Luận án tiến sĩ doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với phát triển công nghiệp phụ trợ ở

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ----------------------- PHẠM VĂN KIM DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP PHỤ TRỢ Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ Hà Nội, 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ----------------------- PHẠM VĂN KIM DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP PHỤ TRỢ Ở VIỆT NAM Chuyên ngành : Kinh tế Chính trị Mã số : 62.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. Lê Danh Tốn 2. Vũ Hồng Tiến Hà Nội, 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luâ ̣n án này là công trình nghiên cƣ́u của riêng tôi. Các số liệu trong luận án là trung thực , có nguồn gốc rõ ràng.

Nhƣ̃ng kế t luâ ̣n khoa ho ̣c của luâ ̣n án chƣa tƣ̀ng đƣơ ̣c công bố trong bấ t kỳ công trin ̀ h nào khác. Tác giả Phạm Văn Kim TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. i DANH MỤC CÁC BẢNG. ii DANH MỤC CÁC HÌNH.

iii MỞ ĐẦU .1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ DOANH NGHIÊP̣ NHỎ VÀ VỪA ĐỐI VỚI PHÁ T TRIỂN CÔNG NGHIÊ ̣P PHỤ TRỢ. Những công trình nghiên cứu về doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các công trình nghiên c ứu về doanh nghiệp nhỏ và vừa của các tác giả ngoài nước. Nhóm công trình nghiên c ứu về doanh nghiệp nhỏ và vừa của các tác giả trong nước.

Những công trình nghiên cứu về công nghiệp phụ trợ. Nhóm công trình của các tác giả nư ớc ngoài nghiên cứu về công nghiệp phụ trợ. Nhóm công trình về công nghi ệp phụ trợ và phát triển công nghiệp phụ trợ của các tác giả trong nước. Những công trình nghiên cƣ́u v ề vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với phát triển công nghiệp phụ trợ.

Nhóm các công trình về doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa đ ối với phát triển công nghiê ̣p phụ trợ của các tác giả nước ngoài. Nhóm các công trình trong nước nghiên cứu về doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa đối với phát triển công nghiê ̣p phụ trợ của các tác giả trong nước. Nhƣ̃ng kế t quả chủ yế u và “khoảng trố ng” trong nghiên cƣ́u. Những kế t quả nghiên cứu chủ yế u.

“Khoảng trố ng” trong nghiên cứu .24 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1.25 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦ A DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP PHỤ TRỢ. Doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa .26 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Công nghiê ̣p phụ trợ. Vai trò của doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa đ ối với phát triển công nghiê ̣p phụ trợ.

Điều kiện đảm bảo thực hiện vai trò của doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa đố i với phát triển công nghiệp phụ trợ. Tiêu chí đánh giá vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với phát triển công nghiệp phụ trợ. Kinh nghiệm quốc tế về vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với phát triển công nghiệp phụ trợ và bài học rút ra cho Việt Nam. Kinh nghiê ̣m của một số quố c gia trên thế giới.

Bài học rút ra cho Việt Nam .70 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦ A DOANH NGHI ỆP NHỎ VÀ VỪA ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP PHỤ TRỢ Ở VIỆT NAM. Phân tích thực trạng các điều kiện thực hiện vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với sƣ̣ phát triể n của công nghiệp phụ trợ ở Việt Nam. Cơ chế , chính sách của nhà nước. Sự phát triể n của doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa trong hê ̣ thố ng doanh nghiê ̣p ở Viê ̣t Nam.

Thực trạng vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với phát triển công nghiệp phụ trợ ở Việt Nam. Thực tiễn vai trò của doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa đố i với phát triể n công nghiê ̣p phụ trợ nói chung. Vai trò của doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa đố i với phát triể n công nghiê ̣p phụ trợ ở một số ngành. Đánh giá chung về vai trò của doanh nghiê ̣p nhỏ và vƣ̀a đố i với phát triể n công nghiê ̣p phu ̣ trơ ̣.

Những thành tựu chủ yế u. Những hạn chế chủ yế u. Nguyên nhân của những hạn chế .124 CHƢƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁ T HUY VAI TRÒ CỦ A DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA ĐỐI VỚI PHÁ T TRIỂN CÔNG NGHIỆP PHỤ TRỢ Ở VIỆT NAM .133 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Bối cảnh tác động đến vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với công nghiệp phụ trợ ởViệt Nam hiện nay.

Bối cảnh quốc tế. Bối cảnh trong nước. Cơ hội và thách thức hiê ̣n nay. Quan điể m phát phát triể n doanh nghi ệp nhỏ và vừa để thúc đẩy phát triển công nghiệp phụ trợ ở Việt Nam đến năm 2025.

Phát triển doanh nghi ệp nhỏ và vừa trong công nghiệp phụ trợ cần lựa chọn lĩnh vực phù hợp. Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa lĩnh vực công nghiệp phụ trợ ph ải hướng vào xuất khẩu, tham gia chuỗi giá tri ̣ toàn cầu. Phát triển doanh nghi ệp nhỏ và vừa trong phát triển công nghiệp phụ trợ phải phù hợp với xu hướng quốc tế và thực tiễn của Việt Nam. Phát triển doanh nghi ệp nhỏ và vừa trong phát triển công nghiệp phụ trợ theo hướng phát triển bền vững.

Phát triển doanh nghi ệp nhỏ và vừa trong phát triển công nghiệp phụ trợ phải dựa trên nguyên tắc của thị trường có sự điều tiết vĩ mô của nhà nước. Một số giải pháp nhằ m phát huy vai trò của doanh nghi ệp nhỏ và vừa đố i với sự phát triển công nghiệp phụ trợ ở Việt Nam. Căn cứ đề xuất giải pháp. Nhóm các giải pháp.

Một số giải pháp đặc thù nhằ m phát huy vai trò của doanh nghi ệp nhỏ và vừa đố i với s ự phát triển công nghiệp phụ trợ ngành ô tô, điện tử, dệt may, da giày, cơ khí. Điều kiện cơ bản thực hiện các giải pháp của nhà nước.169 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .171 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .179 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CN Công nghiệp CNHT Công nghiệp hỗ trợ CNPT Công nghiệp phụ trợ CTQG Chính trị quốc gia DN Doanh nghiệp DNL Doanh nghiệp lớn DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa TNHH Trách nhiệm hữu hạn NXB Nhà xuất bản SXKD Sản xuất - kinh doanh VCCI Phòng Thƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH Association of ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á Southeast Asian Nations AFTA ASEAN Free Trade Area Khu vực mậu dịch tự do ASEAN FDI Foreign Direct Investment Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội Japan External Trade JETRO Tổ chức Xúc tiến Mậu dịch Nhật Bản Organization Ministry of Economy, METI Bộ Kinh tế, Thƣơng mại và CN Trade and Industry Ministry of International MITI Bộ CN và Thƣơng mại Quốc tế Trade and Industry Tập đoàn đa quốc gia (công ty có chủ sở MNCs Multinational corporation hữu vốn thuộc công ty của nhiều quốc gia) Organization for Economic OECD Tổ chức hợp tác và phát triên kinh tê Cooperation and Development SOEs State-Owned Enterprise Doanh nghiê ̣p nhà nƣớc SME Small and Medium Enterprise Doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa Công ty xuyên quốc gia (Những công ty có TNCs Transational Corporations chủ sở hữu vốn thuộc công ty mẹ của một quốc gia) The Trans-Pacific Partnership Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lƣợc xuyên TPP Thái Bình Dƣơng USD United States dollar Đô la Mỹ WTO World Trade Organization Tổ chức Thƣơng mại thế giới i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1:Chƣơng trin ̀ h, dƣ̣ án hỗ trơ ̣ các DNNVV phát triể n CNHT theo quyế t đinh ̣ 1556/QĐ-TTg .2: Cơ cấ u doanh nghiê ̣p nhỏ và vƣ̀a theo quy mô lao đô ̣ng .3: Cơ cấ u doanh nghiê ̣p nhỏ và vƣ̀a theo tiêu chuẩ n vố n .4: Cơ cấ u DNNVV theo loa ̣i hình sở hƣ̃u (%).5: Số lƣợng DN chin ́ h và DN CNPT trong ngành CN theo các năm .6: Số lƣợng DN theo từng ngành CN chính và phu ̣ trợ .7: Quy mô lao động bình quân của DN CNPT .8: Vốn của các doanh nghiệp CNPT .9: Quy mô vốn bình quân của DN CNPT 5 ngành .10: Khó khăn đối với DNNVV trong liñ h vƣ̣c CNPT khi đ ầu tƣ máy móc, thiết bị .11: Số lƣơ ̣ng DN tham gia ngành ô tô .12: Vốn đầu tƣ của các DN SX sợi và dệt vải Việt Nam .13: Phân loa ̣i DNNVV ngành da giày .14: Số lƣợng DNNVV ngành cơ khí .15: Quy mô vốn của DNNVV trong CNPT cơ khí chế tạo. 115 ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Sơ đồ về mối quan hệ giữa CN chính và CN phụ trợ .2: Tỷ trọng DN theo quy mô tính tại thời điểm ngày 31/8/2015 .3: Thƣ̣c tra ̣ng công nghê ̣ ta ̣i các DNNVV .4: Sự phù hợp giữa DNNVV với phát triển CNPT .5: Vai trò của DNNVV đối với phát triển CNPT ở VN hiện nay .6: Tỉ trọng số lƣợng DN CNPT, hình thức sở hữu trong ngành CN .7: Công nghệ sử dụng trong DN CNPT .8: Nguồn gốc nguyên liệu đầu vào của DNNVV lĩnh vực CNPT .9: Mạng lƣới SX ôtô Trƣờng Hải .10: Tỷ lệ nôi địa hóa của ngành dệt may Việt Nam.11: Khó khăn chủ yếu trong hoạt động SX kinh doanh của DN trong lĩnh vực CNPT .12: Sự hỗ trợ từ các đơn vị chức năng .13: Sự cầ n thiết hỗ trợ của nhà nƣớc cho DNNVV lĩnh vực CNPT .14: Trình độ lao động trong DNNVV để phát triển CNPT .15: Khảo sát DN áp dụng phƣơng pháp quản lý trong SX .1: Nguồ n vố n đầ u tƣ vào Châu Á .2: Nguồ n vố n đầ u tƣ vào ASEAN .3: Lợi suất của các dự án ở ASEAN .4: Những khó khăn chủ yếu của DNNVV trong lĩnh vực CNPT .5: Sự cần thiết hỗ trợ giúp DNNVV hoạt động trong lĩnh vực CNPT của Nhà nƣớc .156 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài “Công nghiệp phụ trợ” hay “Công nghiệp hỗ trợ” (supporting industries) là CNSX các chi tiết, bộ phận trung gian để lắp ráp thành một sản phẩm hoàn chỉnh trong CN chế tác.