Luận án TS: Đảng lãnh đạo công tác tư tưởng trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)

LÃ QUÝ ĐÔ DANG LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG TRONG KHÁNG CHIẾN CHÓNG THỰC DÂN PHÁP (1945 - 1954) LUẬN ÁN TIEN SĨ LICH SỬ HÀ NỘI - 2013 LA QUY DO DANG LANH DAO CONG TAC TU TUONG TRONG KHANG CHIEN CHONG THUC DAN PHAP (1945 - 1954) Chuyên ngành : Lich sử Dang Cong sản Việt Nam Mã số : 62 22 56 01 LUẬN ÁN TIEN SĨ LICH SỬ Người hướng dẫn khoa học: PGS. LÊ MẬU HÃN HÀ NOI - 2013 MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT MỞ ĐẦU. | Chương 1: BANG LANH ĐẠO CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG TRONG NHỮNG NAM 1945 ca. Khái lược công tác tư tưởng của Dang trước Cách mang Thang Tam.

Chủ trương lãnh đạo công tác tư tưởng của Đảng từ năm 1945 đến MAM 1950 ốẨÔỐÔÔỐ. Bối cảnh lich sử va những yêu cau đặt ra với công tác tư tưởng. Chủ trương công tác tư tưởng của Đảng. Quá trình chỉ đạo công tác tư tướng từ 1945 đến 1950.

Tổ chức các cơ quan tuyên truyền cô động. Tiến hành công tác tư tưởng trong Đảng. Tiến hành công tác chính trị tư tưởng trong quân đội. Day mạnh các hoạt động tuyên truyền cô động quan chúng.

59 Chương 2: DANG LANH ĐẠO CONG TAC TƯ TƯỞNG DAY MANH KHANG CHIEN DEN KET THUC THANG LỢI (1951 — 1954). Chủ trương công tác tư tưởng của Dang. ee cee ececeeetteeeeeeeetees 87 2. Tinh hình mới, yêu cầu mới đối với công tác tu tưởng.

Chủ trương của Dang đối với công tác tư tưởng. Quá trình chỉ đạo công tác tư tưởng đấy mạnh kháng chiến đến thang 2. Xây dựng hệ thống tổ chức tuyên huấn, củng cố các lực lượng làm công tác tuyên truyền CO động. Tiến hành công tác tư tưởng trong Đảng.

Tiến hành công tác chính trị tư tưởng trong quân đội. Đây mạnh công tác tuyên truyền cô động quần chúng thực hiện các nhiệm vụ kháng chiẾn.¿- ¿- ¿+ 5++S£+E£2E22E£EEEEEEEEEEE2EE2E2EEEEEEEEExzErrrres 123 Chương 3: MOT SO NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM LICH SỬ. Một số nhận Xét .----- + SE E9EEEE2EEEEE1212151121211121111111111 1111 xe. Đề ra đường lối kháng chiến đúng đắn, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc là cơ sở cho sự thành công của công tác tư tưởng.

Luôn bám sát các nhiệm vụ chính trị để tuyên truyền cô động quan 3. Chú trọng công tác tư tưởng trong Đảng, công tác chính trị tư tưởng trong QUAN GOI. Luôn coi trọng xây dựng các cơ quan chuyên môn, sáng tạo về nghệ thuật phương pháp tuyên truyền cỗ động. Kinh nghiệm lịch SỬ:.

Nêu cao tỉnh thần độc lập tự chủ, khơi dậy và phát huy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam. Đánh giá đúng tình hình và nhiệm vụ kháng chiến dé tuyên truyền cổ động định hướng quan chúng .-- ¿+ 2 +52+E+E++E+EE2E£EE2EEESEEzEererkereee 171 3. Phối hợp, phát huy vai trò của các lực lượng làm công tác tuyên truyền, cổ ỘNG. HH HH HH KH tk 175 3.

Chủ động tiễn công trên mặt trận tư tưởng dé củng cé tư tưởng nội bộ và làm thất bại chiến tranh tuyên truyền của thực dân Pháp. Xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng, chính trị, tổ chức và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng. 185 DANH MỤC CONG TRÌNH KHOA HỌC CUA TAC GIA LIÊN QUAN DEN LUẬN AN oo. ecceccccscssssssscssssesscsessesessssessesecseees Error! Bookmark not defined.

TÀI LIEU THAM KHAO. ccccccccccccscccsscssssessssesscsesscsecsesusscssssesissesissesissesscaes 189 PHU LỤC.-- ¿5-52-5222 212E121231212212122121211211121112112121111211112111 1 xe 204 DANH MỤC CAC CHU VIET TAT BCHTU Ban chap hanh Trung uong CNXH Chủ nghĩa xã hội CTQG Chính trị quốc gia CTTƯ Chỉ thị Trung ương DVBQ Don vi bao quan HNTU Hội nghị Trung ương LK Liên khu NQTƯ Nghị quyết Trung ương NXB Nhà xuất bản QDTU Quyết định Trung ương TNVN Tiếng nói Việt Nam TT- TT Thông tin - Tuyên truyền TTXP Tuyên truyền xung phong TTXVN Thông tấn xã Việt Nam UBKCHC Ủy ban Kháng chiến hành chính UBHCLK Ủy ban Hành chính Liên khu UBKC Ủy ban Kháng chiến XHCN Xã hội chủ nghĩa MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Công tác tư tưởng là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc. Ngay từ khi ra đời và trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi công tác tư tưởng là cơ sở của mọi công tác khác.

Tư tưởng đúng đắn, thông suốt, lập trường tư tưởng vững vàng là yếu tố quan trọng hàng đầu tạo nên sự đoàn kết thống nhất trong toàn Đảng, toàn quân và toàn dân. Mười lăm năm vận động cách mạng (1930-1945) để đi tới cuộc Cách mạng Tháng Tám vĩ đại và sự ra đời nước Việt Nam mới thực chất và trước hết là thời kỳ những người cộng sản và những người yêu nước đã vượt qua mọi hy sinh, gian khổ tiến hành hoạt động tư tưởng trong nhân dân, gắn bó máu thịt với quan chúng dé tập hợp, giác ngộ, động viên, rèn luyện tiền tới tổ chức nhân dân đi theo tiếng goi và mục tiêu chiến đấu của Đảng, thực hiện khát vọng ngàn đời của dân tộc là độc lập, tự do. Thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám, trong đó có thành tựu to lớn công tác tư tưởng của Dang, là thắng lợi của quá trình biến lý tưởng của Dang và ước mơ của dan tộc thành sức mạnh vô địch của quần chúng, thành hiện thực cách mạng. Trong cuộc kháng chiến trường kỳ gian khổ chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954), công tác tư tưởng gắn bó với cuộc kháng chiến toàn dân toàn diện, phục vụ đắc lực mục tiêu giải phóng dân tộc, bảo vệ và phát triển thành quả của Cách mạng Tháng Tam.

Các phong trào của quan chúng được khơi dậy mạnh mẽ trở thành cao trào cách mạng. Hàng vạn hình mẫu chiến đấu dũng cảm, xả thân vi nước làm khơi dậy tinh thần yêu nước của mỗi người dân Việt nam. Góp phần vào những thắng lợi to lớn của dân tộc trong chín năm trường kỳ kháng chiến, thành tựu lớn nhất của công tác tư tưởng chính là trực tiếp bồi dưỡng, xây dựng, phát triển sức mạnh và giá tri con người Việt Nam trong cuộc đọ sức lịch sử với thực dân Pháp xâm lược để giành chiến thắng. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, trong lãnh đạo công tác tư tưởng, Đảng cũng vấp phải những hạn chế và khuyết điểm, có lúc, có nơi rơi vào ấu trĩ, tả khuynh, máy móc, giáo điều, duy ý chí, dẫn tới hiệu quả công tác tư tưởng có lúc chưa cao.

Sự lãnh đạo của Đảng về công tác tư tưởng trong kháng chiến chống Pháp (1945-1954) rất phong phú, có ý nghĩa hết sức quan trọng về lý luận và thực tiễn đã thu hút nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu ở những góc độ khác nhau, song đến nay vẫn còn nhiều vấn đề cần được luận giải thấu đáo hơn. Trong những năm gan đây, những biến đôi của tình hình kinh tế, chính trị, xã hội ở trong nước và trên thế giới đã có tác động lớn đến tư tưởng, tình cảm, ý thức của cán bộ đảng viên và nhân dân. Những khó khăn về tình hình kinh tế, chính tri, xã hội trong nước chậm khắc phục. Tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên.

Cơ chế thị trường với những tác động hai mặt tích cực và tiêu cực đã tac động, ảnh hưởng mạnh mẽ tới tư tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Từ khi tiến hành công cuộc đổi mới đến nay, ở lĩnh vực công tác tư tưởng, Đảng Công sản Việt Nam cũng đang có nhiều van dé bức xúc cần giải quyết dé vẫn giữ được mục tiêu lý tưởng cách mạng nhưng lại thích ứng, phù hợp với xu thế của thời đại. Mọi sự giáo điều, bảo thủ, thiếu nhạy bén hoặc mơ hồ, ảo tưởng, coi nhẹ công tac tư tưởng đều là nguy cơ lớn đối với một đảng chính trị. Trong bối cảnh đó, đòi hỏi công tác tư tưởng phải đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả, góp phần tích cực thúc day sự nghiệp đổi mới thành công.

Nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng trên mặt trận tư tưởng trong kháng chiến chống Pháp (1945-1954) nhằm nêu bật những thành tựu, tìm ra các yêu kém, khuyết điểm, rút ra những kinh nghiệm lịch sử để vận dụng những kinh nghiệm đó trong công tác tư tưởng của Đảng hiện nay. Từ cơ sở nhận thức giá trị khoa học và ý nghĩa thực tiễn trên, tác giả đã chọn đề tài: “Đảng lãnh đạo công tác tư tưởng trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 — 1954)” làm đề tài luận án tiễn sĩ lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Tổng quan nghiên cứu Về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài, qua tìm hiểu nguồn tư liệu, tác giả nhận thấy vấn đề nay đã được đề cập ở những mức độ, phạm vi và góc độ khác nhau trong các công trình nghiên cứu, thé hiện qua một số tác phẩm sau đây: 2. Nhóm công trình nghiên cứu về công tác tư tưởng ở Trung ương Sơ thảo lược sử công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, 1930-2000, của Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương, năm 2001.

Tác phâm đã trình bày một cách hệ thống công tác tư tưởng của Đảng qua các thời kỳ từ 1930 đến năm 2000; tập trung vào những hoạt động của các cơ quan làm công tác tư tưởng ở Trung ương; đồng thời cũng giành một phần quan trọng giới thiệu hoạt động công tác tư tưởng của các ngành, các đoàn thé, lực lượng vũ trang va của một số địa phương; phục dựng những hoạt động công tác tư tưởng gắn với các hoạt động trên các lĩnh vực khác qua các thời kỳ cách mạng: tông kết lịch sử 70 năm ngành tư tưởng văn hóa, sơ bộ nêu một số kinh nghiệm trong lãnh đạo công tác tư tưởng của Đảng nói chung. Tuy vậy, tác phẩm mới ở dạng sơ thảo lược ghi những sự kiện lịch sử của công tác tư tưởng, chủ yêu mô tả hoạt động của ngành tuyên huấn, việc luận giải mục đích, nhiệm vụ, phương pháp và kinh nghiệm của công tác tư tưởng trong kháng chiến chống Pháp chưa được đặt ra thỏa đáng, việc khai thác nguồn sử liệu lưu trữ thuộc lĩnh vực công tác tư tưởng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp chưa nhiều, chưa thật sâu sắc. Bảy mươi năm công tác tư tưởng - Văn hoá của Đảng truyén thong vẻ vang, trách nhiệm to lớn, sách do Hữu Thọ chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, năm 2000. Tác phẩm đã lược ghi các bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các Tổng bí thư của Đảng nói về công tác tư tưởng văn hoá.