Tổng quan về luận án

Luận án này tiên phong giải quyết một khoảng trống nghiên cứu cấp thiết trong lĩnh vực logistics tại Việt Nam, đặc biệt là tại các địa phương có kinh tế biên mậu. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, tham gia các hiệp định thương mại như CPTPP và EVFTA, ngành dịch vụ logistics đóng vai trò xương sống với quy mô 40-42 tỷ USD/năm và tốc độ tăng trưởng bình quân 14-16%/năm (Bộ Công Thương, 2019; Ngân hàng Thế giới, 2019). Tuy nhiên, các doanh nghiệp logistics Việt Nam, chủ yếu là DNNVV, đối mặt với thách thức lớn khi năng lực cung ứng dịch vụ còn hạn chế, manh mún, và chưa được nghiên cứu toàn diện ở cấp độ vi mô.

Research gap cụ thể mà luận án này hướng tới, như đã được chỉ ra, là sự thiếu hụt các nghiên cứu "cụ thể và đầy đủ, toàn diện về năng lực cung ứng dịch vụ của các doanh nghiệp logistics tại một địa phương cụ thể," đặc biệt là các tiếp cận dưới góc độ năng lực thành phần, vốn còn "chưa có" trong các nghiên cứu trước đây về Việt Nam (tr. 2). Selviaridis và Spring (2007) cũng nhấn mạnh rằng "các nghiên cứu về năng lực cung ứng dịch vụ logistics đang có cơ sở lý thuyết yếu, với minh chứng khoảng 69% các nghiên cứu không có nền tảng lý thuyết" (tr. 15). Điều này tạo ra một nhu cầu cấp bách để phát triển lý thuyết, mô hình cấu trúc và khái niệm vững chắc cho nghiên cứu thực nghiệm. Luận án này lấp đầy khoảng trống đó bằng cách đi sâu vào cấu trúc và tác động của năng lực cung ứng dịch vụ logistics tại tỉnh Cao Bằng, một địa bàn chiến lược với đường biên giới dài nhất với Trung Quốc và mục tiêu kinh tế cửa khẩu đạt 3,16 tỷ USD vào năm 2025.

Các câu hỏi nghiên cứu then chốt mà luận án đặt ra gồm:

  1. Năng lực cung ứng dịch vụ của các doanh nghiệp logistics được cấu thành từ những năng lực nào?
  2. Thực trạng năng lực cung ứng dịch vụ của các doanh nghiệp logistics trên địa bàn tỉnh Cao Bằng như thế nào?
  3. Năng lực cung ứng dịch vụ có tác động như thế nào đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp logistics trên địa bàn tỉnh Cao Bằng?

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự tổng hợp và mở rộng các lý thuyết nền tảng như Lý thuyết Năng lực Cốt lõi (Prahalad và Hamel, 1990; Teece, Pisano và Shuen, 1987), Lý thuyết Năng lực Động (Teece, Pisano và Shuen, 1997), và Lý thuyết Năng lực Quan hệ (Dyer và Singh, 1998). Luận án đã xác lập một mô hình lý thuyết độc đáo, bao gồm tám nhóm năng lực cấu thành năng lực cung ứng dịch vụ tổng quan: năng lực thấu cảm thị trường, năng lực tích hợp logistics trong chuỗi cung ứng, năng lực định vị cạnh tranh giá trị cung ứng dịch vụ, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), quy trình kinh doanh và các hoạt động tác nghiệp, năng lực quản trị nguồn nhân lực, năng lực phát triển quan hệ đối tác, và năng lực đổi mới giá trị cung ứng dịch vụ.

Đóng góp đột phá của nghiên cứu là việc định lượng hóa tác động của từng năng lực thành phần đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp logistics, chỉ ra mức độ ảnh hưởng cụ thể từ mạnh nhất (năng lực thấu cảm thị trường) đến thấp nhất (năng lực đổi mới giá trị cung ứng dịch vụ). Với cỡ mẫu 226 doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, thu thập dữ liệu giai đoạn 2010-2019 và đề xuất giải pháp đến năm 2030, luận án mang ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định chính sách và chiến lược kinh doanh, thúc đẩy phát triển bền vững khu kinh tế cửa khẩu. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào năng lực nội tại của các doanh nghiệp, không đặt trong mối quan hệ với cung-cầu thị trường, cho phép phân tích chuyên sâu các yếu tố chủ động trong cạnh tranh.

Literature Review và Positioning

Luận án thực hiện một tổng quan nghiên cứu chuyên sâu, tổng hợp các luồng nghiên cứu chính về logistics, doanh nghiệp logistics và năng lực cung ứng dịch vụ. Các công trình của GS. Đoàn Thị Hồng Vân (2003, 2006) và TS. Nguyễn Thông Thái, PGS. An Thị Thanh Nhàn (2011) đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về logistics và quản trị logistics tại Việt Nam. Trên bình diện quốc tế, Henriksson và Nyberg (Goteborg University) đã khẳng định quản trị chuỗi cung ứng là nguồn lợi thế cạnh tranh; Kakouris, Finos và Mihiotis (2015) nêu chi tiết việc đánh giá hoạt động đổi mới logistics; và Scriosteanu và Popescu (2014) nhấn mạnh logistics là nguồn lợi thế cạnh tranh. Fowlkes (1999) và Li (2014) mở rộng sang logistics quốc tế và mô hình hóa hoạt động logistics bằng phần mềm mô phỏng.

Tuy nhiên, tổng quan cũng chỉ ra những mâu thuẫn và tranh luận đáng chú ý. Một số nghiên cứu, như của Olavarrieta và Ellinger (1997), và Sandberg và Abrahamsson (2011), xem logistics là một nguồn lực chiến lược quan trọng, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững. Ngược lại, một số doanh nghiệp vẫn "coi các hoạt động logistics là một phần riêng biệt trong hoạt động kinh doanh, hoạt động khác biệt so với các hoạt động khác" (tr. 15), dẫn đến thiếu sự quan tâm chiến lược. Thêm vào đó, trong khi Ding (2011) chỉ ra ba khía cạnh cơ bản của năng lực cung ứng dịch vụ (định vị, tích hợp, nhanh), thì Shang và Marlow (2007) xác định bốn năng lực (tích hợp và kiến thức, tập trung vào khách hàng, đo lường, và nhanh). Sự khác biệt trong phân loại và trọng tâm này cho thấy cần một nghiên cứu tổng hợp và kiểm định thực nghiệm để làm rõ các thành tố.

Nghiên cứu này định vị trong tài liệu khoa học bằng cách giải quyết rõ ràng khoảng trống về phân tích năng lực cung ứng dịch vụ ở cấp độ năng lực thành phần, điều mà các nghiên cứu trước ở Việt Nam còn thiếu (tr. 2). Nó vượt ra khỏi cách tiếp cận nguồn lực truyền thống để tập trung vào cách các nguồn lực được chuyển hóa thành năng lực. Hơn nữa, luận án giải quyết "cơ sở lý thuyết yếu" trong nghiên cứu logistics được Selviaridis và Spring (2007) nêu ra bằng cách xây dựng một mô hình lý thuyết toàn diện dựa trên Năng lực Cốt lõi, Năng lực Động, và Năng lực Quan hệ.

Nghiên cứu này tiến bộ hơn lĩnh vực bằng cách cung cấp một mô hình cấu trúc và kiểm định thực nghiệm về mối quan hệ giữa các năng lực thành phần và kết quả kinh doanh. Điều này đặc biệt có giá trị trong bối cảnh Việt Nam, nơi "Việt Nam chưa có một nghiên cứu chuyên sâu nào về vấn đề này một cách đầy đủ, hệ thống" (tr. 3). So sánh với các nghiên cứu quốc tế, trong khi Maack (2012) và Ding và cộng sự (2015) đã khám phá các nguồn lực và quản trị nguồn nhân lực ảnh hưởng đến năng lực logistics ở Trung Quốc, hoặc Shang và Marlow (2005) đã kiểm định mối quan hệ giữa năng lực dựa trên thông tin và kết quả kinh doanh tại các công ty sản xuất Đài Loan, luận án này khác biệt ở chỗ nó tổng hợp tám năng lực thành phần cụ thể, kiểm định tác động của chúng trong bối cảnh đặc thù của doanh nghiệp logistics tại một tỉnh biên giới Việt Nam, cung cấp một cái nhìn chi tiết hơn về cách thức các năng lực này đóng góp vào hiệu quả kinh doanh. Lalith Edirisinghe (2013) cũng đã nghiên cứu hiệu suất logistics biên giới tại Sri Lanka, chỉ ra những hạn chế về công nghệ và cơ sở hạ tầng, nhưng nghiên cứu của chúng tôi đào sâu hơn vào các năng lực nội tại của doanh nghiệp và tác động định lượng của chúng.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án này đóng góp đáng kể vào lý thuyết quản trị logistics và năng lực tổ chức bằng cách mở rộng và thách thức các lý thuyết đã có thông qua việc ứng dụng và tổng hợp chúng vào một bối cảnh mới. Cụ thể, nó mở rộng:

  • Lý thuyết Năng lực Cốt lõi (Competency-based View) của Prahalad và Hamel (1990) và Teece, Pisano và Shuen (1987) bằng cách định nghĩa năng lực cung ứng dịch vụ là một năng lực cốt lõi phức hợp, được cấu thành từ tám nhóm năng lực thành phần rõ ràng. Luận án khẳng định năng lực cung ứng dịch vụ "là nguồn lực quan trọng nhất tạo ra lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp logistics" (tr. 7), cho phép doanh nghiệp tham gia nhiều thị trường khác nhau và tạo ra ưu thế khó sao chép.
  • Lý thuyết Năng lực Động (Dynamic Capabilities-based View) của Teece, Pisano và Shuen (1997) bằng cách xem xét năng lực cung ứng dịch vụ như một năng lực động. Luận án lập luận rằng năng lực này thể hiện "khả năng thích ứng, tích hợp, tái cấu trúc và tái tạo các nguồn lực nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường biến động" (tr. 8), qua đó quản lý và sử dụng nguồn lực hiệu quả để duy trì lợi thế cạnh tranh trong môi trường kinh doanh thay đổi nhanh chóng.
  • Lý thuyết Năng lực Quan hệ (Relational View) của Dyer và Singh (1998) thông qua việc xác định "năng lực phát triển quan hệ đối tác với các bên liên quan" là một trong tám năng lực cấu thành. Nghiên cứu này nhấn mạnh rằng "nguồn lực cạnh tranh của doanh nghiệp không chỉ từ nguồn lực bên trong sẵn có mà còn dựa vào nguồn lực bên ngoài trong mạng lưới quan hệ" (tr. 8), khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì mối quan hệ lâu dài với đối tác và khách hàng để chủ động về nguồn nguyên liệu và giá cả, nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Khung phân tích khái niệm của luận án mô tả năng lực cung ứng dịch vụ như một tập hợp tích hợp của tám năng lực thành phần, mỗi năng lực có các khía cạnh và mối quan hệ rõ ràng. Ví dụ, năng lực thấu cảm thị trường bao gồm khả năng định vị khách hàng trọng điểm, đáp ứng linh hoạt, đáp ứng nhu cầu nhanh/khẩn cấp, và nắm bắt xu hướng thị trường (Morash và cộng sự, 1996; Bowersox, Closs và Stank, 1999; Li và cộng sự, 2008). Mô hình lý thuyết của luận án, với 13 giả thuyết được đánh số cụ thể, kiểm định mối quan hệ trực tiếp và gián tiếp giữa các năng lực thành phần, năng lực cung ứng dịch vụ tổng quan, và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp logistics, đồng thời xem xét tác động điều tiết của các biến trung gian như nguồn nhân lực logistics địa phương.

Mặc dù luận án không khẳng định một sự dịch chuyển paradigm hoàn toàn, nhưng nó cung cấp bằng chứng thực nghiệm mạnh mẽ cho thấy sự cần thiết phải xem xét năng lực cung ứng dịch vụ một cách tổng thể, đa chiều và theo từng thành phần cụ thể, thay vì chỉ là một nguồn lực đơn lẻ. Điều này là một bước tiến quan trọng so với các nghiên cứu trước đó, vốn thường thiếu nền tảng lý thuyết vững chắc hoặc chỉ tập trung vào các khía cạnh đơn lẻ của logistics (Selviaridis và Spring, 2007).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích độc đáo của luận án là sự tích hợp của các lý thuyết Năng lực Cốt lõi, Năng lực Động và Năng lực Quan hệ để xây dựng một mô hình toàn diện về năng lực cung ứng dịch vụ. Cụ thể, nó tích hợp sâu sắc:

  1. Lý thuyết Năng lực Cốt lõi: Nền tảng cho việc xác định các năng lực thành phần như năng lực thấu cảm thị trường, năng lực tích hợp logistics, và năng lực định vị cạnh tranh.
  2. Lý thuyết Năng lực Động: Nền tảng cho việc hiểu cách các doanh nghiệp logistics thích ứng với môi trường biến động thông qua năng lực đổi mới giá trị cung ứng dịch vụ và năng lực ứng dụng CNTT.
  3. Lý thuyết Năng lực Quan hệ: Nền tảng cho việc nhấn mạnh vai trò của năng lực phát triển quan hệ đối tác trong việc tạo lợi thế cạnh tranh.

Cách tiếp cận phân tích này là mới lạ trong bối cảnh nghiên cứu logistics Việt Nam, cho phép một cái nhìn sâu sắc và định lượng về các yếu tố cấu thành năng lực cung ứng dịch vụ. Các đóng góp khái niệm bao gồm định nghĩa rõ ràng về "năng lực cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp logistics" là "tích hợp các năng lực thành phần trong quá trình khai thác, chuyển hóa, phối kết hợp các hoạt động cung ứng dịch vụ logistics nhằm tạo lập lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp trên thị trường mục tiêu" (tr. 37). Luận án cũng định nghĩa chi tiết từng năng lực thành phần, ví dụ: năng lực thấu cảm thị trường không chỉ là nhận biết thay đổi mà còn là khả năng định vị chính xác khách hàng trọng điểm, đáp ứng linh hoạt, đáp ứng nhanh nhu cầu khẩn cấp, và nắm bắt xu hướng biến động (Bowersox và cộng sự, 1999; Li và cộng sự, 2008).

Các điều kiện biên được nêu rõ, chẳng hạn như nghiên cứu tập trung vào năng lực nội tại của doanh nghiệp, không đi sâu vào mối quan hệ cung-cầu thị trường. Điều này được biện minh bởi bối cảnh cạnh tranh gay gắt ở Cao Bằng, nơi cung đang vượt cầu và doanh nghiệp phải chủ động nâng cao năng lực nội tại để cạnh tranh. Giới hạn về không gian nghiên cứu tại các khu kinh tế cửa khẩu tỉnh Cao Bằng cũng là một điều kiện biên quan trọng, làm nổi bật tính đặc thù của nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng một triết lý nghiên cứu thực dụng (Pragmatism), kết hợp giữa tiếp cận định tính và định lượng để đạt được mục tiêu nghiên cứu toàn diện. Về mặt nhận thức luận (epistemological stance), nghiên cứu này chủ yếu theo hướng thực chứng (positivism) trong giai đoạn định lượng, nhằm kiểm định các giả thuyết và xác định mối quan hệ nhân quả một cách khách quan, được thể hiện qua việc sử dụng các kỹ thuật phân tích thống kê tiên tiến. Tuy nhiên, nó cũng tích hợp các yếu tố diễn giải (interpretivism) trong giai đoạn định tính để hiểu sâu hơn bối cảnh, nhận thức và kinh nghiệm của các bên liên quan.

Thiết kế nghiên cứu là phương pháp hỗn hợp (Mixed Methods), với sự kết hợp cụ thể giữa khảo sát điều tra định lượng và phỏng vấn chuyên sâu, quan sát thực địa định tính. Logic kết hợp này nhằm mục đích: (1) sử dụng dữ liệu định tính để sàng lọc nhân tố, điều chỉnh thang đo và làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu trước khi thực hiện định lượng, và (2) sử dụng dữ liệu định lượng để kiểm định mô hình và các giả thuyết, sau đó đối chiếu với thực tiễn thông qua các quan sát và phỏng vấn.

Mặc dù không nêu rõ là multi-level design, nhưng việc thu thập dữ liệu từ nhiều cấp độ đối tượng (doanh nghiệp logistics, cán bộ quản lý nhà nước về XNK, chuyên gia nghiên cứu và người dân địa phương) phản ánh một cách tiếp cận đa chiều, cho phép nhìn nhận vấn đề từ các góc độ vĩ mô, trung mô và vi mô. Cỡ mẫu nghiên cứu định lượng là 226 doanh nghiệp logistics hợp lệ, được thu thập từ tổng số 290 phiếu phát ra (tr. 27). Tiêu chí lựa chọn mẫu bao gồm tất cả các loại hình doanh nghiệp logistics có đăng ký kinh doanh hoặc có chi nhánh/văn phòng đại diện hoạt động trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, không phân biệt loại hình sở hữu (DNNN, CP, TNHH, FDI, hộ kinh doanh).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược lấy mẫu trong nghiên cứu định lượng là mẫu thuận tiện kết hợp với mẫu ngẫu nhiên có chọn lọc dựa trên danh sách do Sở Công Thương tỉnh Cao Bằng cung cấp và Danh bạ doanh nghiệp Việt Nam. Tiêu chí bao gồm các doanh nghiệp có hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Cao Bằng; loại bỏ các phiếu không hợp lệ (trả lời thiếu, chọn nhiều đáp án).

Giai đoạn thu thập dữ liệu sơ cấp được thực hiện một cách chặt chẽ:

  • Quan sát thực tiễn: Tác giả đã tiến hành 6 đợt khảo sát thực địa tại tỉnh Cao Bằng trong năm 2017-2018 (tr. 21). Nội dung quan sát bao gồm địa thế doanh nghiệp, môi trường kinh doanh, mối quan hệ công việc giữa các bộ phận, và quản trị quan hệ đối tác. Phương pháp quan sát nhiều lần, có chuẩn bị, với phiếu quan sát chi tiết để ghi chép số liệu cụ thể, đảm bảo tính chính xác.
  • Phỏng vấn chuyên sâu: 16 đơn vị quản lý nhà nước và doanh nghiệp điển hình đã được phỏng vấn, bao gồm 15 chuyên gia nghiên cứu, 18 cán bộ quản lý nhà nước và 8 doanh nghiệp logistics tại Cao Bằng (tr. 23). Phỏng vấn bán cấu trúc được sử dụng để khám phá các nhân tố cấu thành năng lực cung ứng và điều chỉnh thang đo. Các cuộc phỏng vấn được ghi âm (không cho đối tượng biết, sau đó lựa chọn bản ghi âm chất lượng tốt nhất) và chuyển thể thành văn bản để phân tích diễn giải theo nội dung nghiên cứu.
  • Khảo sát điều tra: Bảng câu hỏi được thiết kế theo thang đo Likert 5 khoảng cách (1-Rất thấp đến 5-Rất cao) và điều tra thử với 10 người để phát hiện lỗi (tr. 25-26). Hai đợt khảo sát chính thức được triển khai vào đầu và giữa tháng 9/2019 qua email, bưu điện và phỏng vấn trực tiếp.

Để đảm bảo tính hợp lệ (Validity) và độ tin cậy (Reliability):

  • Triangulation: Luận án sử dụng đa dạng phương pháp thu thập dữ liệu (quan sát, phỏng vấn, khảo sát) và nguồn dữ liệu (thứ cấp, sơ cấp từ nhiều đối tượng) để tăng cường tính hợp lệ của phát hiện.
  • Construct Validity: Đảm bảo thông qua kiểm định EFA và CFA để xác nhận các biến quan sát đo lường đúng các khái niệm lý thuyết. EFA yêu cầu KMO từ 0.5 đến 1 và phương sai trích (Cumulative %) > 50%. CFA yêu cầu hệ số tải nhân tố > 0.7 và p < 0.05 (Mayers, Gamst và Guarino, 2012; Nunnally và Bernstein, 1994).
  • Reliability: Được đảm bảo bằng hệ số Cronbach’s Alpha, với tiêu chuẩn độ tin cậy tốt khi nằm trong khoảng [0.6, 0.95] (tr. 28).

Data và phân tích

Đặc điểm mẫu nghiên cứu định lượng (226 doanh nghiệp): Đa số các doanh nghiệp hoạt động từ 10 đến 20 năm (35,40%). Các loại hình chính là công ty cổ phần (26,99%), TNHH tư nhân (22,12%), và doanh nghiệp nhà nước (20,80%). Lĩnh vực logistics chính là phân loại, đóng gói bao bì (28,32%), tiếp theo là vận tải giao nhận XNK (23,89%). Về quy mô, 69,02% là doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ (vốn dưới 50 tỷ đồng theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP), 21,68% là doanh nghiệp vừa. Quy mô lao động chủ yếu từ 301 đến 1000 người (36,73%). Phân bổ mẫu này được đánh giá là đại diện và phù hợp với số liệu thực tế ngành logistics Việt Nam (Bộ Công Thương; CIEM).

Các kỹ thuật phân tích tiên tiến đã được sử dụng:

  • EFA (Exploratory Factor Analysis) và CFA (Confirmatory Factor Analysis) được thực hiện để kiểm định thang đo nghiên cứu, xác nhận giá trị hội tụ và giá trị phân biệt của các năng lực thành phần. Các kiểm định này giúp khẳng định cấu trúc của mô hình lý thuyết.
  • Kiểm định hệ số Cronbach’s Alpha và Bartlett’s Test để đánh giá độ tin cậy của thang đo và tính tương quan của các biến quan sát trong nhân tố. Kiểm định Bartlett’s có ý nghĩa thống kê khi sig < 0.05, chỉ ra các biến có tương quan với nhau (Nunnally và Bernstein, 1994).
  • Phân tích hồi quy bội (Multiple Regression Analysis) được áp dụng để "đánh giá được từng trọng số cụ thể của các biến độc lập tác động tới các biến phụ thuộc" (tr. 28). Kỹ thuật này cho phép định lượng hóa mức độ tác động của từng năng lực cấu thành năng lực cung ứng dịch vụ đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp logistics.

Phần mềm thống kê SPSS đã được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu (tr. 27). Luận án cũng thực hiện kiểm định độ vững (Robustness checks) thông qua việc kiểm định các giả thuyết nghiên cứu và phân tích sự khác biệt trong kết quả kinh doanh và năng lực cung ứng dịch vụ theo một số đặc điểm của doanh nghiệp logistics tỉnh Cao Bằng. Các kết quả phân tích hồi quy bội và kiểm định giả thuyết đã được trình bày trong Chương 2 của luận án. Mặc dù các giá trị p-values và effect sizes cụ thể không được trích dẫn trực tiếp trong phần tóm tắt phương pháp, luận án khẳng định "các năng lực cấu thành năng lực cung ứng dịch vụ của các doanh nghiệp logistics trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đều có tác động đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp logistics" (tr. 29), ngụ ý có ý nghĩa thống kê.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án đã đạt được những phát hiện đột phá, cung cấp bằng chứng thực nghiệm mạnh mẽ cho mô hình lý thuyết được đề xuất:

  1. Cấu trúc tám năng lực thành phần: Luận án đã thành công trong việc tổng hợp và xác lập tám nhóm năng lực cấu thành năng lực cung ứng dịch vụ tổng quan: năng lực thấu cảm thị trường, tích hợp logistics, định vị cạnh tranh, ứng dụng CNTT, quy trình kinh doanh, quản trị nguồn nhân lực, phát triển quan hệ đối tác, và đổi mới giá trị cung ứng dịch vụ (tr. 29). Đây là một sự mở rộng đáng kể so với các mô hình trước đây như Ding (2011) với ba khía cạnh hoặc Shang và Marlow (2007) với bốn năng lực.
  2. Định lượng hóa tác động khác biệt: Tất cả tám năng lực cấu thành đều có tác động đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp logistics trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Điều này được minh chứng bằng kết quả phân tích hồi quy bội. Đáng chú ý, "năng lực thấu cảm thị trường" có tác động mạnh nhất, trong khi "năng lực đổi mới giá trị cung ứng dịch vụ" có tác động ít nhất (tr. 29). Phát hiện này cung cấp hướng dẫn chiến lược rõ ràng cho các doanh nghiệp.
  3. Kết quả phản trực giác về nguồn nhân lực địa phương: Nghiên cứu phát hiện ra rằng "nguồn nhân lực logistics địa phương không tác động trực tiếp cũng như không có tác động trung gian đến tác động của năng lực cung ứng dịch vụ đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp logistics trên địa bàn tỉnh Cao Bằng" (tr. 29). Đây là một phát hiện phản trực giác, bởi lẽ nguồn nhân lực thường được coi là yếu tố cốt lõi (Ding và cộng sự, 2015). Điều này có thể được giải thích bởi thực trạng "nguồn nhân lực logistics có trình độ cao còn thiếu trầm trọng" (tr. 3) ở Cao Bằng, khiến vai trò điều tiết của nó chưa thể hiện rõ.
  4. Tầm quan trọng của tích hợp và CNTT: Phát hiện cho thấy "năng lực tích hợp logistics với các thành viên trong chuỗi cung ứng" và "năng lực ứng dụng công nghệ thông tin của doanh nghiệp logistics" là các yếu tố có tác động đáng kể đến kết quả kinh doanh, phù hợp với các nghiên cứu trước đây của Shang và Marlow (2005) về vai trò của CNTT trong hiệu quả logistics, và Gligor và Holcomb (2014) về tích hợp năng lực.
  5. Mối tương quan với nghiên cứu trước: Các kết quả của luận án so sánh với các nghiên cứu trước đây như Zhao, Droge và Stank (2001), Shang và Sun (2004) cũng tìm thấy mối liên hệ tích cực giữa năng lực tập trung khách hàng và kết quả kinh doanh, trong khi tác động của năng lực thông tin có thể gián tiếp hơn. Luận án này làm rõ hơn cấu trúc phức tạp của các năng lực thành phần này.

Implications đa chiều

Những phát hiện của luận án mang lại những implications sâu rộng:

  • Theoretical advances: Luận án mở rộng Lý thuyết Năng lực Cốt lõi và Lý thuyết Năng lực Động bằng cách cung cấp một mô hình chi tiết về các năng lực thành phần trong ngành logistics. Nó cũng làm phong phú Lý thuyết Năng lực Quan hệ bằng cách định lượng tác động của năng lực phát triển đối tác. Cụ thể, nó đóng góp vào hiểu biết về cách các năng lực vô hình này hình thành lợi thế cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh các thị trường mới nổi như logistics biên mậu. Phát hiện về tác động yếu của năng lực đổi mới cũng mở ra hướng nghiên cứu về các yếu tố cản trở đổi mới trong bối cảnh cụ thể này.
  • Methodological innovations: Phương pháp nghiên cứu hỗn hợp với quy trình thu thập và phân tích dữ liệu chặt chẽ (EFA, CFA, hồi quy bội trên SPSS) là một mô hình áp dụng cho các nghiên cứu tương tự trong các ngành dịch vụ khác hoặc các địa phương khác của Việt Nam. Việc kiểm định độ vững và phân tích sự khác biệt theo đặc điểm doanh nghiệp cũng là những cải tiến có thể áp dụng rộng rãi.
  • Practical applications: Luận án cung cấp các khuyến nghị cụ thể cho các doanh nghiệp logistics tại Cao Bằng. Với việc "năng lực thấu cảm thị trường" là yếu tố tác động mạnh nhất, các doanh nghiệp nên ưu tiên đầu tư vào nghiên cứu thị trường, phân tích hành vi khách hàng và nâng cao khả năng phản ứng linh hoạt. Nhóm giải pháp thứ nhất tập trung vào nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ tổng quan, còn nhóm giải pháp thứ hai hướng tới từng năng lực thành phần, giúp doanh nghiệp có lộ trình cải thiện rõ ràng.
  • Policy recommendations: Luận án đề xuất các kiến nghị chính sách cụ thể cho UBND tỉnh Cao Bằng và Chính phủ (tr. 29). Điều này bao gồm việc hoàn thiện cơ chế chính sách, đầu tư hạ tầng KTCK, và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực logistics địa phương. Đường lối thực hiện chính sách có thể bao gồm các chương trình đào tạo chuyên sâu, ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư vào CNTT và xây dựng nền tảng chia sẻ thông tin.
  • Generalizability conditions: Mặc dù nghiên cứu tập trung vào Cao Bằng, các khung lý thuyết và phương pháp có thể tổng quát hóa cho các tỉnh biên giới khác của Việt Nam hoặc các quốc gia đang phát triển có điều kiện tương đồng về kinh tế biên mậu và cơ sở hạ tầng logistics đang phát triển. Tuy nhiên, kết quả cụ thể về mức độ tác động của từng năng lực có thể thay đổi tùy thuộc vào bối cảnh văn hóa, chính sách và trình độ phát triển của địa phương.

Limitations và Future Research

Nghiên cứu này, mặc dù chuyên sâu và có đóng góp đáng kể, cũng có một số hạn chế cần được thừa nhận một cách thẳng thắn:

  1. Phạm vi không gian hạn chế: Nghiên cứu chỉ tập trung vào địa bàn tỉnh Cao Bằng. Mặc dù bối cảnh biên mậu là độc đáo, các phát hiện có thể không hoàn toàn đại diện cho toàn bộ ngành logistics Việt Nam hoặc các khu vực kinh tế khác.
  2. Giới hạn về quan điểm tiếp cận: Luận án tập trung phân tích năng lực nội tại của doanh nghiệp, không đi sâu vào mối quan hệ cung-cầu thị trường (tr. 17). Mặc dù có lý do biện minh cho giới hạn này, việc bỏ qua yếu tố cầu có thể bỏ sót một số khía cạnh quan trọng về định hướng chiến lược.
  3. Thiếu tác động điều tiết của nguồn nhân lực địa phương: Phát hiện về việc nguồn nhân lực logistics địa phương không tác động trực tiếp hay trung gian là một hạn chế. Điều này có thể phản ánh chất lượng hoặc sự thiếu hụt trầm trọng của nguồn nhân lực ở khu vực nghiên cứu, nhưng cũng cần được làm rõ hơn về nguyên nhân sâu xa.
  4. Giới hạn về thời gian khảo sát: Dữ liệu sơ cấp được thu thập vào cuối năm 2019. Bối cảnh kinh tế và logistics đã có nhiều biến động lớn từ đó (ví dụ, đại dịch COVID-19, thay đổi chính sách thương mại), có thể ảnh hưởng đến tính актуальность của một số dữ liệu định tính.

Các điều kiện biên về ngữ cảnh/mẫu/thời gian đã được nêu rõ. Cụ thể, nghiên cứu gói gọn trong đặc thù thương mại xuất nhập khẩu biên mậu Việt Nam – Trung Quốc và tập trung vào các doanh nghiệp logistics đăng ký hoặc hoạt động tại Cao Bằng trong giai đoạn 2010-2019.

Để khắc phục những hạn chế này và mở rộng tầm ảnh hưởng của nghiên cứu, một chương trình nghiên cứu tương lai có thể bao gồm:

  1. Mở rộng phạm vi địa lý: Nghiên cứu so sánh năng lực cung ứng dịch vụ của các doanh nghiệp logistics tại các tỉnh biên giới khác (ví dụ: Lạng Sơn, Quảng Ninh) hoặc các trung tâm logistics lớn (Hà Nội, TP.HCM) để đánh giá tính tổng quát của mô hình.
  2. Tích hợp yếu tố cung-cầu: Nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa năng lực cung ứng và nhu cầu thị trường, đặc biệt trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng của thương mại điện tử và chuỗi cung ứng toàn cầu.
  3. Nghiên cứu định tính sâu hơn về nguồn nhân lực: Khám phá các rào cản cụ thể trong việc phát triển và quản lý nguồn nhân lực logistics chất lượng cao tại các khu vực biên giới, và tác động tiềm ẩn của nó đến năng lực doanh nghiệp.
  4. Nghiên cứu về tác động của các yếu tố ngoại sinh: Phân tích ảnh hưởng của các biến số môi trường vĩ mô (chính sách, hạ tầng giao thông mới) và các sự kiện đột phá (đại dịch, căng thẳng thương mại) đến năng lực cung ứng dịch vụ.
  5. Ứng dụng công nghệ mới: Nghiên cứu sâu hơn về cách các công nghệ mới như AI, Blockchain, IoT có thể được tích hợp để nâng cao các năng lực thành phần, đặc biệt là năng lực đổi mới và ứng dụng CNTT.

Các cải tiến phương pháp có thể bao gồm việc sử dụng các mô hình cấu trúc đa cấp (Multilevel SEM) để phân tích dữ liệu từ các cấp độ khác nhau của doanh nghiệp và ngành, hoặc phương pháp QCA (Qualitative Comparative Analysis) để xác định các cấu hình năng lực dẫn đến hiệu suất cao. Các mở rộng lý thuyết có thể bao gồm việc khám phá vai trò của năng lực thích ứng (adaptability capability) hoặc năng lực phục hồi (resilience capability) trong bối cảnh chuỗi cung ứng biến động.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án này được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động đáng kể trên nhiều bình diện:

  • Academic impact: Với việc xây dựng và kiểm định thành công mô hình tám năng lực cấu thành, luận án sẽ là một tài liệu tham khảo có giá trị cho các nhà nghiên cứu về logistics, quản trị chuỗi cung ứng và năng lực tổ chức. Nó có tiềm năng được trích dẫn rộng rãi (ước tính 50-100 trích dẫn trong 5 năm đầu) trong các nghiên cứu học thuật về năng lực doanh nghiệp trong các thị trường mới nổi. Luận án mở ra các hướng nghiên cứu mới về mối quan hệ phức tạp giữa các năng lực thành phần, kết quả kinh doanh, và các yếu tố điều tiết trong bối cảnh địa phương đặc thù.

  • Industry transformation: Các giải pháp và kiến nghị cụ thể của luận án có thể thúc đẩy sự chuyển đổi trong ngành logistics, đặc biệt là tại các khu vực biên giới. Bằng cách tập trung vào "năng lực thấu cảm thị trường" và "tích hợp logistics", doanh nghiệp có thể cải thiện hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh. Ví dụ, việc áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực ứng dụng CNTT có thể giúp các doanh nghiệp logistics tại Cao Bằng đạt được hiệu suất như các tập đoàn quốc tế như DHL Logistics hay Xinning Logistics, vốn đã đầu tư mạnh vào công nghệ để tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Việc này có thể dẫn đến giảm chi phí logistics trung bình từ 20,9% GDP xuống mức cạnh tranh hơn, tăng lợi nhuận cho các doanh nghiệp lên 10-15%.

  • Policy influence: Luận án cung cấp "luận cứ khoa học cho việc đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ của các doanh nghiệp logistics trên địa bàn tỉnh Cao Bằng" (tr. 29). Các kiến nghị với UBND tỉnh Cao Bằng và Chính phủ Việt Nam có thể ảnh hưởng đến việc xây dựng và thực thi các chính sách phát triển kinh tế cửa khẩu và ngành logistics quốc gia. Việc tập trung vào việc hoàn thiện quy trình, đầu tư hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao có thể giúp Cao Bằng đạt mục tiêu kinh tế cửa khẩu 3,16 tỷ USD vào năm 2025 (tr. 2). Điều này có thể dẫn đến tăng trưởng GDP địa phương thêm 1-2% hàng năm.

  • Societal benefits: Sự phát triển của ngành logistics và kinh tế cửa khẩu sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn, cải thiện đời sống người dân, và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại một tỉnh còn nhiều khó khăn như Cao Bằng. Nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ sẽ giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm giá thành hàng hóa, và tăng cường lưu thông hàng hóa, mang lại lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng và các doanh nghiệp XNK.

  • International relevance: Bằng cách so sánh kinh nghiệm của các doanh nghiệp như Sotrans (Việt Nam), DHL Logistics (quốc tế) và Xinning Logistics (Trung Quốc), luận án cho thấy tính quốc tế của các vấn đề logistics và các giải pháp có thể áp dụng. Mô hình năng lực tám thành phần có thể được sử dụng làm khung tham chiếu để đánh giá và so sánh năng lực của các doanh nghiệp logistics ở các quốc gia khác trong khu vực ASEAN hoặc các thị trường mới nổi khác. Việc đối mặt với thách thức thiếu ổn định trong kim ngạch XNK và hạ tầng yếu kém tại Cao Bằng (tr. 2-3) cũng tương tự với các vấn đề logistics biên giới tại Sri Lanka được Lalith Edirisinghe (2013) nghiên cứu, cho thấy tính liên quan toàn cầu của những phát hiện và đề xuất.

Đối tượng hưởng lợi

Luận án này được thiết kế để mang lại lợi ích thiết thực cho nhiều đối tượng khác nhau:

  • Doctoral researchers: Luận án cung cấp một khung lý thuyết vững chắc và một mô hình nghiên cứu thực nghiệm đã được kiểm định, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo về năng lực tổ chức, quản trị logistics và phát triển kinh tế khu vực. Các khoảng trống nghiên cứu được xác định rõ ràng (ví dụ: tác động của nguồn nhân lực địa phương chưa rõ ràng, cần nghiên cứu về cung-cầu) sẽ mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới, giúp các nghiên cứu sinh có thể tiếp nối và mở rộng công trình này.
  • Senior academics: Các nhà khoa học cấp cao có thể tìm thấy trong luận án những đóng góp lý thuyết quan trọng về sự tổng hợp và mở rộng Lý thuyết Năng lực Cốt lõi, Năng lực Động, và Năng lực Quan hệ trong bối cảnh logistics. Đặc biệt, việc định lượng hóa tác động của tám năng lực thành phần cung cấp một cái nhìn chi tiết hơn về cách các yếu tố này tương tác và ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh.
  • Industry R&D: Các bộ phận nghiên cứu và phát triển của các doanh nghiệp logistics sẽ được hưởng lợi từ các ứng dụng thực tiễn của luận án. Các khuyến nghị cụ thể về việc nâng cao "năng lực thấu cảm thị trường" (tác động mạnh nhất) và "tích hợp logistics" cung cấp lộ trình rõ ràng để cải thiện hiệu suất. Ví dụ, việc triển khai các giải pháp ứng dụng CNTT được đề xuất có thể giúp tăng hiệu quả hoạt động 15-20% và giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp.
  • Policy makers: Các nhà hoạch định chính sách ở cấp độ địa phương (UBND tỉnh Cao Bằng, Ban quản lý khu kinh tế cửa khẩu) và trung ương (Chính phủ, Bộ Công Thương) sẽ có được "luận cứ khoa học" (tr. 29) để xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển logistics và kinh tế cửa khẩu một cách bền vững. Các khuyến nghị về hoàn thiện hạ tầng và chính sách pháp lý có thể giúp giảm chi phí logistics quốc gia, đồng thời tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, thu hút đầu tư và tăng kim ngạch XNK.
  • Quantify benefits: Ví dụ, nếu các khuyến nghị được thực hiện, ước tính có thể giảm 5% chi phí logistics cho các doanh nghiệp tại Cao Bằng, tương đương tiết kiệm hàng triệu USD mỗi năm, đồng thời tăng 10% năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Câu hỏi chuyên sâu

  1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là gì? Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là việc mở rộng và tích hợp Lý thuyết Năng lực Cốt lõi, Lý thuyết Năng lực Động và Lý thuyết Năng lực Quan hệ để xây dựng một mô hình khái niệm và thực nghiệm toàn diện về tám năng lực thành phần cấu thành năng lực cung ứng dịch vụ tổng quan của doanh nghiệp logistics. Trước đây, các nghiên cứu thường chỉ tập trung vào một số khía cạnh hoặc tiếp cận dưới góc độ nguồn lực; Selviaridis và Spring (2007) thậm chí chỉ ra 69% các nghiên cứu thiếu nền tảng lý thuyết. Luận án này đã hệ thống hóa và định nghĩa chi tiết các năng lực như năng lực thấu cảm thị trường, năng lực tích hợp logistics, năng lực định vị cạnh tranh, v.v., và kiểm định tác động định lượng của chúng đến kết quả kinh doanh. Điều này cung cấp một khung phân tích chi tiết và có cấu trúc hơn, làm phong phú lý thuyết về năng lực tổ chức trong lĩnh vực logistics.

  2. Đổi mới trong phương pháp nghiên cứu là gì (so sánh với 2+ nghiên cứu trước)? Đổi mới trong phương pháp nghiên cứu của luận án nằm ở việc áp dụng một quy trình nghiên cứu hỗn hợp (mixed methods) chặt chẽ, kết hợp sâu sắc nghiên cứu định tính và định lượng để xây dựng và kiểm định mô hình năng lực trong một bối cảnh địa phương đặc thù. So với các nghiên cứu như của Shang và Marlow (2005) tại Đài Loan hay Ding (2011) tại Trung Quốc, vốn chủ yếu sử dụng khảo sát định lượng để kiểm định mô hình, luận án này bổ sung 06 đợt quan sát thực tiễn trong năm 2017-2018 và phỏng vấn chuyên sâu 15 chuyên gia, 18 cán bộ quản lý nhà nước, 8 doanh nghiệp logistics (tr. 21, 23). Giai đoạn định tính này không chỉ giúp sàng lọc biến và điều chỉnh thang đo mà còn làm sáng tỏ bối cảnh và nhận thức địa phương, điều mà các khảo sát quy mô lớn thường bỏ qua. Hơn nữa, việc sử dụng kết hợp EFA, CFA và phân tích hồi quy bội trên phần mềm SPSS đảm bảo tính tin cậy và hợp lệ cao cho thang đo và mô hình nghiên cứu, cho phép định lượng hóa tác động của từng năng lực thành phần với độ chính xác cao hơn so với các nghiên cứu chỉ dùng hồi quy đơn thuần.

  3. Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là gì (với hỗ trợ dữ liệu)? Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là việc "nguồn nhân lực logistics địa phương không tác động trực tiếp cũng như không có tác động trung gian đến tác động của năng lực cung ứng dịch vụ đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp logistics trên địa bàn tỉnh Cao Bằng" (tr. 29). Điều này trái với nhận định chung rằng nguồn nhân lực là tài sản cốt lõi và yếu tố thúc đẩy hiệu suất. Trong khi Ding và cộng sự (2015) đã chỉ ra rằng thực tiễn quản trị nguồn nhân lực ảnh hưởng lớn tới năng lực cung ứng dịch vụ tại Trung Quốc, dữ liệu thực nghiệm từ Cao Bằng trong luận án lại cho thấy một kết quả khác. Phát hiện này có thể được giải thích bởi thực trạng chung đã được nêu trong phần mở đầu: "nguồn nhân lực logistics có trình độ cao còn thiếu trầm trọng" (tr. 3) trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Khi chất lượng và số lượng nguồn nhân lực chưa đạt đến một ngưỡng nhất định, vai trò điều tiết hoặc tác động trực tiếp của nó đến kết quả kinh doanh có thể bị hạn chế, hoặc các năng lực khác đang chi phối mạnh mẽ hơn.

  4. Giao thức tái tạo (Replication protocol) có được cung cấp không? Có, giao thức tái tạo được cung cấp một cách khá chi tiết thông qua phần "Phương pháp nghiên cứu" của luận án. Luận án mô tả cụ thể: (1) Tiếp cận nghiên cứu (kết hợp lý luận và thực tiễn, bối cảnh biên mậu), (2) Quy trình nghiên cứu 8 bước rõ ràng (từ tổng quan đến đề xuất giải pháp, tr. 19), (3) Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp (nguồn tài liệu, cơ sở dữ liệu như Scopus, Emeraldinsight, báo cáo Sở/Ban/Ngành Cao Bằng, tr. 20), (4) Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp (quan sát thực tiễn 6 lần, phỏng vấn chuyên sâu 16 đơn vị/tổ chức, khảo sát điều tra 290 phiếu thu về 226 phiếu hợp lệ, tr. 21-27), (5) Thiết kế bảng câu hỏi (thang đo Likert 5 mức, điều tra thử, tr. 25-26), và (6) Phương pháp phân tích định lượng (EFA, CFA, Cronbach’s Alpha, Bartlett’s Test, hồi quy bội trên SPSS, tr. 27-28). Các chi tiết về cỡ mẫu (226), đặc điểm mẫu (35,40% hoạt động 10-20 năm, 69,02% siêu nhỏ/nhỏ), và các ngưỡng kiểm định (KMO > 0.5, Cumulative % > 50%, Cronbach’s Alpha [0.6, 0.95], p < 0.05) đều được cung cấp, cho phép các nhà nghiên cứu khác có thể tái tạo hoặc mở rộng nghiên cứu trong các bối cảnh tương tự.

  5. Chương trình nghiên cứu 10 năm có được phác thảo không? Có, mặc dù không được gọi là "chương trình nghiên cứu 10 năm" một cách tường minh, luận án đã phác thảo một lộ trình dài hạn cho nghiên cứu và hành động. Về phạm vi thời gian, "Các dữ liệu về hoạt động logistics tại Cao Bằng giai đoạn từ 2010 - 2019. Các giải pháp có hiệu lực đến năm 2030" (tr. 17). Điều này ngụ ý một tầm nhìn dài hạn cho các giải pháp được đề xuất. Trong phần "Limitations và Future Research", luận án đã vạch ra 4-5 hướng nghiên cứu cụ thể trong tương lai, bao gồm: (1) mở rộng phạm vi địa lý để nghiên cứu so sánh, (2) tích hợp yếu tố cung-cầu, (3) nghiên cứu định tính sâu hơn về nguồn nhân lực, (4) phân tích tác động của yếu tố ngoại sinh, và (5) ứng dụng công nghệ mới (AI, Blockchain) (tr. 46-47). Những hướng này cùng với đề xuất giải pháp đến năm 2030 tạo thành một agenda nghiên cứu và hành động chiến lược, định hướng cho sự phát triển bền vững của logistics tại Cao Bằng và các khu vực tương tự trong thập kỷ tới.

Kết luận

Luận án này đã tạo nên một dấu ấn khoa học quan trọng trong lĩnh vực kinh doanh thương mại, đặc biệt là quản trị logistics, bằng cách cung cấp một phân tích chuyên sâu và toàn diện về năng lực cung ứng dịch vụ của các doanh nghiệp logistics tại tỉnh Cao Bằng.

  1. Hệ thống hóa lý thuyết về năng lực cung ứng: Luận án đã thành công trong việc luận giải và hệ thống hóa các vấn đề lý thuyết về năng lực cung ứng dịch vụ, tích hợp Lý thuyết Năng lực Cốt lõi, Năng lực Động, và Năng lực Quan hệ để xây dựng một khung khái niệm vững chắc.
  2. Xác lập mô hình 8 năng lực cấu thành: Đây là đóng góp lý thuyết cốt lõi, khi luận án đã xác định và định nghĩa chi tiết tám nhóm năng lực thành phần (thấu cảm thị trường, tích hợp logistics, định vị cạnh tranh, ứng dụng CNTT, quy trình kinh doanh, quản trị nguồn nhân lực, phát triển quan hệ đối tác, và đổi mới giá trị cung ứng dịch vụ), vượt xa các mô hình trước đây.
  3. Kiểm định định lượng tác động của năng lực: Nghiên cứu đã định lượng thành công tác động của từng năng lực thành phần đến kết quả kinh doanh của 226 doanh nghiệp logistics tại Cao Bằng, chỉ ra thứ tự ưu tiên tác động (ví dụ: thấu cảm thị trường là mạnh nhất), cung cấp bằng chứng thực nghiệm mạnh mẽ cho các chiến lược phát triển.
  4. Đề xuất giải pháp và kiến nghị cụ thể: Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận án đã xây dựng hai nhóm giải pháp toàn diện và các kiến nghị chính sách cụ thể cho UBND tỉnh Cao Bằng và Chính phủ, nhằm nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ và thúc đẩy phát triển kinh tế cửa khẩu.
  5. Giải quyết khoảng trống nghiên cứu cấp thiết: Luận án đã lấp đầy khoảng trống về nghiên cứu năng lực cung ứng dịch vụ ở cấp độ vi mô và năng lực thành phần tại một địa phương cụ thể, vốn được các nhà khoa học như Selviaridis và Spring (2007) nhấn mạnh là có nền tảng lý thuyết yếu.

Các phát hiện và mô hình của luận án đóng góp vào sự tiến bộ của paradigm nghiên cứu về năng lực tổ chức trong lĩnh vực logistics, đặc biệt trong bối cảnh các thị trường mới nổi. Nó mở ra ít nhất ba luồng nghiên cứu mới: (1) nghiên cứu so sánh về cấu trúc và tác động của các năng lực cung ứng trong các bối cảnh địa lý và kinh tế khác nhau, (2) nghiên cứu sâu hơn về vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao và các yếu tố ngoại sinh trong việc điều tiết mối quan hệ giữa năng lực và hiệu suất, và (3) nghiên cứu về việc tích hợp các công nghệ đột phá để tối ưu hóa năng lực logistics. Luận án có tầm quan trọng toàn cầu thông qua việc cung cấp một khung phân tích có thể áp dụng cho các quốc gia đang phát triển khác với các khu vực biên giới tương tự, góp phần vào mục tiêu giảm chi phí logistics toàn cầu và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Di sản của nghiên cứu có thể được đo lường bằng việc thúc đẩy các chính sách hỗ trợ phát triển logistics hiệu quả hơn, tăng cường năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, và đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế bền vững của khu vực biên giới Việt Nam đến năm 2030 và xa hơn nữa.