Luận án Tiến sĩ Luật học: Đấu tranh phòng chống tội mua bán phụ nữ ở Việt Nam - TS. Nguyễn Văn Hưởng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI NGUYÊN VN H¯ NG mee ẤU TRANH PHONG, CHONG TOI MUA BAN PHU NU O VIET NAM Chuyên ngành: Tội phạm hoc và iều tra toi phạm Ma số: 62 38 70 01 LUẬN ÁN TIẾN S( LUẬT HỌC Ng°ời h°ớng dẫn khoa học: GS. NGUYEN NGỌC HOA HÀ NỘI -2008 LỜI CAM OAN Toi xin cam oan ây là công trình nghiên cứu cua riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận an là trung thực. Những kết luận khoa học cua luận an ch°a từng °ợc ai công bồ trong bat kỳ công trình nào khác.

TÁC GIÁ LUẬN ÁN Nguyễn Vn H°¡ng MỤC LỤC Trang MỞ ẦU | Ch°¡ng I: TINH HÌNH TOL PHAM CUA TOI MUA BAN PHU NU Ở 8 VIET NAM Nhận thức chung ee Thực trạng của tội mua bán phụ nữ ở Việt Nam 12 ộng thái của tội mua bán phụ nữ ở Việt Nam 56 1.4 Phần an của tội mua bán phụ nữ ở Việt Nam 61 Ch°¡ng 2: NGUYÊN NHÂN, IỀU KIỆN CỦA TỘI MUA BÁN PHỤ NỮ 76 Ớ VIỆT NAM 2. Nhận thức chung 76 2. Những nguyên nhân, iều kiện có tính chất chung cho nhiều tội 2. Những nguyên nhân, iều kiện có tính chất ặc thù của tội mua bán 97 phụ nữ Ch°¡ng 3: DU BAO TINH HÌNH TOI PHAM VA CAC BIEN PHÁI L9 PHONG, CHONG TOI MUA BAN PHU NU Ở VIỆT NAM 3.

Du báo tình hình tội phạm của tội mua bán phụ nữ ở Việt Nam 129 3. Các biện pháp phòng, chống tội mua bán phụ nữ ở Việt Nam KẾT LUẬN 182 DANH MỤC CONG TRÌNH CONG BO CUA TÁC GIÁ 187 ANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO 188 PHỤ LỤC 202 DANH MỤC CHỮ VIET TAT BLHS : Bộ luật hình sự BLTTHS : Bộ luật tố tụng hình sự MBPN : Mua bán phụ nữ TAND : Toa án nhân dân TANDTC : Tòa án nhân dân Tối cao THTP : Tinh hình tội phạm VKSND : Viện kiêm sát nhân dân VKSNDTC : Viện kiêm sát nhân dân Tôi cao DANH MUC CAC BANG Sô hiệu Tên bang Trang 1.1 Tội mua bán phụ nữ bị xét xử so thẩm ở Việt Nam (1998 - 2007) 10 1.2 Tội mua bán phụ nữ và tội phạm nói chung bị xét xử s¡ 14 thẩm ở Việt Nam (1998 - 2007) Tội mua bán phụ nữ và tội xâm phạm nhân thân (Ch°¡ng 17 XII BLHS) bị xét xử s¡ thẩm ở Việt Nam (1998 - 2007) Tỷ lệ tội mua bán phụ nữ so với tội phạm nói chung, tội mua bán phụ nữ so với tội xâm phạm nhân thân trên toàn quốc và một số ịa ph°¡ng Hệ số tội phạm của tội mua bán phụ nữ trên toàn quốc và một số ịa ph°¡ng (1998 — 2007) Hình phạt °ợc quyết ịnh ối với các bị cáo phạm tội mua t2) c¬ bán phụ nữ ở Việt Nam (1998 - 2007) Số ng°ời phạm lội trong mỗi vụ giữa tội phạm nói chung, tội xâm phạm nhân thân với tội mua bán phụ nữ ở Việt Nam (1998 - 2007) Trung bình số ng°ời phạm tội trong mỗi vụ án bị xét xu s¡ 39 thẩm ở một số tinh DANH MỤC BIEU Ồ Số hiệu Tên biểu ồ Trang 1 Tỉ lệ tội mua ban phụ nữ so với tội phạm nói chung bị xét 15 xử s¡ thẩm ở Việt Nam (1998 - 2007) 1.2 Ti lệ bị cáo phạm tội mua bán phụ nữ so với bị cáo phạm l6 tội nói chung bị xét xử s¡ thẩm ở Việt Nam (1998 - 2007) 1.3 Tỉ lệ tội mua bán phụ nữ so với tội xâm phạm nhân thân 18 (Ch°¡ng XII) bị xét xử s¡ thẩm ở Việt Nam (1998 - 2007) 1.4 Tỉ lệ bị cáo phạm tội mua bán phụ nữ so với bị cáo phạm 18 tội xâm phạm nhân thân (Ch°¡ng XII) bị xét xử s¡ thẩm ở Việt Nam (1998 - 2007) 1.5 Ti lệ số ng°ời tham gia trong một vụ phạm tội mua bán phụ nữ 1.6 Ti lệ sô nan nhân trong một vụ phạm tội mua ban phụ nữ 1.7 Ti lệ số lần thực hiện tội phạm của các bị cáo phạm tội 24 mua bán phụ nữ Tỉ lệ các thủ oạn của tội mua bán phụ nữ 26 Tỉ lệ loại tội và khung hình phạt °ợc áp dụng ối với 34 ng°ời phạm tội mua bán phụ nữ (1998 - 2007) Ti lệ các loại hình phat °ợc áp dụng ối với các bị cáo phạm tội mua bán phụ nữ Số ng°ời phạm tội trong mỗi vụ giữa tội phạm nói chung, tội xâm phạm nhân thân và tội mua bán phụ nữ ở Việt Nam (1998 - 2007) Ti lệ tái phạm, tái phạm nguy hiểm của tội mua bán phụ nữ 44 Ti lệ bi cáo là nữ bị xét xử về tội mua bán phụ nữ ở Việt 46 Nam (1998 - 2007) Tỉ lệ bị cáo là nữ bị xét xử về tội mua bán phụ nữ (từ 140 bản 46 án hình sự s¡ thẩm) Tỉ lệ ộ tuổi của các bị cáo phạm tội mua bán phụ nữ 47 (1998 - 2007) ‘Ti lệ các loại ộng c¡ phạm tội mua bán phụ nữ S| Thời gian ẩn của tội mua bán phụ nữ 68 DANH MỤC CÁC Ồ THỊ So hiéu Tên ồ thị Trang LI Tội mua bán phụ nữ bị xét xử trong 10 nm (1998 - 2007) 58 MỞ DAU 1. Tính cấp thiết của ề tài Ngày 09 tháng 12 nm 1998, ại hội ồng Liên hợp quốc ã ra Nghị quyết số 53/111, trong ó quyết ịnh thành lập một uy ban chuyên biệt liên chính phủ ề soạn vn kiện quốc tế có tính toàn diện cho việc ấu tranh chống tội phạm có tô chức xuyên quốc gia. Vn kiện ó chính là Công °ớc của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm có tô chức xuyên quốc gia [36].

Bô sung cho Công °ớc nay, Liên Hợp Quốc còn ban hành Nghị ịnh th° về phòng ngừa. tran áp và trừng trị tội buôn bán ng°ời, ặc biệt là phụ nữ và trẻ em [37]. iều này cho thấy: Việc phòng, chống tội phạm buôn bán ng°ời nói chung, tội mua bán phụ nữ (MBPN) nói riêng không chỉ là công việc của một vài quốc gia mà ã tro thành van ê quôc tê có tính toàn câu. Thực tiễn ấu tranh chống tội phạm ở Việt Nam trong những nm gan ây cho thấy: Tội MBPN ã và ang diễn ra rất nghiêm trọng.

Theo các số liệu thống kê của Cục Thống kê tội phạm Viện kiểm sát nhân dân tối cao (VKSNDTC) và Phòng tổng hợp Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC), trong 10 nm (1998-2007) trên ca n°ớc ã có 1.904 bị cáo bị xét xử về tội MBPN [28], [41]. Thực hiện việc tong iều tra, rà soát (trên ca n°ớc) từ nm 1998 ến nm 2006, Công an các ịa ph°¡ng ã phát hiện, lập danh sách 5.746 phụ nữ, trẻ em bị bán ra n°ớc ngoài, 7.940 phụ nữ, trẻ em vắng mặt lâu ngày tại ịa ph°¡ng nghi ã bị bán [6, tr. 6]; trong số các nạn nhân bị ban va nghi ã bi bán, phụ nữ chiếm khoảng 95% [3, tr. Tội MBPN không những xâm phạm nghiêm trọng nhân phâm, danh dự, cuộc sông gia ình của ng°ời phụ nữ (nạn nhân của tội phạm) mà còn xâm phạm chính sách, pháp luật vê bao vệ phụ nữ; xâm phạm nghiêm trọng quyền bình ng của phụ nữ (thành qua xã hội mà Nhà n°ớc ã cô gng xây dựng, ca xã hội no lực thực hiện trong nhieu nam qua).

Những nm gân ây, Nhà n°ớc Việt Nam ã có nhiều biện pháp mạnh; các bộ, ngành, chính quyên ịa ph°¡ng ã tích cực phòng ngừa và kiên quyết dau tranh chống tội MBPN nh°ng tội phạm này ch°a giảm mà còn có xu h°ớng tng và diễn biên ngày càng phức tap (nm 2005 ca n°ớc có 65vu/112 bị cáo phạm tội MBPN bị xét xu; nm 2006 con SỐ nay là 121 vu/ 237 bị cáo, còn nm 2007 có 139 vụ với 264 bị cáo bị các toà án xét xử về tội MBPN. Nam 2005 có 23/64 tinh, thành pho nhung nam 2006 da co 31/64 tinh, thanh pho có tội MBPN bj xét xử [28], [41]). iều ó ặt ra yêu cầu phai nghiên cứu tội MBPN một cách toàn diện, ặt tội MBPN trong tong thê toi phạm nói chung, trong mối quan hệ tác ộng qua lại chặt chẽ với các iều kiện kinh tế, xã hội. của ất n°ớc, ề từ ó i sâu phân tích các ặc iểm tình hình tội phạm (THTP) của tội MBPN, phân tích rõ các nguyên nhân, iều kiện của tội MBPN va dua ra °ợc các biện pháp phòng ngừa có hiệu qua ối với tội MBPN ở Việt Nam hiện nay.

ó cing là lý do khiến chúng tôi lựa chọn ề tài: "Dau tranh phòng, chống tội mua bán phụ nữ ở Việt Nam" làm ề tài nghiên cứu cho Luận án tiên s) Luật học của mình. Tinh hình nghiên cứu de tài Tội MBPN ở Việt Nam từ tr°ớc ến nay ch°a °ợc các nhà khoa học, các cán bộ nghiên cứu quan tâm nghiên cứu úng mức. Cho ến nay mới chỉ có một số (không nhiều) các công trình nghiên cứu về tội MBPN hoặc có liên quan ến tội MBPN. Các công trình nghiên cứu về tội MBPN hoặc có liên quan ến tội MBPN (tội MBPN là một bộ phận của ối t°ợng nghiên cứu) ã °ợc công bố thì cing chi là các công trình °ợc công bố trong khoảng 5, 6 nm trở lại ây.

Các công trình này bao gồm: - ề tài khoa học cấp Bộ: De tài: "Tội mua bán phụ nữ, tre em qua biên giới Việt Nam - Thực trạng và giai pháp phòng ngừa" do Th°ợng tá Dang Xuân Khang, Phó chánh Vn phòng INTERPOL Việt Nam làm chú nhiệm, hoàn thành vào nm 2005 (ề tài này sau ó °ợc Viện chiến l°ợc và Khoa học Công an xuất bản thành sách (l°u hành nội bộ) có tên là: Téi mua ban phụ nữ. tre em qua biên giới Liệt Nam - Thực trạng và giải pháp, Nxb Công an nhân dân, nm 2007). Kết quả nghiên cứu của ề tài này cho thấy: Nhóm nghiên cứu ã phân tích °ợc khái quát tình hình buôn ban ng°ời trên thế giới trong may nm trở lại day; phân tích khái quát tinh hình mua bán phụ nữ va mua bán trẻ em qua biên giới Việt Nam trong 5 nm (1998-2003); phân tích kết qua dau tranh chồng tội MBPN và tội mua bán trẻ em mà (cu thê là việc bắt giữ, kh¡i tố, iều tra các tội MBPN, mua bán trẻ em) của ngành Công an từ nm 1998 ến 2003; phân tích khái quát một số ặc diém nguyên nhân, iều kiện của tội mua bán phụ nữ, mua bán trẻ em trong 5 nm (1998-2003) và nêu ra một SỐ bien pháp phòng ngừa các tội phạm này.