Luận án tiến sĩ: Hợp đồng nhập khẩu máy móc thiết bị đã qua sử dụng theo pháp luật Việt Nam - Vũ Đức Nghĩa

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VŨ ĐẮC NGHĨA HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU MÁY MÓC, THIẾT BỊ, DÂY CHUYỀN CÔNG NGHỆ ĐÃ QUA SỬ DỤNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT KINH TẾ Hà Nội - 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VŨ ĐẮC NGHĨA HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU MÁY MÓC, THIẾT BỊ, DÂY CHUYỀN CÔNG NGHỆ ĐÃ QUA SỬ DỤNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY Ngành: Luật Kinh tế Mã số: 8.07 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. ĐỖ GIANG NAM Hà Nội – 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu được trích dẫn theo nguồn đã công bố. Kết quả nêu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Hà Nội, ngày 18 tháng 3 năm 2020 Tác giả luận văn luan an LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được luận văn với đề tài “Hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng theo pháp luật Việt Nam hiện nay”, bên cạnh sự nỗ lực của bản thân, việc vận dụng những kiến thức tiếp thu được, tìm tòi học hỏi cũng như thu thập thông tin số liệu liên quan đến đề tài, tôi luôn nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô, đồng nghiệp và bạn bè. Tôi chân thành gửi lời cảm ơn đến Tiến sỹ Đỗ Giang Nam - người đã tận tình hướng dẫn tôi nghiên cứu đề tài này. Thầy đã giúp đỡ, cung cấp cho tôi những kiến thức sâu rộng để tôi có nền tảng nghiên cứu đề tài. Bên cạnh đó, tôi gửi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu Nhà trường, các thầy, cô trong Khoa Luật - Học viện Khoa học xã hội đã hết sức giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài.

Trong quá trình thực hiện luận văn, mặc dù đã cố gắng để hoàn thiện đề tài nhưng chắc chắn không tránh khỏi những tồn tại. Vì vậy tôi rất mong muốn và chân thành cảm ơn các ý kiến đóng góp của Quý Thầy, Cô. Tác giả luận văn luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU MÁY MÓC, THIẾT BỊ, DÂY CHUYỀN CÔNG NGHỆ ĐÃ QUA SỬ DỤNG.

Khái quát chung về nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Khái quát chung về hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Nhu cầu điều chỉnh pháp luật đối với hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. 38 Chương 2: THỰC TRẠNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU MÁY MÓC, THIẾT BỊ, DÂY CHUYỀN CÔNG NGHỆ ĐÃ QUA SỬ DỤNG Ở VIỆT NAM.

Thực trạng các quy định pháp luật. Thực tiễn thực hiện hợp đồng và giải quyết tranh chấp liên quan hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. 60 Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU MÁY MÓC, THIẾT BỊ, DÂY CHUYỀN CÔNG NGHỆ ĐÃ QUA SỬ DỤNG. Phương hướng hoàn thiện các quy định của pháp luật Việt Nam về hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng.

Giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật Việt Nam về hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. 81 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 82 luan an DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT QCVN: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia TCVN: Tiêu chuẩn quốc gia TNHH: Trách nhiệm hữu hạn VIAC: Vietnam International Arbitration Centre Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam OECD: Organization for Economic Cooperation and Development Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế EU: European Union Liên minh Châu Âu ASEAN: Association of Southeast Asian Nations Hiệp hội các quốc gia Đồng Nam Á G7: Group of Seven Nhóm các nước Công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới WTO: World Trade Organization Tổ chức Thương mại thế giới GATT: General Agreement on Tariffs and Trade Hiệp ước chung về thuế quan và mậu dịch GATS: General Agreement on Trade in Services Hiệp định chung về Thương mại và dịch vụ TPP: Trans-Pacific Partnership Agreement Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương FTAs: Free Trade Agreements Hiệp định thương mại tự do INCOTERMS: International commercial terms Các điều khoản thương mại quốc tế UCP: The Uniform Customs and Practice for Documentary Credits Quy tắc và Thực hành thống nhất Tín dụng chứng từ UCC: Unified Communications Chứng nhận truyền thông hợp nhất UNIDROIT: Principles of International Commercial Contracts Nguyên tắc hợp đồng thương mại quốc tế USD: United States dollar Đô la Mỹ CISG 1980: United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods Công ước Viên 1980 về Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế CIF: Cost Insurance and Freight Tiền hàng, bảo hiểm và cước vận tải DAF: Diliver At Frontier: Giao hàng tại biên giới FOB: Free On Board: Giao hàng lên mạn tàu CNF: Cost And Freight: Tiền hàng và cước vận chuyển luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam đã và đang hội nhập khá sâu với nền kinh tế thế giới nên các hoạt động giao thương quốc tế ngày càng được mở rộng.

Đó không chỉ là mối quan hệ hợp tác giao lưu đối ngoại mà còn là các hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa. Hoạt động nhập khẩu của Việt Nam trong những năm vừa qua đã có nhiều thành tựu đáng khích lệ, trong đó có hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền đã qua sử dụng. Nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng hiện nay đã trở thành nhu cầu thường xuyên của các doanh nghiệp. Việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng có ý nghĩa trên nhiều phương diện, vừa giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà vẫn đáp ứng mục tiêu sản xuất và đạt được hiệu quả đầu tư.

Trong một số trường hợp, để duy trì hoạt động của dây chuyền sản xuất, việc nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng còn là giải pháp duy nhất với lý do nhà sản xuất, chế tạo thiết bị ban đầu không còn sản xuất mới máy móc, thiết bị cùng chủng loại, phù hợp với dây chuyền sản xuất đã lắp đặt và vận hành. Gần đây, do tác động của các xung đột chính trị, chính sách thương mại và thu hút đầu tư của mỗi quốc gia, tranh chấp thương mại giữa các cường quốc, việc nhà đầu tư có kế hoạch chuyển dịch hoạt động sản xuất sang Việt Nam ngày càng nhiều, theo đó nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng cũng tăng lên. Vì vậy, việc thiết lập hợp đồng nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng là vô cùng quan trọng. Đây chính là một trong những cơ sở để giải quyết khi có tranh chấp xảy ra giữa các bên tham gia giao kết hợp đồng nhập khẩu.

Hiện nay, nhằm bảo đảm việc kiểm soát không để công nghệ lạc hậu được nhập khẩu vào Việt Nam, đồng thời hỗ trợ giải quyết nhu cầu của doanh nghiệp trong việc duy trì, mở rộng hoạt động sản xuất thông qua một cơ chế 1 luan an phù hợp là một vấn đề đã và đang được Đảng và Nhà nước quan tâm chú trọng. Nhằm tạo hành lang pháp lý thông thuận cho các doanh nghiệp thực hiện nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, pháp luật Việt Nam đã có nhiều quy định cụ thể điều chỉnh vấn đề giao kết hợp đồng nhập khẩu về chủ thể, điều kiện, trình tự, thủ tục và hậu quả, giải quyết khi có tranh chấp phát sinh. Đặc biệt, vừa qua, Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng đã được ký ban hành ngày 19/4/2019, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/6/2019 đã có những quy định chi tiết rõ hơn, cụ thể hơn so với các quy định trước đó để các bên xem xét, đối chiếu điều kiện khi thiết lập hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng nhằm hạn chế việc phát sinh tranh chấp hoặc nhập khẩu những máy móc, thiết bị, dây chuyển công nghệ đã qua sử dụng không đảm bảo quy định. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu, nghiên cứu và áp dụng các quy định này trong quá trình thiết lập hợp đồng nhập khẩu, dẫn đến việc vi phạm và phát sinh những tranh chấp hoặc phải gánh chịu những rủi ro không đáng có.

Vì vậy, tác giả quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài “Hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng theo pháp luật Việt Nam hiện nay” nhằm giúp các doanh nghiệp nắm rõ các quy định về hợp đồng nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, hạn chế việc doanh nghiệp vi phạm quy định khi thiết lập hợp đồng và hạn chế việc phát sinh tranh chấp do vi phạm hợp đồng, giảm thiểu rủi ro, giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Vấn đề liên quan về hợp đồng nhập khẩu thời gian qua đã được nhiều học giả nghiên cứu. Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như: 2 luan an - Nguyễn Văn Luyện (2005) Luật hợp đồng thương mại quốc tế, Nxb Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí Minh, TP.

Hồ Chí Minh; Nhóm luận văn, luận án: Bùi Thị Thu ( 2011) Luật áp dụng điều chỉnh hợp đồng thương mại quốc tế tại Việt Nam, Luận án tiến sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội; Nguyễn Thị Thoa (2009) Giải quyết tranh chấp hợp đồng thương mại quốc tế bằng Tòa án, Luận văn thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội; Nguyễn Xuân Dũng (2018) Giải quyết tranh chấp thương mại bằng thương lượng và hòa giải tại Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Đại học Luật - Huế; Nguyễn Thị Dung (2011), Hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu ủy thác máy móc thiết bị từ thị trường Nga của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu than Vinacomin, Luận văn tốt nghiệp, Đại học Thương Mại. Bành Quốc Tuấn (2013) “Giải quyết tranh chấp phát sinh từ hợp đồng thương mại quốc tế thông quá các điều khoản đặc biệt của hợp đồng”, Tạp chí Phát triển và hội nhập, số 9, tr.