Luận án tiến sĩ lịch sử hệ thống chính trị việt nam dân chủ cộng hòa 1945 1954

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TRẢN THỊ QUANG HOA LUẬN AN TIEN Si LICH SỬ HA NOI - 2017 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TRẢN THỊ QUANG HOA Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam Mã số: 62 22 03 13 LUẬN AN TIEN Si LICH SỬ NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HOC: PGS. NGUYEN DINH LE XAC NHAN NCS DA CHINH SUA THEO QUYET NGHI CUA HỘI DONG DANH GIA LUẬN AN Người hướng dẫn khoa hoc Chủ tịch hội đồng đánh giá Luận án Tiên sĩ PGS. Nguyễn Đình Lê GS. Nguyễn Văn Khánh HÀ NỘI - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi.

Tên dé tài luận án không trùng với bat cứ nghiên cứu nào đã được công bố. Các tài liệu, số liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, khách quan, rõ ràng về xuất xứ. Những kết quả nêu trong luận án chưa từng được ai công bố trong bat kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Trần Thị Quang Hoa LOI CAM ON Bản luận án này đã được hoàn thành với sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, bạn bè đồng nghiệp, gia đình và người thân.

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới PGS. Nguyễn Đình Lê - người hướng dẫn khoa học chính cho luận án của mình. Trong quá trình thực hiện luận án tôi đã được Thây chỉ bảo, hướng dẫn từ ý tưởng, phương pháp và cách tiếp cận rất tận tình và đầy trách nhiệm. Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.

Lê Mậu Hãn - người đã cho tôi ý tưởng, động viên khích lệ dé tôi có thể hoàn thành luận án của mình. Xin cảm ơn thầy cô giáo và đồng nghiệp tại Khoa Lịch sử, đặc biệt là bộ môn Lịch sử Việt Nam cận hiện đại, nơi tôi gan bó từ khi còn là sinh viên rồi cao học và nghiên cứu sinh đã chỉ bảo, góp ý cũng như quan tâm động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án này. Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn thầy cô giáo, đồng nghiệp tại khoa Khoa học Chính trị đã luôn chia sẻ, động viên, giúp đỡ ủng hộ và tạo điều kiện dé tôi có thé hoàn thành luận án của mình. Tôi cũng muốn dành cơ hội này dé gửi lời cảm ơn tới cán bộ, nhân viên công tác tai Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng là những nơi lưu trữ tài liệu sốc quan trọng cho luận án; Thư viện Đại học Quốc gia, Thư viện Quốc gia Việt Nam, đặc biệt là thư viện khoa Lịch sử đã nhiệt tình cung cấp tư liệu cho tôi.

Cuối cùng, xin dành lời cảm ơn từ trái tim tới gia đình, bè bạn, đặc biệt là bó mẹ, chồng và hai con vì đã luôn động viên cả về tỉnh thần và vật chất làm động lực cho tôi hoàn thành công việc của mình. Xin trân trọng cảm on! Tác giả luận án Trần Thị Quang Hoa MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN 0/0/9000. 1 DANH MỤC TỪ VIET TAT .-- 2-2 5< ©ssss£SsEs2ESsESseEsEssEsseseesserserssese 3 696710055. Lý do chọn đề tài.

Mục đích và nhiệm vụ nghiÊn CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Nguồn tư liệu, phương pháp nghiên cứu.- -:- 2 2 2+ £+E£Ee+xe£xerzrszxez 6 5. Đóng góp của luận ái.-- cece css k1 TH TH TH TH HH crờ 8 6.

Bố cục của luận AN. eceecceccesessesessessssecseseceesessesesseseesesersussesessesassusavsesarsecevsnsaenss 9 Chương 1. TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN DEN DE TÀI LUẬN ÁN .---s--ss<cs<©sseEssersetxsersstrsetrserksersserserssersee 10 1. Khái niệm về hệ thống chính trị.-----2- 22 ++2++2+++£x+2Ex+zE+vrxezrxezrxerseee 10 1.

Khái niệm VỀ chính tri cccccesscsscessessesssessessessesssessessecsssssessessessssssessessesseesees 10 1. Khái niệm về hệ thong chính tị. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài, luận án. Các công trình viết về hệ thong chính trị Việt Nam cua các tác giả 0/158/171228000001n0n09080886ee.

Các công trình viết về hệ thong chính trị Việt Nam của các tác giả 77. Kết quả nghiên cứu và những vấn dé Can giải qHYẾT. XÁC LẬP VÀ VẬN HÀNH CỦA HỆ THÓNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM DAN CHỦ CỘNG HÒA 1945-1946 .---s-ss©ss©ssecsse 23 2. Sự ra đời của các thành tố thuộc hệ thống chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trước Cách mang Tháng Tám (1945).

Đảng cộng sản Viet NGIH. SG HH kg kiệt 23 2. Mặt trận dân tộc thống nhất và các đoàn thể xã hội. Sự tìm tòi một mô hình Nhà nước thích hỢpD.

Xây dựng hệ thống chính trị trong những năm đầu giành chính quyền. Bồi cảnh lịch sử. Bước đầu xây dựng hệ thống chính trị.------ 2 s+cs+ce+cc+eezeerceei 45 2. Hoạt động của hệ thống chính trị ( I9445- I946,).------c<c<<< +: 72 Tid Ket CNUONG 00890NNNnnnh an ẽaaaa.

KIỆN TOÀN VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THÓNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA TRONG THOT KỲ 1947-1954. Bối cảnh lịch sử .---cc¿-+c+xct tt HH HH 79 3. Hệ thống chính trị trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp g ph5§hšèị:hhitdi4Ả. Kiện toàn hệ thong chính trị.

Hoạt động của hệ thong chính trị trong những năm 1947-1950. Hệ thống chính trị những năm cuối cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp l5. Xây dung hệ thong Chính tri ving MANN. Day mạnh hoạt động cua hệ thống chính trị phục vụ kháng chiến, 12.

Cấu trúc của hệ thong chính tri Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. PP SN NA h nHa. MOT VAI NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIEM LICH SỬ. Đặc điểm của hệ thống chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945-1954).

Tính nhất nguyên và chỉ do Đảng cộng sản lãnh đạo. Các thành tổ của hệ thong chính trị do Dang cộng sản lập ra. Hệ thong chính trị mang tính nhân dân sâu sắc. Hệ thống chính trị được tổ chức rộng khắp, chặt chẽ.

Các thành tổ trong hệ thống chính trị có địa vị pháp lý vững chắc. Tự hoàn thiện mình để đáp ứng nhu câu th28ực tiễn đặt ra. Một số kinh nghiệm được út ra.---- 2-2 52+ 2+EE+EE£EEtEEEEEEEEEEEEerEkrrkerkrree 137 4. Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Giữ vững va tăng cường vai tro lãnh đạo của Đảng. Kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các thành to trong hệ thong 2/17/1877. Phát huy dân chủ trong quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống 777/077.ÒỎ 145 DANH MỤC CÁC CONG TRINH KHOA HỌC CUA TÁC GIÁ LIÊN QUAN DEN LUẬN ÁN .-sc-s<©cs©csscsevsseEssersetrserssereserserssere 149 TÀI LIEU THAM KHẢO.- 2< 2£ s2 ©Ss£Ss£EsseEssexserssersserseessers 150 PHỤ LỤC DANH MỤC TU VIET TAT Dang cong san DCS Dang Dan chu DDC Dang Lao động DLD Dang xã hội DXH Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam HLHQDVN Lién Viét LV Nha nước NN Việt Cách VC Việt Minh VM Việt Quốc VQ Uy ban nhan dan U.D Uy ban Viét Minh U. Lý do chọn đề tài Công cuộc Đổi mới từ giữa những năm 80 của thế kỷ XX đã mang lại nhiều thành tựu to lớn, đưa đất nước Việt Nam bước vào một giai đoạn lịch sử mới.

Song, dé đạt mục tiêu xây dựng một xã hội Việt Nam giàu mạnh, hiện đại, công băng, dân chủ, văn minh, có thé “sánh vai các cường quốc năm châu”, còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Một trong những van đề đó là việc hoàn thiện thé chế chính tri đáp ứng đòi hỏi thực tiễn phát triển của dân tộc. Lich sử chỉ ra rằng, khi hệ thống chính trị phù hợp và vững mạnh thì đất nước sẽ vượt ra khỏi mọi hoàn cảnh dù là khó khăn, cam go nhất. Lịch sử chính trị Việt Nam thời ky 1945-1954 là minh chứng cho nhận thức này.

Đây là một giai đoạn mang tính bước ngoặt, khi cuộc kháng chiến chống Pháp với tinh chất toàn dân, toàn diện đồng thời gắn liền với tiến trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính trị mới. Mặc dù đã cố gắng hết sức dé tránh cuộc chiến n6 ra, nhưng với dã tâm xâm lược của thực dân Pháp, Việt Nam đã phải tiễn hành kháng chiến trong một hoàn cảnh vô cùng khó khăn do thù trong giặc ngoài, do nạn đói, sự lạc hậu. Trong khi đó, một Dang mới 15 tuổi đời vừa mới giành được chính quyền, một Nhà nước non trẻ chưa hề có trong tay bất kỳ một kinh nghiệm quản lý đất nước và một Mặt trận đang trên đà phát triển trong một tình thế xã hội đầy rẫy mâu thuẫn và phân tách sâu sắc dưới tác động của nhiều phe phái chính trị là một bức tranh tổng thể cho hệ thống chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngay sau khi Cách mang Tháng Tám thành công. Hơn bao giờ hết, sự 6n định và vững mạnh của hệ thống chính tri là đòi hỏi sống còn cho việc đảm bảo giữ vững nền độc lập dân tộc mới giành được.

Trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” và trước yêu cầu của thực tiễn, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản mà đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh, một hệ thong chính trị mới đã được kiến lập đủ sức lãnh đạo cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi vẻ vang. Sự ra đời và hoàn thiện của hệ thống chính trị này gắn liền với quá trình lãnh đạo cuộc kháng chiến và nó được điều chỉnh hết sức linh hoạt để đáp ứng những yêu cầu thực tiễn đặt ra. Chính những yếu tố này đã làm cho hệ thống chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa giai đoạn 1945-1954 trở thành nhân tố quyết định đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Quá trình hoàn thiện của hệ thông chính trị Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã để lại những kinh nghiệm lịch sử hết sức quý báu.

Vì vậy, việc nghiên cứu về hệ thống chính trị giai đoạn 1945-1954 trong điều kiện đất nước đang xây dựng, củng có hệ thống chính trị hiện nay có ý nghĩa khoa học thực tiễn sâu sắc. Với những lý do trên, tôi đã chọn: “Hệ thống chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945-1954)” làm đề tài luận án tiến sĩ, chuyên ngành lịch sử Việt Nam. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu: Chỉ rõ hệ thống chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945-1954) bao gồm những thành tổ nào, sự hình thành và hoạt động của hệ thống trong thời gian ké trên. Rút ra một số nhận xét về vai trò của hệ thống chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đối với giai đoạn lịch sử 1945-1954.

Nêu một số kinh nghiệm cho công cuộc xây dựng hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu: Nêu bối cảnh lịch sử của việc hình thành và xây dựng hệ thông chính tri Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945-1954). Nêu rõ cơ cấu của hệ thống chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thời kỳ 1945-1954. Trình bày quá trình hoàn thiện và vận hành của các yếu tố trong hệ thống chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thời kỳ 1945-1954.