Luận án tiến sĩ: Quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh thúc đẩy phát triển kinh tế Bắc Giang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------

-------- BÙI TRUNG HẢI QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở BẮC GIANG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------

-------- BÙI TRUNG HẢI QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở BẮC GIANG Chuyên ngành: Kinh tế phát triển Mã số: 62310105-PT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: GS. Đỗ Đức Bình HÀ NỘI - 2016 i CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án: “Quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh với phát triển kinh tế ở Bắc Giang” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các dữ liệu sơ cấp, thứ cấp và trích dẫn tài liệu tham khảo được trình bày trong Luận án là trung thực; kết quả nghiên cứu trong Luận án chưa từng được công bố. Nghiên cứu sinh Bùi Trung Hải ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.

iv DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ. 1 CHƯƠNG 1: KHUNG LÝ THUYẾT VỀ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ .1 Quản lý hành chính nhà nước với phát triển kinh tế .1 Quản lý nhà nước .2 Quản lý hành chính nhà nước .3 Quản lý hành chính nhà nước với phát triển kinh tế .2 Quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh với phát triển kinh tế .1 Quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh .2 Quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh với phát triển kinh tế .3 Đánh giá quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh .3 Những yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh với phát triển kinh tế .55 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. 60 CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở BẮC GIANG GIAI ĐOẠN 2011-2015. Khái quát tình hình phát triển kinh tế tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2011-2015 .1 Khái quát đặc điểm tình hình tỉnh Bắc Giang .2 Kết quả phát triển kinh tế tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2011-2015 .2 Thực trạng quản lý hành chính nhà nước ở Bắc Giang giai đoạn 2011- 2015 .1 Thực trạng tổ chức hành chính nhà nước cấp tỉnh ở Bắc Giang .2 Tình hình thực hiện quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh ở Bắc Giang giai đoạn 2011-2015 .3 Đánh giá thực trạng quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh với phát triển kinh tế ở Bắc Giang.1 Kết quả và những ưu điểm .2 Những hạn chế chủ yếu .3 Nguyên nhân của những hạn chế .108 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.

115 iii CHƯƠNG 3: QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở BẮC GIANG ĐẾN NĂM 2020. Mục tiêu phát triển kinh tế và cải cách quản lý hành chính nhà nước tỉnh Bắc Giang đến năm 2020 .1 Bối cảnh phát triển chung .2 Quan điểm, mục tiêu phát triển kinh tế và yêu cầu đặt ra đối với quản lý hành chính nhà nước tỉnh Bắc Giang đến năm 2020 .3 Mục tiêu cải cách quản lý hành chính nhà nước đến năm 2020 .2 Giải pháp tăng cường quản lý hành chính nhà nước cấp tỉnh thúc đẩy phát triển kinh tế tại Bắc Giang đến năm 2020 .1 Nhóm giải pháp đẩy mạnh thực hiện kế hoạch tổng thể cải cách hành chính nhà nước của tỉnh đến năm 2020 .2 Nhóm giải pháp đẩy mạnh thực hiện đánh giá hành chính và quản trị nhà nước cấp tỉnh theo các chỉ số đo lường .3 Nhóm giải pháp tăng cường củng cố các trụ cột của hành chính nhà nước theo quan điểm hiện đại .4 Nhóm giải pháp tăng cường tác dụng sự tham gia của người dân và doanh nghiệp vào quá trình xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế tại địa phương .5 Nhóm giải nâng nâng cao tính năng động và hiệu quả thực thi các cam kết của lãnh đạo địa phương .3 Kiến nghị đối với Chính phủ .144 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. 146 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 147 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CBCC: Cán bộ công chức CCHCC: Cải cách hành chính công HCNN: Hành chính Nhà nước HĐND: Hội đồng Nhân dân PCI: Provincial Competitiveness Index PAPI: Public Administration Performance Index PAR_Index: Public Administration Reform Index QLHCNN: Quản lý hành chính Nhà nước QPPL: Quy phạm pháp luật SIPAS: Satisfaction Index of Public Administration Services THCS: Trung học cơ sở THPT: Trung học phổ thông TTHC: Thủ tục hành chính UBND: Ủy ban Nhân dân VTVL: Vị trí việc làm v DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ Bảng biểu: Bảng 1.1: Các cơ quan chuyên môn của UBND cấp tỉnh .1: Các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô chủ yếu giai đoạn 2011-2015 .2: Các cơ quan HCNN cấp tỉnh của Bắc Giang .3: Xếp hạng theo các trục của PAR-Index tỉnh Bắc Giang năm 2012-2013.4: Chỉ số PCI và xếp hạng của Bắc Giang giai đoạn 2010-2014 .5: Các yếu tố cấu thành PCI của Bắc Giang giai đoạn 2010-2014 .6: Kết quả và xếp hạng PAPI của Bắc Giang giai đoạn 2010-2013 .7: Xếp hạng theo các trục của PAPI tỉnh Bắc Giang năm 2011-2013 .1: Điểm số PCI và tốc độ tăng trưởng GDP của tỉnh Bắc Giang qua giai đoạn 2011 - 2014 .2: Thứ hạng và điểm số PCI tỉnh Bắc Giang qua giai đoạn 2010-2014 .3: Xu thế biến động điểm số PCI tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2010-2014 .4: Thứ hạng và điểm số PCI tỉnh Bắc Giang năm 2014 .5: Điểm số PCI tỉnh Bắc Giang với các tỉnh miền núi phía Bắc năm 2014 .6: Xếp hạng PCI Bắc Giang so với các tỉnh xung quanh trong giai đoạn 2011-2014 .7: Điểm số PCI Bắc Giang so với các tỉnh xung quanh, cận trên, cận dưới trong giai đoạn 2011-2014 .8: Các yếu tố cấu thành PCI tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2011-2014 .9: So sánh các yếu tố cấu thành PCI tỉnh Bắc Giang năm 2012-2014 .10: Chỉ số bình đẳng của tỉnh Bắc Giang so với cả nước năm 2013 .11: Chỉ số bình đẳng của tỉnh Bắc Giang so với các tỉnh xung quanh năm 2013 và 2014 .12: Điểm số và thứ bậc PAPI tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2010-2013 .13: Xu hướng PAPI tỉnh Bắc Giang trong tổng thể giai đoạn 2010-2013 .14: Xu hướng PAPI tỉnh Bắc Giang với các tỉnh xung quanh trong giai đoạn 2010- 2013 .15: Chỉ tiêu thành phần PAPI tỉnh Bắc Giang so với các tỉnh năm 2013 .16: Yếu tố thành phần của PAPI tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn 2011-2013 .17: Các yếu tố của chỉ số Trách nhiệm giải trình tỉnh Bắc Giang so với các tỉnh trong khu vực năm 2013 .18: Yếu tố Hiệu quả tiếp xúc của tỉnh Bắc Giang so với các tỉnh trong khu vực và phổ điểm chung giai đoạn 2011-2013 .19: Chỉ số thành phần Cung cấp dịch vụ công của tỉnh Bắc Giang so với phổ điểm chung giai đoạn 2011-2013 .20: Chỉ số thành phần Cung cấp dịch vụ công của tỉnh Bắc Giang so với các địa phương xung quanh giai đoạn 2011-2013 .21: Các yếu tố thành phần của Chỉ số thành phần Cung cấp dịch vụ công tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2011-2013.

102 Hình vẽ: Hình 1.1: Nội hàm khái niệm dịch vụ công.1: Vị trí tỉnh Bắc Giang trong khu vực phía Bắc. Lý do lựa chọn đề tài Quản lý hành chính nhà nước (QLHCNN) hay hành chính Nhà nước (HCNN) và quá trình cải cách HCNN ở Việt Nam đang là một vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu, cũng như những nhà quản lý hết sức quan tâm trong quá trình phát triển đất nước, đặc biệt trong giai đoạn phát triển mới với nhiều yếu tố thay đổi như hiện nay. Trong bối cảnh phát triển với sự hội nhập quốc tế, sự đòi hỏi của xã hội và người dân đối với QLHCNN ngày một cao, QLHCNN được cho là có vai trò và vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế cũng như thỏa mãn nhu cầu và đòi hỏi của xã hội. Cùng với xu thế phát triển và đòi hỏi từ thực tiễn của xã hội, QLHCNN đã được nhận thức và thực hiện khác đi ở nhiều quốc gia trên thế giới so với trước đây.

Đặc biệt nhận thức và quan điểm về QLHCNN có ảnh hưởng tới phát triển kinh tế được đông đảo các nhà nghiên cứu cho rằng có mối quan hệ chặt chẽ. Quá trình cải cách QLHCNN nói riêng và cải cách nhà nước nói chung đang được thực hiện một cách mạnh mẽ ở Việt Nam thời gian qua để tạo ra những động lực mới cho phát triển kinh tế đất nước cũng tuân theo xu hướng đó. Mặt khác, quá trình cải cách cũng chỉ ra và khẳng định vai trò của QLHCNN cấp tỉnh, bên cạnh QLHCNN nói chung ở cấp trung ương, có những ảnh hưởng nhất định đối với phát triển kinh tế địa phương, dựa trên nhiều yếu tố về cả mặt tuyệt đối và tương đối. Trong thời gian qua ở nước ta, cải cách HCNN để tăng cường thực hiện chức năng QLHCNN đã được đặc biệt quan tâm, không những thế cải cách QLHCNN còn được coi là điểm then chốt để tạo ra động lực thúc đẩy phát triển kinh tế.

Bên cạnh chương trình tổng thể cải cách HCNN được thực hiện trên phạm vi toàn quốc ở tất cả các cấp HCNN, cải cách HCNN đối với chính quyền địa phương cũng được đặc biệt quan tâm và coi trọng. Một loạt sáng kiến cải cách và hỗ trợ cho cải cách để tăng cường và củng cố chức năng QLHCNN ở địa phương đã được thực hiện với mục tiêu làm cho HCNN tại địa phương hoạt động tốt hơn để góp phần tích cực hơn nữa vào thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế địa phương. Nhiều chỉ số đánh giá về QLHCNN cấp tỉnh đã được triển khai và thực hiện đã góp phần quan trọng vào cung cấp thông tin giúp cho việc nhìn nhận một cách đầy đủ hơn về HCNN cấp tỉnh cũng như ảnh hưởng của QLHCNN tới phát triển kinh tế địa phương. Bên cạnh đó, các chỉ số cũng có tác động nhất định tới chính quyền địa phương trong việc tự điều chỉnh để thực hiện tốt hơn chức năng QLHCNN của mình, đồng thời đạt được mục tiêu hỗ trợ phát triển kinh tế.

Tuy vậy, cũng còn những hạn chế trong việc sử dụng các kết quả đó để cải thiện QLHCNN cấp tỉnh ở các địa phương. Kết quả chỉ số có thể được cải thiện 2 nhưng thực chất của QLHCNN đã được cải thiện một cách tương ứng vẫn là một vấn đề cần xem xét kỹ lưỡng. Chỉ số QLHCNN ở địa phương không được cải thiện theo thời gian cũng như cải thiện trong tương quan so sánh với các địa phương khác trong vùng và trên cả nước.