Luận án tiến sĩ: Nâng cao năng lực cạnh tranh NHTMCP Ngoại thương Việt Nam trong hội nhập tài chính - ngân hàng - Vũ Thị Thu Hương

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI ---------------------- VŨ THỊ THU HƯƠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã số: 9 340 101 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS. PHAN VĂN TÍNH HÀ NỘI – 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình khoa học độc lập của tôi. Số liệu và kết luận trong luận án này, có nguồn gốc rõ ràng, đã được công bố công khai, trích dẫn theo qui định. Những kết luận và giải pháp nêu ra tại Luận án này, phù hợp với thực tế đối tượng nghiên cứu.

Công trình - Luận án này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi. NGHIÊN CỨU SINH VŨ THỊ THU HƯƠNG luan an BẢNG CHỮ VIẾT TẮT STT CHỮ VIẾT TẮT NGHĨA TIẾNG VIỆT 1. ADB Ngân hàng phát triển Châu Á 2. ASEM Hội nghị thượng đỉnh Á - Âu 3.

APEC Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương 4. AFTA Hiệp định thương mại tự do các nước Châu Á 5. ACEAN Cộng đồng kinh tế các nước Châu Á 6. CPTPP Hiệp định đối tác toàn diện tiến bộ xuyên TBD 7.

EEC Cộng đồng kinh tế Châu Âu 8. ADB Ngân Hàng Phát triển Châu Á 9. DVNH Dịch vụ ngân hàng 10. NHNNg Ngân hàng nước ngoài 11.

NHTƯ , NHTW Ngân hàng Trung ương 12. NAFTA Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ 13. WTO Tổ chức thương mại Thế giới 14. WEF Diễn đàn kinh tế Thế giới 15.

BCHTƯ Ban chấp hành trung ương 16. EACU Liên minh thuế quan Á - Âu 17. DVNHBL Dịch vụ ngân hàng bán lẻ 18. DVNHBB Dịch vụ ngân hàng bán buôn 19.

DVNHĐT Dịch vụ ngân hàng điện tử 20. DVTT Dịch vụ thanh toán 21. HĐVBL Huy động vốn bán lẻ 22. HĐVBB Huy động vốn bán buôn 23.

TGNH, TGDH Tiền gửi ngắn hạn, tiền gửi dài hạn 24. NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần 25. KH – CN Khoa học – công nghệ 26. TC – NH Tài chính – Ngân hàng 27.

NHNNVN Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 28. Agribank Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển NTVN 29. Vietinbank Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam 30. VCB Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam 31.

BIDV Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam 32. VAMC Công ty quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam 33. TCTD Tổ chức tín dụng 34. OECD Tổ chức hợp tác và phát triển k.tế, thành lập 1961 35.

NLCTQG Năng lực cạnh tranh quốc gia 36. AEC Cộng đồng kinh tế ACEAN 37. GTCG Giấy tờ có giá 38. NLCT Năng lực cạnh tranh luan an DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ STT TÊN BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ TRANG 1.

Chức năng của Ngân hàng thương mại 11 2. Mô hình cơ cấu tổ chức bộ máy của VCB 63 3. Mô hình tổ chức bộ máy tại Hội sở và Chi nhánh 65 4. Kinh doanh tín dụng của VCB 2014 – 2018 68 5.

Sử dụng vốn của VCB giai đoạn 2014 – 2018 71 6. Nợ xấu của VCB giai đoạn 2014 – 2018 72 7. Tín dụng bán buôn và bán lẻ của VCB 2017 – 2018 74 8. Doanh số thanh toán thẻ của VCB 2014 – 2018 77 9.

Vốn chủ sở hữu và nợ phải trả của VCB 2017 – 2018 83 10. Năng lực tài chính của VCB 2014 – 2018 84 11. Một số chỉ số tài chính của 4 NHTM hàng đầu VN 86 12. Nhân lực tại VCB 2014 – 2018 88 13.

Một số chỉ số tài chính của VCB 2018 94 14. Thu nhập, chi phí và lợi nhuận của VCB 2014 – 2018 95-96 15. Mạng lưới giao dịch của 4 NHTM hàng đầu VN 103 16. Nhà đầu tư và cơ cấu cổ đông của VCB 119 17.

Số lượng NHTM lớn nhất Thế giới 141 18. Phân bố các NHTM lớn nhất Thế giới tại các Quốc gia 142 19. Năng suất LĐ và thu nhập của LĐ Việt Nam 2011- 2017 145 20. Năng suất LĐ và thu nhập BQ của Việt Nam 146 luan an MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỞ ĐẦU.Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu.

Mục đích nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu.

Tổng quan về một số công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến LA của tác giả. Những đóng góp mới của Luận án. Kết cấu Luận án : Nội dung Luận án được kết cấu thành ba chương. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG.

NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ VAI TRÒ CỦA NHTM TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG. Khái quát về sự phát triển của NHTM trong nền kinh tế thị trường. Chức năng và nghiệp vụ của NHTM.Chức năng của NHTM.Nghiệp vụ của NHTM.NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ MỘT SỐ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.Khái quát về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Một số quan điểm về cạnh tranh doanh nghiệp.Sự phát triển của cạnh tranh kinh tế.Phân loại cạnh tranh kinh tế.Năng lực cạnh tranh của DN trong nền kinh tế thị trường.Cạnh tranh Ngân Hàng và một số tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của Ngân Hàng Thương Mại.Nguồn gốc và hình thức cạnh tranh giữa các NHTM.

Một số tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM[92] .Ý nghĩa nâng cao năng lực cạnh tranh và mặt trái của quá trình này. TÁC ĐỘNG CỦA HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ TC – NH ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA HỆ THỐNG NHTM VIỆT NAM[92].Nội dung cơ bản về Hội nhập Quốc tế về TC – NH.Khái quát về hội nhập kinh tế Quốc tế. Ý nghĩa của hội nhập quốc tế về Tài chính – Ngân hàng[92].Những rào cản trong hội nhập Quốc tế.Quan điểm của Việt Nam trong Hội nhập kinh tế Quốc tế.Tác động của HNQT về TC – NH đối với hệ thống NHTM Việt Nam[92].Góp phần đổi mới tư duy kinh tế của Hệ thống NH Việt Nam.Định hướng đổi mới kinh doanh và phục vụ trong hệ thống NHTM.Nâng cao vị thế của NHTM Việt Nam trên trường quốc tế .KINH NGHIỆM VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NHTM TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA TRONG KHU VỰC. Mô hình quản trị kinh doanh của một số NHTM .The China Construction Bank (CCB) - Ngân hàng Kiến thiết Trung Quốc.

The Development Bank of Singapore Limited (DBS).Kinh nghiệm của một số quốc gia châu Á về cải tổ các NHTM trong điều kiện phát triển và cạnh tranh.Những kinh nghiệm cho VCB.58 Chương 2: THỰC TRẠNG KINH DOANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG.KHÁI QUÁT VỀ SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA VCB.Quá trình xây dựng và phát triển. Tổ chức bộ máy.Chức năng nhiệm vụ. THỰC TRẠNG KINH DOANH CỦA VCB GIAI ĐOẠN 2014 – 2018.Kinh doanh tín dụng.Nghiệp vụ huy động vốn.Nghiệp vụ cho vay.Dịch vụ ngân hàng. Dịch vụ tín dụng.

Dịch vụ thẻ của VCB[92]. Dịch vụ ngân hàng điện tử. Dịch vụ chuyển tiền quốc tế .NĂNG LỰC TÀI CHÍNH VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH CỦA VCB.Năng lực tài chính của VCB trong giai đoạn 2014 – 2018.Vốn chủ sở hữu.Phân bố vốn chủ sở hữu vào các NHTM và tổ chức tín dụng.Đánh giá năng lực tài chính của VCB.Năng lực quản trị của VCB. Quản trị nhân lực.Quản trị kinh doanh.

Năng lực khoa học công nghệ.Thương hiệu VCB.ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH DOANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VCB (2014 – 2018).Hiệu quả kinh doanh.Những điểm mạnh trong kinh doanh của VCB.Khả năng sinh lời và thu nhập của VCB. Năng lực cạnh tranh của VCB. Một số tồn tại và hạn chế. Nguyên nhân của tình trạng trên.

GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG.HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG LÀ ĐỊNH HƯỚNG CHIẾN LƯỢC CỦA VIỆT NAM.Tiến trình hội nhập quốc tế về TC - NH của Việt Nam.Quá trình thực hiện.Những cam kết của VN trong tiến trình hội nhập TC – NH.Kết quả đạt được trong tiến trình hội nhập Quốc tế.Sự phát triển của thị trường vốn. Hình thành khối ASEAN + 3.NHỮNG MỤC TIÊU CỦA VCB ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CẠNH TRANH VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG.GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VCB TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG.Nâng cao năng lực tài chính.Tăng vốn chủ sở hữu.Thực hiện chính sách huy động vốn cạnh tranh.Liên doanh, liên kết với các NHTM trong khu vực và Thế giới.Nâng cao hiệu quả cho vay và đầu tư.Nâng cao hiệu quả và an toàn cho vay sản xuất – kinh doanh.Giải pháp mở rộng thị phần dịch vụ ngân hàng bán lẻ.Giải pháp nâng cao năng lực quản trị.Quản trị vốn kinh doanh.Quản trị các quan hệ kinh doanh.Tin học hóa công tác quản trị và các dịch vụ kinh doanh.Ý nghĩa của tin học hóa với quản trị NHTM.Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin tại VCB.Phương thức ứng dụng CNTT vào quản trị tại VCB.ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN GIẢI PHÁP.Kiến nghị với Quốc hội.Về Luật các tổ chức tín dụng.Số lượng NHTM và các tổ chức tín dụng.Kiến nghị với Chính Phủ.Xây dựng NHTM Quốc gia điển hình đủ sức cạnh tranh với các NHTM lớn trong khu vực và Quốc tế.Rút vốn nhà nước khỏi các NHTM.Hoạch định Chính sách tiền tệ Quốc gia.Kiến nghị với NHNN Việt Nam[92].Kiến nghị với Bộ Tài Chính[91].Kiến nghị với Hiệp hội ngân hàng Việt Nam.157 KẾT LUẬN CHUNG.159 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO VÀ TRÍCH DẪN.162 NHỮNG CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.167 luan an MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Trong các nền kinh tế phát triển, hệ thống Ngân hàng luôn luôn giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế. Các NHTM không những đảm bảo nguồn vốn cho sản xuất – kinh doanh, mà còn là cầu nối giữa các doanh nghiệp, với thị trường, với Chính Phủ và với các nền kinh tế trong khu vực cũng như trên toàn cầu. Vai trò của NHTM đã được khẳng định là không thể thiếu được trong nền kinh tế hiện đại.

Sự phát triển của Thế Giới ngày nay đã khác những Thế Kỷ trước. Đó là sự đổi mới trong quan hệ Kinh tế, Chính trị và Ngoại giao. Sự khác biệt này thể hiện trong quan hệ liên minh và hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, Thế giới vẫn tồn tại các quốc gia, lãnh thổ độc lập.

Vì vậy sự khác biệt về kinh tế - chính trị giữa các quốc gia – vùng lãnh thổ là trường tồn.