Luận án tiến sĩ Đảng Lao động Việt Nam lãnh đạo vận động lực lượng thứ ba từ năm 1969 đến năm 1975

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN _________________________ DƢƠNG THỊ KIM HUỆ ĐẢNG LAO ĐỘNG VIỆT NAM LÃNH ĐẠO VẬN ĐỘNG LỰC LƢỢNG THỨ BA TỪ NĂM 1969 ĐẾN NĂM 1975 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN _________________________ DƢƠNG THỊ KIM HUỆ ĐẢNG LAO ĐỘNG VIỆT NAM LÃNH ĐẠO VẬN ĐỘNG LỰC LƢỢNG THỨ BA TỪ NĂM 1969 ĐẾN NĂM 1975 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số: 62 22 03 15 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS. HỒ KHANG HÀ NỘI - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, nhận xét, phân tích và các kết quả nêu trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Dƣơng Thị Kim Huệ i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BẢNG QUY ƢỚC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CPCMLTCHMNVN : Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam Đảng LĐVN : Đảng Lao động Việt Nam MTDTGPMNVN : Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam MTDNTN : Mặt trận dân tộc thống nhất NCS : Nghiên cứu sinh NXB : Nhà xuất bản tr.

: Trang VNDCCH : Việt Nam Dân chủ Cộng hòa VNCH : Việt Nam Cộng hòa ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.

Cơ sở lý luận, phƣơng pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu. Đóng góp của luận án. Kết cấu của luận án. TỔNG QUAN NHỮNG CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Những công trình nghiên cứu về lực lƣợng thứ ba. Những công trình nghiên cứu về vai trò của Đảng trong vận động lực lƣợng thứ ba. Kết quả nghiên cứu và những vấn đề luận án tập trung giải quyết.

Kết quả nghiên cứu. Những vấn đề mới luận án tập trung giải quyết. 20 Tiểu kết chƣơng 1. CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI VIỆC VẬN ĐỘNG LỰC LƢỢNG THỨ BA GIAI ĐOẠN 1969 - 1973.

Hoàn cảnh lịch sử và chủ trƣơng của Đảng. Hoàn cảnh lịch sử. Chủ trƣơng vận động lực lƣợng thứ ba của Đảng. Đảng chỉ đạo thực hiện vận động lực lƣợng thứ ba từ năm 1969 đến tháng 1 - 1973.

Vận động lực lƣợng thứ ba đấu tranh vì hòa bình và ký kết Hiệp định Paris. Vận động lực lƣợng thứ ba đấu tranh đòi các quyền dân sinh, dân chủ và hòa hợp, hòa giải dân tộc. 56 Tiểu kết chƣơng 2. ĐẢNG VỚI VIỆC VẬN ĐỘNG LỰC LƢỢNG THỨ BA GIAI ĐOẠN 1973 - 1975.

Hoàn cảnh lịch sử và chủ trƣơng của Đảng. 79 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Hoàn cảnh lịch sử. Chủ trƣơng của Đảng.

Chỉ đạo vận động lực lƣợng thứ ba từ tháng 2 - 1973 đến tháng 4 - 1975. Vận động lực lƣợng thứ ba đòi thi hành Hiệp định Paris, thực hiện hòa bình và hòa giải dân tộc. Vận động lực lƣợng thứ ba hỗ trợ cho Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975. 115 Tiểu kết chƣơng 3.

NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM. Về hạn chế. Trên cơ sở mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng miền Nam, xác định đúng vai trò của lực lƣợng thứ ba để đề ra chủ trƣơng vận động phù hợp. Linh hoạt và đa dạng trong các hình thức, phƣơng pháp vận động lực lƣợng thứ ba.

Chỉ đạo vận động lực lƣợng thứ ba trên cơ sở giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa lực lƣợng này với lực lƣợng cách mạng. Xây dựng đội ngũ cán bộ cách mạng chuyên nghiệp cho công tác vận động lực lƣợng thứ ba. 185 Tiểu kết chƣơng 4. 191 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

194 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 209 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong những năm 1954 - 1975, ở miền Nam Việt Nam, bên cạnh “bên này” là những ngƣời cách mạng và “bên kia” là Mỹ và chính quyền tay sai, một lực lƣợng chính trị đã hình thành và phát triển nhanh chóng, đƣợc gọi là “lực lƣợng thứ ba”. Đó là những cá nhân, nhóm ngƣời, tổ chức chính trị gồm nhiều thành phần, tầng lớp khác nhau, cùng đấu tranh chống lại sự xâm lƣợc của Mỹ, hƣớng tới mục tiêu độc lập, hòa bình, trung lập và hòa hợp, hòa giải dân tộc.

Lực lƣợng thứ ba hình thành và tồn tại rất linh hoạt. Những cá nhân, nhóm ngƣời này có tổ chức hoặc không trong một tổ chức, xen lẫn ngay trong các thành phần xã hội khác ở miền Nam. Phong trào đấu tranh của lực lƣợng thứ ba đã diễn ra sôi nổi ngay tại các đô thị lớn của miền Nam, điển hình là Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng, với lực lƣợng đông đảo và hình thức đấu tranh phong phú, tạo ra những ảnh hƣởng lớn. Sự nghiệp chống Mỹ, cứu nƣớc của nhân dân Việt Nam, nhất là từ năm 1969 đến năm 1975 đã đặt ra yêu cầu cần phải huy động và phát huy cao độ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tập hợp đông đảo nhất các lực lƣợng có thể tập hợp nhằm tạo ra sức mạnh to lớn, tấn công kẻ thù từ mọi phía, góp phần cho thắng lợi của cuộc kháng chiến.

Xuất phát từ chủ trƣơng thực hiện đại đoàn kết dân tộc, nhận thức đúng vị trí, vai trò, tầm quan trọng của lực lƣợng thứ ba, Đảng Lao động Việt Nam (LĐVN), trực tiếp là Trung ƣơng Cục miền Nam, đã lãnh đạo vận động lực lƣợng quan trọng và có ảnh hƣởng xã hội lớn này tham gia vào cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc, hoà bình, hòa hợp dân tộc và tiến bộ xã hội. Trên cơ sở nắm bắt kịp thời thái độ chính trị và khả năng cách mạng của các lực lƣợng yêu nƣớc và khai thác những điểm tƣơng đồng giữa lực lƣợng cách mạng và lực lƣợng thứ ba, Đảng LĐVN đã đề ra chủ trƣơng đúng đắn, sáng tạo nhằm vận động lực lƣợng thứ ba đấu tranh chống lại sự xâm lƣợc của đế quốc Mỹ, hƣớng tới mục tiêu độc lập, hòa bình, trung lập và hòa hợp dân tộc. Trên cơ sở đó, Đảng LĐVN đã “cài cắm” cán bộ cách mạng “nằm gai, nếm mật” vào trong lòng địch, sử dụng nhiều cách thức, hình thức vận động lực lƣợng thứ ba theo hai hƣớng (1) khai thác tối đa mọi cơ hội để vận 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com động lực lƣợng thứ ba, và (2) tranh thủ lực lƣợng thứ ba, hƣớng những phong trào đấu tranh của lực lƣợng thứ ba phục vụ hiệu quả cho sự nghiệp chống Mỹ, cứu nƣớc. Tuy vậy, trong quá trình lãnh đạo vận động lực lƣợng thứ ba, Đảng LĐVN còn có những hạn chế nhất định trong việc chậm nhận thức về vai trò của lực lƣợng thứ ba; trong quá trình vận động, có những lúc, do biện pháp sử dụng chƣa thực phù hợp nên chƣa mang lại hiệu quả cao; chƣa có sự đánh giá đầy đủ, đúng đắn và sự ghi nhận xứng đáng những đóng góp của lực lƣợng thứ ba đối với cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam.

Mặc dù còn hạn chế nhất định, nhƣng những ƣu điểm lãnh đạo vận động của Đảng LĐVN là bao trùm. Nhờ đó, lực lƣợng thứ ba đã không ngừng lớn mạnh cả về tổ chức và hình thức đấu tranh. Sự kết hợp giữa phong trào cách mạng của quần chúng ngày càng lớn mạnh với cuộc đấu tranh rộng khắp của lực lƣợng thứ ba đã góp phần thiết thực, thúc đẩy tiến trình cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nƣớc, đặt biệt là trong giải phóng miền Nam, thống nhất đất nƣớc, giành đƣợc thắng lợi hoàn toàn. Sau Đại thắng mùa Xuân 1975, công tác lãnh đạo vận động lực lƣợng thứ ba đóng góp vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nƣớc cũng chƣa thật hiệu quả.

Sự phối hợp, chia sẻ hành động của lực lƣợng thứ ba đối với lực lƣợng cách mạng còn hạn chế. Điều đó đã đặt ra yêu cầu cần có giải pháp để giải quyết vấn đề mối quan hệ giữa lực lƣợng cách mạng và lực lƣợng thứ ba để tạo nên sức mạnh toàn dân tộc, phát huy tối đa sự đóng góp của mỗi ngƣời dân Việt Nam vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nƣớc. Sau hơn 40 năm Việt Nam thống nhất, trong khi nhiều vấn đề lịch sử gắn liền với cuộc kháng chiến chống Mỹ đã đƣợc nghiên cứu, sáng tỏ thì những vấn đề liên quan đến lực lƣợng thứ ba trong giai đoạn này là một trong những nội dung còn để trống. Vai trò và đóng góp của lực lƣợng thứ ba trong thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ ở miền Nam đã đƣợc khẳng định phần nào trong các văn kiện của Đảng LĐVN, qua một số bài nói, bài viết của những ngƣời nguyên là lãnh đạo phong trào cách mạng, những nhân vật gắn liền với cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam.

Tuy nhiên, cho đến nay chƣa có một công trình nghiên cứu khoa học nào tìm hiểu về quá trình Đảng LĐVN lãnh đạo vận động lực lƣợng thứ ba trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc. 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế hiện nay, việc phát huy tối đa mọi nguồn lực để phát triển đất nƣớc là đòi hỏi tất yếu, trong đó, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là yếu tố quan trọng hàng đầu. Mặt khác, việc phát huy sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nƣớc với sức mạnh quốc tế là xu thế khách quan, là kinh nghiệm quý của cách mạng Việt Nam, nhất là trƣớc những thử thách do những biến động của tình hình chính trị - kinh tế trong nƣớc và trên thế giới. Việc đi sâu nghiên cứu về sự lãnh đạo vận động lực lƣợng thứ ba trong cuộc kháng chiến chống Mỹ sẽ giải quyết những câu hỏi mang tính thời sự và cấp bách trong việc xây dựng và phát triển đất nƣớc nhƣ: Làm thế nào để có đƣợc sức mạnh tổng hợp to lớn đƣa đất nƣớc phát triển? Cần làm gì để phát huy đƣợc hết khả năng đóng góp của mỗi ngƣời dân, dù là ở trong nƣớc hay ở nƣớc ngoài vào sự phát triển chung của dân tộc?