Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu Quản lý Vốn Đầu tư Công Xây dựng Công trình Giao thông tại Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TRẦN TUẤN PHONG NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ Hà Nội – 2026 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TRẦN TUẤN PHONG NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ Ngành: Quản lý xây dựng Mã số: 9580302 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. Nguyễn Lương Hải Hà Nội - 2026 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin khẳng định luận án này là công trình nghiên cứu do cá nhân tôi thực hiện một cách độc lập, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Lương Hải. Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào khác. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật và cơ sở đào tạo về nội dung cam đoan này.

Nghiên cứu sinh Trần Tuấn Phong i LỜI CẢM ƠN Nghiên cứu sinh xin trân trọng cảm ơn Trường Đại học Giao thông vận tải, Khoa Quản lý xây dựng, Bộ môn Kinh tế xây dựng đã tạo điều kiện thuận lợi để nghiên cứu sinh được học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Nghiên cứu sinh xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Lương Hải – người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ dẫn, định hướng và hỗ trợ nghiên cứu sinh trong suốt quá trình thực hiện luận án. Nghiên cứu sinh xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc, Phòng Quản lý đào tạo và các đơn vị có liên quan thuộc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng đã luôn quan tâm, giúp đỡ, hỗ trợ và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu.

Nghiên cứu sinh trân trọng cảm ơn các tổ chức, cá nhân, các chuyên gia và các nhà khoa học đã nhiệt tình hỗ trợ trong quá trình điều tra, khảo sát và thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu. Nghiên cứu sinh xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn quan tâm, động viên và tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình nghiên cứu sinh thực hiện luận án. Trân trọng cảm ơn! Nghiên cứu sinh Trần Tuấn Phong ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC BẢNG BIỂU .ix DANH MỤC HÌNH VẼ.1 CHƯƠNG 1 NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN .1 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .1 Nhóm nghiên cứu về quản lý vốn đầu tư công .2 Nhóm nghiên cứu về hiệu quả quản lý vốn đầu tư công .3 Nhóm nghiên cứu về quản lý đầu tư công .4 Nhóm nghiên cứu về quản lý dự án đầu tư công .2 Đánh giá tổng quan các công trình nghiên cứu và khoảng trống nghiên cứu .1 Đánh giá tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan .2 Xác định khoảng trống nghiên cứu .3 Định hướng nghiên cứu của luận án .3 Mục tiêu, câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu .1 Mục tiêu nghiên cứu .2 Câu hỏi nghiên cứu .3 Giả thuyết nghiên cứu .4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .5 Phương pháp nghiên cứu tổng quát .6 Kết cấu của luận án. 26 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU .1 Một số vấn đề chung về quản lý đầu tư công xây dựng công trình giao thông .1 Khái niệm công trình giao thông .2 Một số khái niệm chung về vốn và quản lý vốn đầu tư công .3 Nội dung hoạt động đầu tư công xây dựng công trình giao thông .2 Quản lý vốn đầu tư công trong xây dựng công trình giao thông .1 Khái niệm và bối cảnh quản lý vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .2 Nội dung quản lý vốn đầu tư công trong xây dựng công trình giao thông .3 Mô hình vận động của các nội dung quản lý vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông. 77 CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Thiết kế mô hình nghiên cứu .2 Thực hiện quy trình nghiên cứu .1 Nghiên cứu định tính .2 Nghiên cứu thử nghiệm (Pilot studies) .3 Nghiên cứu định lượng chính thức. 89 CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN .1 Phân tích mô tả mẫu nghiên cứu .2 Phân tích nội dung quản lý vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .1 Phân tích kết quả hoạt động quản lý vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông tại Việt Nam trong các năm qua (giai đoạn 2016-2025) .2 Phân tích thực trạng vận động các chỉ tiêu mô tả nội dung lập kế hoạch vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông tại Việt Nam .3 Phân tích thực trạng vận động các chỉ tiêu mô tả nội dung tổ chức thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông tại Việt Nam .4 Phân tích thực trạng vận động các chỉ tiêu mô tả nội dung điều hành thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông tại Việt Nam .5 Phân tích thực trạng vận động các chỉ tiêu mô tả nội dung kiểm soát thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông tại Việt Nam .6 Phân tích thực trạng vận động các chỉ tiêu mô tả nội dung phối hợp giữa các chủ thể quản lý vốn đầu tư công xây dựng công tr ình giao thông tại Việt Nam .3 Phân tích hồi quy mô hình ảnh hưởng của các nội dung quản lý vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .1 Kết quả phân tích độ tin cậy, tính hội tụ và tính riêng biệt của các tập biến quan sát .2 Kết quả phân tích hồi quy.

120 CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.1 Những kết quả và phát hiện mới từ nghiên cứu .1 Về mặt lý luận .2 Về mặt thực tiễn .2 Các kết luận và hàm ý quản lý vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông tại Việt Nam .1 Nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công .2 Tăng cường hiệu lực kiểm soát thực hiện kế hoạch vốn .3 Cải thiện cơ chế phối hợp giữa các chủ thể quản lý .4 Đổi mới phương thức điều hành thực hiện kế hoạch vốn .5 Hoàn thiện phương pháp và nội dung lập kế hoạch vốn đầu tư công .6 Hoàn thiện thể chế và chính sách quản lý vốn đầu tư công .3 Những hạn chế của luận án .4 Khuyến nghị về các định hướng nghiên cứu tiếp theo .1 Nghiên cứu cập nhật và bổ sung các chỉ tiêu đo lường .2 Nghiên cứu so sánh theo từng chủ thể quản lý. 136 Tài liệu tham khảo .139 Danh mục công trình khoa học công bố .148 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt ANOVA Analysis of Variance Phân tích phương sai AVE Average variance extracted Phương sai trích Building Information BIM Mô hình thông tin xây dựng Modeling Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển BOT giao BT Xây dựng – Chuyển giao Phương pháp phân tích mô hình Covariance-Based Structural CB-SEM phương trình cấu trúc dựa trên hiệp Equation Modeling phương sai CSHTGT Cơ sở hạ tầng giao thông CSHT GTĐB Cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ CR Composite Reliability Độ tin cậy tổng hợp ĐTXD Đầu tư xây dựng ĐTC Đầu tư công ĐTPT Đầu tư phát triển FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội Gross Regional Domestic GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn Product GTVT Giao thông vận tải HĐND Hội đồng nhân dân HTGTĐB Hạ tầng giao thông đường bộ vi Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt Incremental Capital – Output ICOR Hệ số hiệu quả sử dụng vốn Ratio IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế KCHT Kết cấu hạ tầng KPI Key Performance Indicator Chỉ số đo lường hiệu quả công việc KTNN Kiểm toán nhà nước KTXH Kinh tế xã hội KTQP Kinh tế quốc phòng NSĐP Ngân sách địa phương NSNN Ngân sách nhà nước NSTW Ngân sách Trung ương Official Development ODA Hỗ trợ phát triển chính thức Assistance Public Expenditure and Chi tiêu công và trách nhiệm giải PEFA Financial Accountability trình tài chính Public Investment PIMA Quản lý đầu tư công Management Assessment Partial Least Squares Mô hình phương trình cấu trúc PLS-SEM Structural Equation Modeling bình phương tối thiểu riêng phần PMI Project Management Institute Viện quản lý dự án Project Management PMIS Hệ thống thông tin quản lý dự án Information System PPP Public Private Partnership Đối tác công tư QLDA Quản lý dự án QLĐTC Quản lý đầu tư công QLNN Quản lý nhà nước vii Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt QLTCC Quản lý tài chính công SEM Structural Equation Modeling Mô hình cấu trúc tuyến tính TC Tài chính TG Tác giả VĐTC Vốn đầu tư công VIF Variance inflation factor Hệ số phóng đại phương sai WB World Bank Ngân hàng thế giới XDCB Xây dựng cơ bản viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1-1 Tổng hợp đánh giá các công trình nghiên cứu tiêu biểu.15 Bảng 1-2 Hệ thống giả thuyết nghiên cứu của luận án.22 Bảng 1-3 Kết cấu và nội dung chủ yếu của luận án .26 Bảng 2-1 Chỉ tiêu mô tả nội dung xây dựng kế hoạch vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .54 Bảng 2-2 Chỉ tiêu mô tả nội dung tổ chức thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .64 Bảng 2-3 Chỉ tiêu mô tả nội dung điều hành thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .71 Bảng 2-4 Các chỉ tiêu mô tả nội dung kiểm soát thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .75 Bảng 2-5 Các chỉ tiêu mô tả nội dung phối hợp thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .77 Bảng 2-6 Các chỉ tiêu mô tả kết quả hoạt động quản lý vốn đầu tư công xây dựng công trình giao thông .78 Bảng 3-1 Thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu .85 Bảng 4-1 Phân bố đối tượng khảo sát .97 Bảng 4-2 Phân bố kinh nghiệm nghề nghiệp của đối tượng khảo sát .97 Bảng 4-3 Phân bố lĩnh vực hoạt động của đối tượng được khảo sát .98 Bảng 4-4 Phân tích mô tả kết quả chung (MP) về thực hiện vốn đầu tư công .99 Bảng 4-5 Phân tích thống kê mô tả các chỉ tiêu liên quan lập kế hoạch vốn đầu tư .103 Bảng 4-6 Tình hình huy động vốn qua hai giai đoạn 2016-2020 và 2021-2025.106 Bảng 4-7 Phân tích thống kê mô tả các chỉ tiêu tổ chức thực hiện kế hoạch .