Luận án tiến sĩ: Quản lý liên kết đào tạo nghề giữa trường cao đẳng và doanh nghiệp tại Hà Nội đáp ứng nhu cầu thị trường lao động

BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN PHONG TÂN QUẢN LÝ LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ GIỮA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VỚI DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG LUẬN ÁN TIẾN SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2020 luan an BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN PHONG TÂN QUẢN LÝ LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ GIỮA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VỚI DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số : 9 14 01 14 LUẬN ÁN TIẾN SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TS Nguyễn Văn Tuân 2. TS Phan Bích Ngọc luan an HÀ NỘI - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và có xuất xứ rõ ràng.

Tác giả luận án Nguyễn Phong Tân luan an DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt Cán bộ quản lý CBQL Đào tạo nghề ĐTN Giáo dục và Đào tạo GD&ĐT Liên kết đào tạo nghề LKĐTN Quản lý giáo dục QLGD Thương binh và xã hội TB&XH Trường cao đẳng TCĐ luan an MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 5 Chương 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 13 1. Các công trình nghiên cứu về liên kết đào tạo nghề giữa nhà trường với doanh nghiệp 13 1. Các công trình nghiên cứu về quản lý liên kết đào tạo nghề giữa nhà trường với doanh nghiệp 20 1.

Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án cần tập trung giải quyết 29 Chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ GIỮA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VỚI DOANH NGHIỆP ĐÁP ỨNG THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG 34 2. Những vấn đề lý luận về liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp đáp ứng thị trường lao động 34 2. Những vấn đề lý luận về quản lý liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp đáp ứng thị trường lao động 51 2.

Các yếu tố tác động đến quản lý liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp đáp ứng thị trường lao động 68 Chương 3. CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ GIỮA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VỚI DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 73 3. Khái quát về các trường cao đẳng và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 73 3. Khái quát về tổ chức khảo sát thực trạng 77 3.

Thực trạng liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 80 3. Thực trạng quản lý liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 86 3. Thực trạng các yếu tố tác động đến quản lý liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp 101 3. Đánh giá chung về thực trạng quản lý liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 108 Chương 4.

YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ LIÊN KẾT ĐÀO 118 luan an TẠO NGHỀ GIỮA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VỚI DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG 4. Những yêu cầu quản lý liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội đáp ứng thị trường lao động 118 4. Biện pháp quản lý liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội đáp ứng thị trường lao động 124 Chương 5. KHẢO NGHIỆM, THỬ NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP 156 5.

Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 156 5. Thử nghiệm một số biện pháp 163 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 176 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 180 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 181 PHỤ LỤC 195 luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Tên bảng Nội dung Trang Bảng 3. Đánh giá về hiệu quả liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp 81 Bảng 3. Đánh giá chất lượng sản phẩm liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp 84 Bảng 3.

Đánh giá về mức độ quản lý liên kết tuyển sinh giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp 86 Bảng 3. Đánh giá về mức độ thực hiện quản lý liên kết xây dựng mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo 88 Bảng 3. Đánh giá về quản lý giảng viên 89 Bảng 3. Đánh giá về quản lý sinh viên 90 Bảng 3.

Đánh giá về quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên 92 Bảng 3. Đánh giá thực hiện quản lý liên kết thực tập của sinh viên 94 Bảng 3. Đánh giá về quản lý liên kết trong đánh giá kết quả đào tạo nghề 95 Bảng 3. Đánh giá về mức độ thực hiện quản lý kết quả đào tạo nghề 97 Bảng 3.

Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp ra trường 98 Bảng 3. Đánh giá về mức độ quản lý thông tin phản hồi về sự thích ứng với công việc của sinh viên sau tốt nghiệp 99 Bảng 3. Đánh giá về các yếu tố tác động đến quản lý liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp 102 Bảng 5. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp 157 Bảng 5.

Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp 159 Bảng 5. Kết quả và thứ bậc về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 161 Bảng 5. So sánh kết quả trước và sau khi thành lập tổ tư vấn 166 Bảng 5. So sánh kết quả sau khi thực hiện chương trình trải nghiệm công việc thực tế theo ngành đào tạo tại doanh nghiệp của sinh viên năm 2017 170 Bảng 5.

So sánh kết quả sau khi thực hiện chương trình trải nghiệm công việc thực tế theo ngành đào tạo tại doanh nghiệp của sinh viên năm 2018 172 luan an DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Tên sơ đồ, Nội dung Trang biểu đồ Sơ đồ 2. Quản lý liên kết đầu vào giữa nhà trường với doanh nghiệp 63 Sơ đồ 2. Quản lý liên kết trong quá trình đào tạo nghề giữa nhà trường với doanh nghiệp 65 Biểu đồ 5. Tính cần thiết của các biện pháp 158 Biểu đồ 5.2 Tính khả thi của các biện pháp 160 Biểu đồ 5.

Tương quan giữa mức độ cần thiết và khả thi 162 Biểu đồ 5. So sánh kết quả thử nghiệm 2 giai đoạn 174 luan an 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Trước xu thế phát triển của đất nước trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trên các lĩnh vực, đáp ứng đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng xác định: “Phát triển GD&ĐT phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, với tiến bộ khoa học - công nghệ, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và thị trường lao động” [17, tr. Hiện nay, các trường ĐTN đã đạt được những thành tựu to lớn về quy mô, chất lượng, đóng góp nguồn lao động cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Đứng trước sự phát triển của ngành nghề mới, sự đòi hỏi của thị trường lao động, các TCĐ đang đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp để tổ chức đào tạo và quản lý LKĐTN giữa các trường với doanh nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Sự liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp trong đào tạo, quản lý LKĐTN bước đầu đáp ứng sự phát triển của các ngành nghề mới. Tuy nhiên, quản lý LKĐN giữa TCĐ với doanh nghiệp đang đặt ra những yêu cầu về chương trình nội dung, tổ chức dạy và học, về cơ sở vật chất, về đội ngũ giáo viên, về phong cách quản lý,. để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Ở Việt Nam nói chung, địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng, nhiều trường dạy nghề đang thực hiện ĐTN với quy mô tương đối lớn và cơ cấu ngành nghề khá phong phú, đa dạng, các TCĐ đã tích cực liên kết với doanh nghiệp để tổ chức đào tạo nghề nhằm đào tạo đội ngũ lao động có tay nghề cao và bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực; tuy nhiên, chất lượng đào tạo một số nghề mới ở các trường dạy nghề chưa cao do thiếu cơ sở vật chất bảo đảm, máy móc phục vụ cho thực hành nên người học sau khi đã tốt nghiệp luan an 6 chưa đáp ứng yêu cầu công việc. Một trong những nguyên nhân của hiện tượng này là do thiếu sự quản lý chặt chẽ sự liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp trong ĐTN, dẫn đến đầu vào đào tạo của các trường dạy nghề dựa trên khả năng của trường, mà chưa tính đến thực tế nhu cầu của các doanh nghiệp, dẫn đến sự mất cân đối giữa đào tạo và sử dụng cả về quy mô, cơ cấu ngành nghề, đặc biệt là chất lượng, gây ra những lãng phí lớn và giảm hiệu quả đào tạo, đây là một mâu thuẫn lớn cần phải giải quyết cả trên phương diện lý luận, thực tiễn. Về phương diện lý luận, vấn đề LKĐTN và quản lý LKĐTN giữa các TCĐ với doanh nghiệp nói chung đã được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, luận giải ở nhiều góc độ khác nhau, song vẫn còn thiếu những công trình nghiên cứu một cách có hệ thống, mạng tính toàn diện về LKĐTN và quản lý LKĐTN giữa các TCĐ với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Vì vậy, tác giả lựa chọn vấn đề: “Quản lý liên kết đào tạo nghề giữa các trường cao đẳng với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội đáp ứng thị trường lao động”, để nghiên cứu, với mong muốn đưa ra những kiến giải khoa học, nhằm giải quyết mẫu thuẫn đang đặt ra giữa đào tạo và sử dụng lao động.