Luận án: Phát triển quy trình quản lý tiến trình nghiệp vụ ngân hàng thương mại Việt Nam

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng Luận án tiến sĩ “Wghiên cứu phát triển quy trình quản lý tiễn trình nghiệp vụ trong lĩnh vực ngân hàng thương mại Việt Nam” là công trình nghiên cứu độc lập, do chính tôi hoàn thành. Các tài liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, có nguon goc ro rang. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan trên. Nghiên cứu sinh LỜI CÁM ƠN Tác giả xin trân trọng cảm ơn tập thể Lãnh đạo và các thầy, cô giáo Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, nhất là các thầy cô Khoa Tin học Kinh tế và Viện Đào tạo Sau Đại học.

Tác giả đặc biệt xin gửi lời cảm ơn đến PGS. Nguyễn Văn Vy và PGS. Trần Thị Song Minh đã nhiệt tình hướng dẫn và giúp đỡ tác giả hoàn thành bản luận án này. Tác giả xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến Lãnh đạo, nhân viên các Vụ, Cục trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các Ngân hàng Thương mại cô phần, các Công ty Tin học đã giúp đỡ trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm để tác giả hoàn thành bản luận án này.

Tác giả xin gửi lời cảm ơn đến Lãnh đạo Học viện Ngân hàng, các đồng nghiệp tại Học viện Ngân hàng và đặc biệt các đồng nghiệp trong Khoa Hệ thống Thông tin Quản lý đã tạo điều kiện giúp đỡ, chia sẻ và hỗ trợ trong thời gian tác giả làm nghiên cứu sinh. Tác giả gửi lời cảm ơn đối với các cộng sự trong Khoa Hệ thống Thông tin Quản lý - Học viện Ngân hàng và Công ty Infosoft Việt Nam về sự cộng tác, chia sẻ, đóng góp cho các hoạt động thực nghiệm trong quá trình nghiên cứu. Tác giả đặc biệt gửi lời tri ân đến gia đình, bạn bè và người thân đã thường xuyên động viên khích lệ tác giả trong suốt thời gian qua. Xin tran trong cam on! 1 MỤC LỤC 109050 00555.

iii DANH MỤC KÍ HIỆU, CHỮ VIÉƑT TẮTT. viii DANH MỤC BẢNG BIEU .sccsssssssssssssssssesssscsssssssssecssesesscasssesssseasecesessnseees ix LOT NOI DAU o. Giới thiệu tóm tắt về luận án. Lý do chọn để tài.

Khung lý thuyết và mục đích nghiên Ctr. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.-----2- + z+Ex++EE++EErtrxerreerresrkeee 6 bao, 0900201900 017. Kết cấu luận án. Tông quan tình hình nghiên cứu.

Những đóng góp mới của luận ấn. Những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận. Những phát hiện, đề xuất mới rút ra từ kết quả nghiên cứu của luận án. 15 CHƯƠNG l1 - QUẢN LÝ TIỀN TRÌNH NGHIỆP VỤ (BPM).

Tiến trình nghiệp Vụ. Khái niệm về tiến trình nghiệp vụ và quy trình nghiệp vụ. Vai trò của quy trình trong hoạt động quản lý. Những bài toán đặt ra đối với tiến trình nghiệp vụ.

Quản lý tiến trình nghiệp vụ (BPM]). Khái niệm về BPM. Quá trình hình thành và phát triển của BPM. Thực trạng và xu thế của BPM.

Mô hình hoá tiến trình nghiệp vụ. Mô hình và mô hình hoá. Mô hình hoá tiến trình nghiệp vụ. Ngôn ngữ mô hình hóa tiến trình nghiệp vụ.

Hệ quản trị tiến trình nghiệp vụ (BPMS). 55 CHƯƠNG 2 - HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG VÀ ỨNG DỤNG BPM VÀO HOẠT ĐỘNG NGHIỆP VỤ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MAL VIET NAM 7Š. Hoạt động ngân hàng và vai trò của công nghệ trong hoạt động nghiệp vụ 2. Đối tượng và phương pháp điều tra.

Tình hình tin học hóa nghiệp vụ tại ngân hàng. Cách thức tô chức, xây dựng quy trình.---s-¿- se xe+£xeczerxerrserxeee 70 2. Nhận định thực trạng hoạt động tin học hóa và quản lý quy trình nghiệp vụ tại một số NHTÌM. Những vấn đề đặt ra đối với các NHTM.

Lựa chọn giải pháp BPM cho hoạt động tin học hóa nghiệp vụ. Xây dựng quy trình BPM cho hoạt động nghiệp vụ tại ngân hàng. 95 CHƯƠNG 3 - XÂY DỰNG QUY TRÌNH BPM TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM. Cơ sở lý thuyết cho quy trình BPM.

Phương pháp luận của quy trình BPM. Phrong phap BPM. Quy trình BPM tại các NHTM Việt nam. VỊ trí của quy trình BPM trong hoạt động NHTM.

Các đối tượng tham gia. Quy trình tin học hoá nghiỆp VỤ. Hoạt động thực nghiỆm. Quy trình Tin học hoá nghiỆp VỤ.

Quy trình Khởi tạo khoản Vay .sccc se snnrrrrrerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrke 128 3. Quy trình Thẩm định giá E0 00003 0/00) 0n. Khuyến nghị cho các NHTM trong việc triển khai quy trình BPM. Tổ chức hoạt động theo định hướng tiến trình.

Thời điểm cần thiết áp đụng quy trình BPM. Các vấn đề mà ngân hàng cần chuẩn bị để ứng dụng BPM. 138 TÀI LIỆU THAM KHẢO .- << ©s<©sse++se+2+s+zssezvssezse 140 TỪ ĐIÊN THUẬT NGỮ.- 2-2 5< ©s£©sseEsseEsserseessessserssersse 145 PHỤ LỤC 1 — HOẠT ĐỘNG ĐIÊU TRA, PHỎNG VÁN. 154 PHỤ LỤC 2 - PHÁT TRIEN UNG DUNG QUAN LY PHAT TRIEN SÁN PHÁM DỊCH VỤ THEO QUY TRÌNH BPM.- 158 PHỤ LỤC 3 - QUY TRÌNH KHỞI TẠO KHOẢN VAY.

181 PHỤ LỤC 4- QUY TRÌNH THẤM ĐỊNH GIÁ .------ 186 PHỤ LỤC 5 - NGÔN NGỮ BPMN 2.----sccccsecccssscrsssee 194 PHU LUC 6 — GIỚI THIỆU CÁC NGÔN NGỮ MÔ HÌNH HÓA TIẾN TRÌNH CHO HOẠT ĐỘNG NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG. 195 PHỤ LỤC 7 - GIỚI THIỆU MỘT SÓ BPMS PHÔ BIÉN. 202 DANH MUC Ki HIEU, CHU VIET TAT Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt API Application Programing Interface | Giao diện lập trình ứng dụng B2B Business to Business Doanh nghiệp với doanh nghiệp B2Bi Business to Business Integration | Tích hợp doanh nghiệp với doanh nghiệp BA Business Analysis Phân tích nghiệp vụ BAM Business Activity Monitoring Giám sát hoạt động nghiệp vụ BP Business Process Tiên trình nghiệp vụ BPA Business Process Analytic Phân tích tiến trình nghiệp vụ BPEL Business Process Execution Ngôn ngữ thực thi tiên trình Language nghiệp vụ BPEL4WS | Business Process Execution Ngôn ngữ thực thi tiên trình Language for Web Services nghiệp vụ cho các dịch vụ Web. BPM Business Process Management Quản lý tiên trình nghiệp vụ BPML Business Process Modeling Ngôn ngữ mô hình hoá tiến trình Language nghiệp vụ BPMN Business Process Management Ký pháp biêu diễn tiến trình Notation nghiép vu BPMS Business Process Management Hé quan tri tién trinh nghiép vu System CMMI Capability Maturrity Model M6 hinh truong thanh nang luc Integration tich hop CNTT Information Technology Công nghệ thông tin CRM Customer Relationship Hệ thống quản lý quan hệ khách Management hang DBMS Database Management System Hệ quản trị cơ sở dữ liệu DFD Data Flow Diagram Biéu do luong dt liéu DSRM Design Science Research Phương pháp luận nghiên cứu Methodology khoa học thiết kế EAI Enterprise Application Integration | Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp ebXML Electronic Business eXtensible Ngôn ngữ đánh dẫu mở rộng dành Markup Language cho thương mại điện tử EDOC Enterprise Distributed Object Tính toán đối tượng phân tán Computing doanh nghiệp EEML Extended Environments Markup | Ngôn ngữ đánh đấu môi trường Language mở rộng EPC Event-driven Process Chain Chuỗi quy trình hướng sự kiện ERP Enterprise Resource Planning Hệ thống hoạch định tài nguyên doanh nghiệp vi ESB Enterprise Service Bus Kênh dịch vụ doanh nghiệp ICT Information and Communication | Công nghệ thông tin và truyền Technologies thong ISO International Standardization Tổ chức tiêu chuẩn hoá quốc tế Organization IT Information Technology Cong nghé thong tin JMS Java Message Service Dich vụ gửi thông điệp KAI Key Agility Indicator Chỉ số đo năng lực thay đôi của tô chức KPI Key performance indicator Chỉ số đo lường hiệu suât LEAN Lean manufacturing Phương pháp sản xuất tinh gọn MIS Management Information System_ | Hệ thông thông tin quản lý SBV State Bank of VietNam Ngân hàng Nhà nước Việt Nam NHTM Commercial Bank Ngan hang Thuong mai OECM Oracle Enterprise Content Thành phân quản lý nội dung của Manager Oracle OEM Original Equipment Manufacturer | Nha sản xuất thiết bị gốc OSGi Open Services Gateway initiative | Sáng kiến công dịch vụ mở PERT Program Evaluation and Review | Kĩ thuật đánh giá và kiêm tra dự Technique an PIF Process Interchange Format Định dạng trao đôi của tiến trình PSL Property Specification Language_ | Ngôn ngữ đặc tả tính chất SLAs Service Level Agreement Cam kết dịch vụ SBPM Semantic Business Process Quản lý tiên trình nghiệp vụ ngữ Management nghĩa SOA Service Oriented Architecture Kién tric hướng dịch vụ SSO Single Sign On Đăng nhập một lần đề sử dụng nhiều ứng dụng TIBCO TIBCO ActiveMatrix Business Quản lý quy trình nghiệp vụ AMXBPm | Process Management TIBCO ActiveMatrix TỌC Total Quality Control Kiên soát chất lượng tông thể TỌM Total Quality Management Quản lý chât lượng toàn diện UML Unified Modeling Language Ngôn ngữ mô hình hoá thông nhat UML AD | Unified Modeling Language — Ngôn ngữ mô hình hoá thông nhất Active Diagram — Biểu đỗ hoạt động URD User Requirements Document Tài liệu đặc tả yêu cầu người đùng URN User Requirement Notation Ký pháp yêu cầu người sử dụng XML Extensible Markup Language Ngôn ngữ đánh dâu mở rộng XPDL XML Processing Description Ngôn ngữ miêu tả xử lý XML Language YAWL Yet Another Workflow Language | Ngôn ngữ luồng quy trình nghiệp vụ vii DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1.

Khung lý thuyết cho luận án. Phương pháp DSRM sử dụng trong quá trình nghiên cứu. Chu trình hoạt động đơn giản tại cửa hàng café. Quy trình nghiệp vụ mới tại cửa hàng caf6.

Ví dụ về quy trình nghiệp vụ thẩm định giá. Quy trình và Tiến trình nghiệp vụ. Vòng đời phát triển của tiến trình nghiệp vụ. Phương pháp luận BPM.- 5 2+ St 2+ rrrreirrrrrrrrrrrrrrrrrerrke 33 Hình 1.

Quá trình hình thành của BPM. Chu trình PDCA của Deming .- --- 5 25 + St *+t + ssskrirersxee 37 Hình 1. Mức độ quan tâm của doanh nghiệp đối với BPM trên thế giới. So sánh mức độ quan tâm đối với BPM và một số phương pháp quản lý khác sử dung Google TT€TIdS.-- - (6 2221311151151 151 11315111 1 118111111 1 11 kh ve, 40 Hình 1.

Mức độ quan tâm đến khái niệm BPM trên Internet tại Việt Nam. Mức độ quan tâm đối với BPM tại Việt Nam. Nhu cầu thực tiễn đối với các hệ thống BPM. Tam giác ngữ ng hĩa.

-- -- --- 6 E1 19119115111 1 H1 H1 th nh ng HH 47 Hình 1. Vòng đời phát triển hệ thống truyền thống.-2-22©zz+czzrzeee 48 Hình 1. Vòng đời phát triển hệ thống theo định hướng mô hình. Tiến trình là trung tâm của các hoạt động.------ 2-52 cz+cx+xsrxeee 63 Hình 2.

Ví dụ về việc phân nhóm các sản phẩm, địch vụ ngân hàng. Quy trình phát triển sản phẩm, dịch VỤ.--- c5 2s + Ss se sseeeerreerrecee 74 Hình 2. Các loại ký pháp được sử dụng đề mô hình hóa quy trình. Quan hệ giữa các đơn vị trong quy trình tin học hoá sản phẩm.

Ví dụ mô hình nghiệp vụ cho vay biểu diễn bằng ký pháp BPMN. Khung đánh giá BPMS .--- «St HH rưưn Hình 2. Hoạt động di chuyển và xử lý thông tin nghiệp vụ Hình 2. Tích hợp quy trình nghiệp vụ với các hệ thống thông tin.

Kho quy trình trong một BPIMMS.- 5c S+ St sssrrrrsrrrrrrrrrrrrrre Hình 2. Kiến trúc hệ thống thông tin ngân hàng (phát triển dựa trên mô hình IBM Banking Industry Frame WOrK).