hiện quyền con ng°ời" ( PTS Trần Ngọc °ờng ) ;"Tu t°ởng và quan niệm về quyền con ng°ời trong lịch sử t° t°ởng và chính trị phap lý" ( PTS Võ Khanh Vinh ) ¡"Sự phát triển quyền con ng°ời trong lịch sv lập hiến Việt Nam" ( PTS Nguyễn ng Dung ) v. Ö “n°ớc ngoài, cing có nhiều công trình, bài viết nghiên cứu vấn ề thực hiện quyền con nguời, áng chủ ý là các bài tham luận tại "Hội nghị bàn tròn" về ề tài "Bảo vệ quyền con ng°ời trong iều kiện chuyển sang nền kinh tế thị tr°ờn g" do Bộ môn Nhân quyền Viện Nha n°ớc pháp luật thuộc VHLKH Nga tổ chức tháng 12-1992 ( Xem tài liệu tham khảo IX 2031 -Ph° viện Học viện ChíÍính trị Quốc gia Hồ ChÍ Minh).

Nhìn chung, các công trình, bai viết nêu trên a ề cập một số khía cạnh cua vấn ề quyền con ng°ời. Tiếp thu và phat triển nh°ng kết qua ó luận ấn nghiên cứu một cach co hệ thống vấn ồ xây dựng và hoàn thiên âm bão pháp ly thực hiện quyền con ng°ời trong iều kiện ôi mới ở n°¡c ta hiện DAY. Myo ích, nhiệm vu và phem vi nghiên oứu ola luận án Mục ích của luận án là ánh gfa qua trình hình thành, oe Phat triển va thực trạng dam bao pháp ly thực hiện quyền con ng°ời trong hệ thống pháp luật n°ợc ta ; xac ịnh những ph°¡ng h°¡ng, nội dung xây dựng va hoan thiện dam bao pháp ly thực hiện quyền con ng°ời trong iều kiện ổi mới ở n°¡c ta hiện nay. Dé ạt mục ích do luận án có các nhiệm vy sau ây : la : Phân tích làm ro khái niệm quyền con - Một ng°ời, xác ịnh những nội dung c¡ ban của quyền con ng°ời,cac iều kiện ảm bảo thực hiện quyền con nguời.

- Hai la : Phân tíÍch vị trí, vai tro của pháp luật trong việc thực hiện, bao vệ quyền con ng°ời.