Luận án TS Lê Hùng Sơn: Thu hút FDI vào tỉnh Quảng Ninh trong bối cảnh phát triển mới

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT LÊ HÙNG SƠN NGHIÊN CỨU THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO TỈNH QUẢNG NINH TRONG BỐI CẢNH PHÁT TRIỂN MỚI LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT LÊ HÙNG SƠN NGHIÊN CỨU THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO TỈNH QUẢNG NINH TRONG BỐI CẢNH PHÁT TRIỂN MỚI Ngành: Quản lý Kinh tế Mã số: 9310110 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NHÂM VĂN TOÁN Hà Nội - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. ngày tháng năm 2020 Tác giả Lê Hùng Sơn LỜI CÁM ƠN Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các Quý Thầy, Cô Trường Trường Đại học Mỏ - Địa chất đã tận tình giảng dạy và trang bị cho tôi những kiến thức quý báu trong thời gian tôi theo học tại trường. Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nhâm Văn Toán, người đã cho tôi nhiều kiến thức thiết thực và hướng dẫn khoa học của luận án. Thầy đã luôn tận tình hướng dẫn, định hướng, góp ý giúp cho tôi hoàn thành luận án này.

Tôi xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo các phòng và các cán bộ, nhân viên Tỉnh đoàn Quảng Ninh, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã cung cấp thông tin, tài liệu, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện luận văn. Tôi xin tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình đã động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Trân trọng! Tác giả Lê Hùng Sơn MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN LỜI CÁM ƠN DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH LỜI MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI.

Các công trình nghiên cứu bản chất, vai trò và phân loại vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với các quốc gia nhận vốn đầu tư. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến thực trạng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với phát triển kinh tế tại Việt Nam. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến giải pháp thu hút vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến thực trạng và giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các địa phương cấp tỉnh.

Những vấn đề còn trống cần tiếp tục nghiên cứu. Đánh giá chung về kết quả của các công trình đã nghiên cứu. Những vấn đề còn trống cần tiếp tục nghiên cứu. 28 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH.1 Một số vấn đề cơ bản về đầu tư trực tiếp nước ngoài và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương cấp tỉnh.

Khái niệm, đặc điểm và phân loại đầu tư trực tiếp nước ngoài. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương cấp tỉnh. Mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương cấp tỉnh. Mô hình nghiên cứu.

Các giả thuyết nghiên cứu. Kinh nghiệm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và bài học kinh nghiệm cho tỉnh Quảng Ninh. Kinh nghiệm của Tỉnh Bắc Ninh. Kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh.

Kinh nghiệm của Tỉnh Cần Thơ. Bài học kinh nghiệm trong việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cho tỉnh Quảng Ninh. 61 Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH. Quy trình nghiên cứu.

Tổng quan lý thuyết. Nghiên cứu sơ bộ. Nghiên cứu chính thức. Thu thập và chọn mẫu nghiên cứu.

Thu thập dữ liệu. Chọn mẫu nghiên cứu. Nghiên cứu định tính. Nghiên cứu định lượng.73 Chương 4: THỰC TRẠNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO TỈNH QUẢNG NINH.

Tổng quan tình hình phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ninh. Khái quát điều kiện tự nhiên của tỉnh Quảng Ninh. Kết quả phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Ninh ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Ninh.

Kết quả thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Ninh. Đánh giá thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Ninh. Kết quả đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Ninh. Phân tích hệ số tin cậy.

Phân tích nhân tố khám phá. Phân tích hồi quy. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính dựa trên bình phương tối thiểu từng phần PLS-SEM. 114 Chương 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO TỈNH QUẢNG NINH TRONG BỐI CẢNH PHÁT TRIỂN MỚI.

Định hướng của tỉnh Quảng Ninh về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Bối cảnh phát triển mới ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Ninh. Triển vọng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Ninh trong bối cảnh phát triển mới. Giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Quảng Ninh.

Đẩy mạnh xây dựng chính sách thu hút đầu tư vào tỉnh Quảng Ninh. Hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Hoàn chỉnh quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Đổi mới, đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư. Nhóm các giải pháp về môi trường. 146 DANH SÁCH CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Tiếng anh Chữ viết Chữ viết đầy đủ Tiếng Anh Chữ viết đầy đủ Tiếng Việt tắt EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội ODA Official Development Assistance Hỗ trợ phát triển chính thức Organisation for Economic OECD Tổ chức hợp tác và phát triển Cooperation and Development PPP Public - Private Partnership Đối tác công - tư R&D Research and Development Nghiện cứu và phát triển SEM Structural Equation Modeling Mô hình cấu trúc tuyến tính USD United State Dollar Đô la Mỹ WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới Tiếng Việt Chữ Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ Viết tắt BQ Bình quân KT-XH Kinh tế - Xã hội BTC Bộ Tài chính NĐ Nghị đinh CHXHCN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa NHNN Ngân hàng Nhà nước CNH Công nghiệp hóa NN Nông nghiệp CP Chính phủ NSNN Ngân sách Nhà nước CS-ĐT Chính sách đầu tư NXB Nhà xuất bản CS-HT Cơ sở hạ tầng QĐ Quyết định DA Dự án SXKD Sản xuất kinh doanh DN Doanh nghiệp TNDN Thu nhập doanh nghiệp ĐTNN Đầu tư nước ngoài TLSX Tư liệu sản xuất GS Giáo sư TS Tiến sỹ HĐH Hiện đại hóa TLSX Tư liệu sản xuất KCN Khu công nghiệp TT Thông tư KD Kinh doanh TTg Thủ tướng LATS Luận án Tiến sỹ UBND Ủy ban nhân dân NCS Nghiên cứu sinh VNĐ Việt Nam Đồng DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang Bảng 2.

Tổng hợp các giả thuyết nghiên cứu của luận án. Nhóm câu hỏi phỏng vấn tập trung. Nhóm nhân tố ảnh hưởng đến ý định đầu tư của nhà đầu tư vào tỉnh Quảng Ninh. Nhóm nhân tố đánh giá ý định đầu tư của nhà đầu tư vào tỉnh Quảng Ninh.

Bảng thống kê số lượng phiếu điều tra. Bảng thống kê loại hình các doanh nghiệp được khảo sát. Bảng thống số lượng lao động của các doanh nghiệp được khảo sát. Đối tượng tham gia khảo sát.

Diện tích đất đai bình quân đầu người tỉnh Quảng Ninh. Tình hình dân số và lao động tỉnh Quảng Ninh. Tổng hợp các dự án FDI trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Vốn đầu tư FDI trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh theo đối tác.

Vốn đầu tư FDI trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh năm 2019 theo lĩnh vực đầu tư. Tổng hợp vốn FDI đăng ký mới của quốc gia và Quảng Ninh giai đoạn 2010-2019. Tổng hợp số dự án FDI đăng ký mới của quốc gia vào Quảng Ninh giai đoạn 2010-2019. Bảng tổng hợp độ tin cậy của thang đo sau khi loại biến.

Nhóm nhân tố nghiên cứu trong EFA. Kết quả kiểm định mô hình. FDI vào các nền kinh tế và khu vực giai đoạn 2015-2019.117 DANH MỤC HÌNH TT Tên hình Trang Hình 2. Mô hình đánh giá các nhân tố tác động đến “Ý định” đầu tư của nhà đầu tư vào địa phương cấp tỉnh.

Quy trình nghiên cứu. Kết quả mô hình nghiên cứu. Lựa chọn các ngành hứa hẹn nhất trong thu hút vốn FDI của cơ quan xúc tiến đầu tư (IPAs) tại các nước đang phát triển và nước có nền kinh tế chuyển đổi (% các IPAs phản hồi). 118 1 LỜI MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Đầu tư trực tiếp nước ngoài đã và đang có vai vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế đối với nhiều quốc gia trên thế giới. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã mang lại nhiều lợi thế quan trọng trong đó có có thể dẫn đến chuyển giao công nghệ, bí quyết, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường quốc tế và thúc đẩy cạnh tranh. Tại Việt Nam, Luật Đầu tư nước ngoài đã được sửa đổi và mở rộng quyền tự chủ cho chính quyền cấp tỉnh trong quản lý đầu tư nước ngoài như cấp giấy phép đầu tư, cho thuê đất, cung cấp giấy phép xuất nhập khẩu và tuyển dụng lao động. Chính sách này cho phép chính quyền cấp tỉnh phát triển theo một cách sáng tạo thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài hơn và các nhà đầu tư nước ngoài có thể cân nhắc nhiều nhân tố khi đầu tư vào Việt Nam như lựa chọn địa điểm phù hợp để phát huy tối đa hiệu quả đầu tư.

Quảng Ninh là một trong số ít những địa phương có điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý tương đối thuận lợi, là đầu mối giao thông quan trọng thúc đẩy giao thương trong khu vực và quốc tế. Ngay từ những năm đầu thời kỳ đổi mới, Tỉnh uỷ và UBND tỉnh Quảng Ninh đã xác định rõ lợi thế so sánh, xu hướng phát triển hội nhập kinh tế quốc tế và khẳng định thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển kinh tế xã hội.