Luận án Tiến sĩ: Nguyên tắc và phương pháp đại đoàn kết trong tư tưởng Hồ Chí Minh - Lê Thị Hà

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC Xà HỘI VÀ NHÂN VĂN -----------***----------- LÊ THỊ HÀ NGUY£N T¾C, PH¦¥NG PH¸P §¹I §OµN KÕT TRONG T¦ T¦ëNG Hå CHÝ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC Xà HỘI VÀ NHÂN VĂN -----------***----------- LÊ THỊ HÀ NGUY£N T¾C, PH¦¥NG PH¸P §¹I §OµN KÕT TRONG T¦ T¦ëNG Hå CHÝ MINH Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng & Chủ nghĩa duy vật lịch sử Mã số: 62 22 80 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS HOÀNG CHÍ BẢO 2. TS ĐOÀN THỊ MINH OANH HÀ NỘI - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận án là trung thực; các luận điểm và kết quả nghiên cứu của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hà Nội, ngày 03 tháng 06 năm 2016 Tác giả Lê Thị Hà i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Tác giả luận án xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn tập thể lãnh đạo Trường Đại học Hồng Đức, đã luôn động viên, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn GS.TS Hoàng Chí Bảo và PGS.TS Đoàn Thị Minh Oanh là người đã hướng dẫn, góp ý trao đổi về phương pháp luận, nội dung nghiên cứu và các hướng dẫn khoa học khác, đảm bảo cho luận án hoàn thành có chất lượng. Xin chân thành cảm ơn tất cả các nhà khoa học đã góp ý và tạo điều kiện cho việc hoàn thiện luận án. Xin chân thành cảm ơn các thầy giáo cô giáo trong khoa Triết học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQGHN đã tạo mọi điều kiện cho việc học tập nghiên cứu và hoàn thành luận án. Cuối cùng, xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận án.

Tác giả luận án ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Những nghiên cứu về đại đoàn kết trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh. Những nghiên cứu về nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Những nghiên cứu về giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết nói chung và nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết nói riêng. Một số vấn đề đặt ra, luận án cần tiếp tục nghiên cứu và giải quyết.

30 Tiểu kết chương 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NGUYÊN TẮC, PHƢƠNG PHÁP ĐẠI ĐOÀN KẾT. Các khái niệm cơ bản. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết.

42 Tiểu kết chương 2. NHỮNG NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NGUYÊN TẮC, PHƢƠNG PHÁP ĐẠI ĐOÀN KẾT. Khái quát tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc đại đoàn kết.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về phương pháp đại đoàn kết. 84 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mối quan hệ giữa nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết trong tư tưởng Hồ Chí Minh. 98 Tiểu kết chương 3.

GIÁ TRỊ CỦA TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NGUYÊN TẮC, PHƢƠNG PHÁP ĐẠI ĐOÀN KẾT TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY. Bổ sung, phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin. Cơ sở cho Đảng Cộng sản Việt Nam giải quyết vấn đề dân tộc và quốc tế trong điều kiện mới, hoàn cảnh mới. Cơ sở cho Đảng Cộng sản Việt Nam xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phát huy dân chủ và quyền làm chủ của nhân dân.

Cơ sở để đẩy mạnh hội nhập quốc tế, cùng với các quốc gia - dân tộc tham gia giải quyết những vấn đề toàn cầu. 134 Tiểu kết chương 4. 143 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 147 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

148 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BCHTW : Ban Chấp hành Trung ương CNXH : Chủ nghĩa xã hội CNCS : Chủ nghĩa Cộng sản CNMLN : Chủ nghĩa Mác-Lênin CNTB : Chủ nghĩa tư bản CNĐQ : Chủ nghĩa đế quốc CNH, HĐH : Công nghiệp hoá, hiện đại hoá CB, ĐV : Cán bộ, đảng viên ĐĐK : Đại đoàn kết ĐĐKDT : Đại đoàn kết dân tộc ĐKQT : Đoàn kết quốc tế GCVS : Giai cấp vô sản GCCN : Giai cấp công nhân GCTS : Giai cấp tư sản TBCN : Tư bản chủ nghĩa XHCN : Xã hội chủ nghĩa MTDTTN : Mặt trận dân tộc thống nhất MTTQVN : Mặt trận Tổ quốc Việt Nam v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hồ Chí Minh được thế giới tôn vinh là anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới. Người là nhà tư tưởng mácxít sáng tạo của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX. Người đã đề ra đường lối chiến lược cho cách mạng Việt Nam đi tới thắng lợi.

Trong hệ thống quan điểm, đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam nổi bật là tư tưởng của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết. Đại đoàn kết có vai trò rất quan trọng, là nhân tố chủ yếu quyết định thắng lợi của cách mạng. Hồ Chí Minh khẳng định: “Đoàn kết là sức mạnh, đoàn kết là thắng lợi” [84, tr. Tư tưởng đó của Người như một chân lý, nói lên sức mạnh của đại đoàn kết.

Song, để có được sự đoàn kết, điều cốt yếu là phải có nguyên tắc và phương pháp đại đoàn kết đúng đắn. Với sự nhanh nhạy, nắm bắt cái mới, chắt lọc tinh hoa dân tộc và thời đại, với sự tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã xây dựng nên hệ thống nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết thực sự khoa học, cách mạng. Ở Hồ Chí Minh, phương pháp đại đoàn kết luôn mềm dẻo, uyển chuyển phù hợp với từng thời kỳ của cách mạng, nhưng nhất quán với nguyên tắc đại đoàn kết. Nguyên tắc đại đoàn kết vì nước, vì dân, vì nhân loại tiến bộ là bất biến; phương pháp đại đoàn kết luôn ứng biến, linh hoạt với nhiều hình thức cũng là để huy động, tập hợp lực lượng nhằm phát huy sức mạnh dân tộc và sức mạnh quốc tế thực hiện mục tiêu hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Nguyên tắc đại đoàn kết là cơ sở, định hướng cho phương pháp ĐĐK đi đến mục tiêu. Phương pháp ĐĐK không dựa trên nguyên tắc ĐĐK thì không có cơ sở để thực hiện. Cách mạng Việt Nam giành được những thành tựu to lớn trong kháng chiến chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ và trong công cuộc đổi mới là do có sự vận dụng đúng đắn tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam. Hiện nay, trong công cuộc đổi mới và xây dựng đất nước, chúng ta có nhiều thuận lợi, song cũng không ít khó khăn, thử thách, đang tác động đến khối 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đại đoàn kết dân tộc.

Sự chuyển đổi nền kinh tế nước ta từ mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp sang kinh tế thị trường dẫn đến sự thay đổi về cơ cấu xã hội - giai cấp. Sự thay đổi đó làm cho việc liên minh, liên kết, tập hợp các giai tầng xã hội gặp khó khăn, trở ngại cần phải vượt qua. Hơn nữa, do hệ lụy của nền kinh thị trường dẫn đến: tinh thần tương thân tương ái, đoàn kết cộng đồng suy giảm; thêm vào đó là sự tha hóa, biến chất, chạy theo lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm, tham ô, sách nhiễu nhân dân của một số cán bộ, đảng viên đã gây tổn hại đến uy tín của Đảng, tác động không tốt đến khối ĐĐK dân tộc. Mặt khác, các thế lực thù địch, phản động đang tiến hành chiến lược “diễn biến hòa bình”, âm mưu chia rẽ Đảng với dân tộc, Đảng với nhân dân, nhằm chống phá cách mạng nước ta, chống phá CNXH, những vấn đề đó làm cho việc cho việc thực hiện đoàn kết toàn dân gặp nhiều khó khăn, thách thức.

Đoàn kết luôn là vấn đề được Đảng và Nhà nước ta quan tâm và chú trọng thực hiện. Song về mặt phương pháp, cũng có những lúc chúng ta vận dụng chưa tốt, chưa thể hiện đúng đắn và sáng tạo theo chỉ dẫn của Hồ Chí Minh nên dẫn đến một số vấn đề nảy sinh, ảnh hưởng không tốt đến khối đại đoàn kết dân tộc. Tình hình đó, đòi hỏi chúng ta càng phải quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết trong tình hình mới, để tuyên truyền, vận động nhân dân đoàn kết, xây dựng đất nước và làm thất bại âm mưu của kẻ địch. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết đã trở thành đường lối chiến lược cách mạng của Đảng ta, soi đường chỉ lối cho cách mạng nước ta đi đến thắng lợi.

Đồng thời nó cũng là phương châm để giải quyết những vấn đề cấp thiết của cách mạng Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới. Trên thế giới, hiện nay sự giao lưu kinh tế, thương mại, khoa học, công nghệ. có tính chất toàn cầu. Toàn cầu hóa làm cho các quốc gia xích lại gần nhau, thực hiện liên minh, đoàn kết, hợp tác để phát triển.

Đây là xu thế chủ đạo trong cộng đồng thế giới. Song bên cạnh đó, vẫn còn những nguy cơ tiềm ẩn, vẫn còn có những bất ổn, mà một quốc gia không thể tự giải quyết được, như: ô nhiễm môi trường, thay đổi khí hậu, sự nóng lên của trái đất, bệnh dịch, đói 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghèo, xung đột dân tộc, sắc tộc, vấn nạn khủng bố, nguy cơ chiến tranh hạt nhân. hậu quả và tác hại của nó thật khó lường và đang đe dọa sự sống của nhân loại. Tình hình đó, đòi hỏi các quốc gia phải cùng nhau bàn bạc, giải quyết, nhằm tạo sự ổn định và phát triển chung.

Để giải quyết vấn đề trên một cách hiệu quả, chúng ta cần quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc và phương pháp đoàn kết quốc tế.