Trách nhiệm xã hội của DNNVV Vĩnh Phúc: Luận án TS Lê Thị Hướng, Học viện Nông nghiệp

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ THỊ HƯỚNG TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC Chuyên ngành: Kinh tế phát triển Mã số: 62.05 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Mai Thanh Cúc TS. Trần Bá Dung NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng được sử dụng để bảo vệ ở bất kỳ học vị nào.

Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận án Lê Thị Hướng i LỜI CẢM ƠN Luận án được thực hiện dưới sự giúp nhiệt tình của các thầy, cô giáo, các nhà khoa học, các cơ quan, tổ chức và bạn bè đồng nghiệp. Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Mai Thanh Cúc và TS. Trần Bá Dung là những người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ và định hướng giúp tôi trưởng thành và hoàn chỉnh luận án này.

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Ban Quản lý đào tạo, các thầy/cô giáo của khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, bộ môn Phát triển nông thôn đã tạo điều kiện giúp đỡ, hướng dẫn, đóng góp ý kiến cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo và cán bộ các phòng, ban của UBND tỉnh Vĩnh Phúc; Sở Lao động - Thương binh và Xã hội; Sở Tài nguyên và Môi trường; Cục Thuế; Bảo hiểm xã hội; Sở Kế hoạch và Đầu tư; Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh; Chi cục Bảo vệ môi trường; các cơ quan, ban ngành cấp huyện; các doanh nghiệp đã nhiệt tình cung cấp tài liệu, hỗ trợ thu thập dữ liệu, trao đổi thông tin để tôi thực hiện luận án. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới lãnh đạo Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vĩnh Phúc nơi tôi công tác, gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, tạo điều kiện tốt nhất để tôi nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận án Lê Thị Hướng ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục từ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục biểu đồ.

viii Danh mục hình. ix Danh mục hộp. x Trích yếu luận án. xi Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án.

Cơ sở lý luận và thực tiền về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các khái niệm cơ bản. Vai trò của thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp. Đặc điểm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nội dung nghiên cứu trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các yếu tố ảnh hưởng đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cơ sở thực tiễn. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại một số nước trên thế giới.

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm để tăng cường trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam và tỉnh Vĩnh Phúc. Một số công trình nghiên cứu liên quan. Phương pháp nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên tỉnh Vĩnh Phúc. Tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Phúc. Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Vĩnh Phúc.

Phương pháp nghiên cứu. Khung phân tích. Tiếp cận nghiên cứu. Chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu.

Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý dữ liệu và phân tích. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Trách nhiệm nộp thuế. Trách nhiệm đối với người lao động. Trách nhiệm đối với môi trường.

Các yếu tố ảnh hưởng đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Các yếu tố thuộc môi trường bên trong doanh nghiệp. Các yếu tố thuộc môi trường bên ngoài doanh nghiệp. Giải pháp tăng cường trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.

Định hướng, mục tiêu. Các giải pháp chủ yếu. Kết luận và kiến nghị. 150 Danh mục các công trình đã công bố.

151 Tài liệu tham khảo. 161 iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BHXH Bảo hiểm xã hội BVMT Bảo vệ môi trường DN Doanh nghiệp DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa GTGT Giá trị gia tăng HĐLĐ Hợp đồng lao động LĐ-TBXH Lao động – Thương binh và Xã hội NXB Nhà xuất bản TNMT Tài nguyên và Môi trường TNDN Thu nhập doanh nghiệp TNHH Trách nhiệm hữu hạn TNXH Trách nhiệm xã hội TNXHDN Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp UBND Ủy ban nhân dân v DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 2. Tiêu thức phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa tại một số nước. Tiêu thức phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP.

Tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản sử dụng các tiêu chuẩn quốc tế về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp. Tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh giai đoạn 2011 - 2015. Cơ cấu doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy mô (2015). Tương quan giữa quy mô doanh nghiệp và ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa (2015).

Bảng tổng hợp mẫu khảo sát của nghiên cứu. Đặc điểm mẫu khảo sát lãnh đạo doanh nghiệp. Đặc điểm mẫu khảo sát người lao động. Tốc độ tăng trưởng thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa xét theo ngành nghề kinh doanh (2015).

Tốc độ tăng trưởng thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa xét theo quy mô doanh nghiệp (2015). Đóng góp thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa theo nội dung thu. Đóng góp của doanh nghiệp nhỏ và vừa vào thu ngân sách tỉnh. Tỷ lệ nợ đọng thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tỷ lệ nợ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa theo nội dung thu. Cơ cấu nợ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa theo tính chất nợ. Tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa nợ thuế trong 3 năm gần đây. Kết quả thanh, kiểm tra thuế tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tình hình ký kết hợp đồng lao động của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tỷ lệ ký hợp đồng lao động theo ngành nghề kinh doanh (2014). Tỷ lệ ký hợp đồng lao động theo quy mô lao động (2014). Tổng hợp tình hình tham gia bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa toàn tỉnh.

Kết quả khảo sát người lao động về quyền lợi bảo hiểm xã hội. Tình hình nợ đọng bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kết quả khảo sát về mức lương bình quân của lao động năm 2015 phân theo ngành nghề kinh doanh. Kết quả khảo sát về thời gian làm việc của người lao động.

Kết quả khảo sát việc chấp hành quy định về thời gian làm việc, thời giờ nghỉ ngơi. Kết quả khảo sát về công tác an toàn, vệ sinh lao động. Tình hình tai nạn lao động của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kết quả khảo sát công tác đăng ký hồ sơ bảo vệ môi trường phân theo ngành nghề và quy mô vốn (2015).

Lý do doanh nghiệp không có hồ sơ bảo vệ môi trường. Kết quả khảo sát về công tác giám sát môi trường định kỳ. Kết quả khảo sát về công tác quản lý, xử lý chất thải nguy hại (n = 19). Tổng hợp kết quả kiểm tra công tác bảo vệ môi trường tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa từ năm 2012 đến 2014.

Các hoạt động đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mục tiêu hàng đầu của doanh nghiệp trong vòng 5 năm tới. Yêu cầu của khách hàng đối với sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp. Ảnh hưởng của yếu tố năng lực tài chính đến việc chấp hành quy định pháp luật của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nhận thức của người lao động về một số quy định của pháp luật lao động. Tỷ lệ người lao động được đóng bảo hiểm xã hội theo trình độ và vị trí việc làm. Công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường tại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tình hình thực hiện các biện pháp quản lý, cưỡng chế nợ thuế tại doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nhu cầu được hỗ trợ về kiến thức pháp luật của doanh nghiệp nhỏ và vừa. 130 vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ TT Tên biểu đồ Trang 2. Tăng trưởng về số lượng báo cáo trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Trung Quốc qua các năm. Cơ cấu doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh phân theo ngành nghề (2015).

Đóng góp thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tỷ lệ đóng góp của doanh nghiệp nhỏ và vừa vào ngân sách Nhà nước tại một số tỉnh (2011). Nợ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2011 - 2015. Kết quả khảo sát về mức lương bình quân của người lao động năm 2015.

Số doanh nghiệp nhỏ và vừa có hồ sơ bảo vệ môi trường. Tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện báo cáo giám sát môi trường định kỳ. Lý do doanh nghiệp không thực hiện báo cáo giám sát môi trường định kỳ (n = 19). Đánh giá của người dân về ô nhiễm môi trường trên địa bàn.

Lý do doanh nghiệp cải thiện chế độ đãi ngộ lao động. Lợi ích từ việc thực hiện tốt chế độ đãi ngộ lao động. Đánh giá của cán bộ quản lý Nhà nước về ý thức pháp luật của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Sự đáp ứng về vốn đối với yêu cầu hoạt động của doanh nghiệp.

Phản ứng của người dân địa phương đối với các doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường. 124 viii DANH MỤC HÌNH TT Tên hình Trang 2. Mô hình kim tự tháp về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp .