Luận án Tiến sĩ Kinh tế: Chuyển đổi đất nông nghiệp Bắc Ninh, tác động lợi ích

ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NOI TRUONG DAI HỌC KINH TE NGUYEN CONG THANG CHUYEN DOI MUC DICH SU DUNG DAT NONG NGHIEP VA TAC DONG CUA NO LUẬN ÁN TIEN SĨ KINH TE CHÍNH TRI HÀ NỘI - 2015 ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NỌI TRUONG DAI HỌC KINH TE NGUYEN CONG THANG Chuyén nganh: KINH TE CHINH TRI Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIEN SĨ KINH TE CHÍNH TRI Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYÊN NGỌC THANH PGS. NGUYEN DINH LONG NGUOI HUONG DAN CHU TICH HOI DONG PGS. Nguyén Ngoc Thanh PGS.

Phùng Xuân Nha HÀ NỘI - 2015 LƠI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong Luận án là hoàn toàn trung thực. Những kết luận khoa học của Luận án chưa từng được ai công bồ trong bat kỳ công trình nào khác. TÁC GIÁ LUẬN ÁN Nguyễn Công Thắng MỤC LỤC PHAN MỞ ĐẦU.5-5- 5Ÿ << kê Sư SE 1S cu cuc cung ree 1 CHUONG 1.

TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VE CHUYỂN DOI MUC DICH SU DUNG DAT NONG NGHIEP VA TAC DONG CUA NO DEN CAC NHÓM LOTICH. Nghién ctr Quoc Ta. Đối với các nghiên cứu trong nưỚcC.--- <5 5= =ss=sss+sesseszsss 18 Kết luận chương I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN VE CHUYEN DOI MỤC DICH SU DUNG DAT NONG NGHIEP VA TAC DONG CUA NO DEN CAC NHÓM LỢI0 (0) | .- 2-2-2252 SS£ES# E9 SsES£EEEESESeESEESEEEEESErsesersersersere 24 2.

Cơ sé lý luận về chuyển đối mục dich sử dụng dat nông nghiệp. Khái niệm DNN và chuyển đôi MDSD ĐNN. Sự cần thiết phải chuyển đổi MDSD ĐNN. Tổ chức và quan ly quá trình chuyên đôi MDSD ĐNN ở Việt Nam.

Tác động của chuyến đối mục dich sử dụng dat đến các nhóm lợi ích 34 2. Những van dé cơ bản về nhóm lợi ích và lợi ích nhóm. Mối quan hệ giữa chuyển đổi mục đích DNN với lợi ích nhóm. Cơ sé thực tiễn về chuyển đổi mục đích str dụng đất và tác động của nó đến các nhóm lợi íchh.- 5-5 << +5 2£ sEs£* ES£sE3 E3 S3 SE eSexeses se 45 2.

Tổng quan tình hình chuyền đổi MĐSD đất và tác động tới các nhóm lợi i00 ái 0 ằăằ. Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước về chuyên đôi MDSD ĐNN và điều tiết lợi ích khi chuyển đôi MDSD đất .3 Khung phân tích tác động của chuyên đổi đất nông nghiệp tới các nhóm lợi ich. THUC TRẠNG CHUYỂN DOI MỤC DICH SU DỤNG DAT NONG NGHIỆP VÀ TAC DONG CUA NO DEN CÁC NHÓM LỢI ÍCH TREN DIA BAN TINH BAC NINH. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội tinh Bắc Ninh ảnh hưởng đến chuyển doi MDSD ĐNN và giải quyết các phát sinh về lợi ích giữa các nhóm.

Đặc điểm về tự nhiên oo. Đặc điểm về điều kiện kinh tế - xã hội. 2c St E SE SESEsEsrey 65 3. Đánh giá ảnh hưởng của các đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội đến chuyên đổi mục dich đất nông nghiệp và giải quyết các phát sinh về lợi ich giữa Các nhÓ1m.

«+ + +99 911v TH ng ng vu 70 3. Thực trạng chuyến đổi MDSD DNN tinh Bắc Ninh 2001 - 2012. Các biện pháp và chính sách tinh Bắc Ninh đã triển khai về chuyển đồi MDSD đất và xử lý lợi ích nhóm trong chuyên đổi mục đích ĐNN. Thực trạng chuyền đổi MĐSD ĐNN tỉnh Bắc Ninh các năm 2001 - 2012.

Tác động của chuyển đối MDSD ĐNN đến các nhóm lợi ích trên địa ban timh Bac Ninh 888 Ẻ00n0nẼ87 6 .1 Tác động của chuyên đổi MDSD ĐNN đến các người bi thu hồi đất. Tác động của chuyên đổi MĐSD đất đến địa phương nơi có đất chuyên hiONr)›8.ì -HIđaaiaiaâdaaaẢẢỶẢẢỶÝẢẢÝ. Tác động của chuyên đổi MĐSD đất đến chủ đầu tư các khu công nghiệp và đô tHỊ. - ----k +1 ng kg và 111 3.

Đánh giá chung về tác động của chuyên đổi MDSD đất đến các nhóm LỢI ÍCH. TH TT TH kg, 120 {80L No. ĐỊNH HUONG VÀ GIẢI PHAP CHỦ YẾU CHUYEN DOI MỤC DICH DAT NÔNG NGHIỆP VÀ DIEU HOA LỢI ÍCH GIỮA CÁC NHÓM Ở BAC NINH GIAI DOAN 2/13-2(020). Định hướng chuyển đổi MĐSD ĐNN và điều hòa lợi ích giữa các nhóm 08:10).

Định hướng chuyên đổi MDSD ĐNN và giải quyết các quan hệ lợi ích trong chuyên đổi MDSD DNN đến năm 2020. Các giải pháp chuyển đổi MĐSD DNN và giải quyết các quan hệ lợi ích trong chuyển đổi MDSD DNN đến năm 2020. Ra soát quy hoạch tông thé phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội. Xây dựng các chương trình dự án phát triển kinh tế xã hội, liên quan tới các dự án chuyên đổi MĐSD ĐNN.

Tô chức tốt các hoạt động chuyên đổi MDSD ĐNN. Nhóm giải pháp về chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm cho lao động có ĐNN chuyền đổi mục đích. Đổi mới và hoàn thiện cơ chế chính sách về chuyên đổi mục đích sử dụng đất và giải pháp điều hòa các mối quan hệ lợi ích.----- 5: 147 Két Inn ChUON 68g. 156 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO .,Ô 167 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CNH : Céng nghiệp hóa CNH, HDH : Công nghiệp hóa, hiện dai hóa ĐTH : Đô thị hóa DNN : Dat nông nghiệp FDI : Đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment) KCN : Khucong nghiệp HDH : Hién dai hoa NN&PTNT : Néng nghiệp va phát triển nông thôn MDSD : Mục đích sử dung PGS : Pho giáo sư TS : — Tiến sỹ TTg : Thu tướng chính phủ QD > Quyết định UBND : Uy ban nhân dân li DANH MUC CAC BANG Bảng 3.

Tình hình dân số và lao động tỉnh Bac Ninh. Thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng giữa các loại đất trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.-¿- 2-5252 EE2EE2122121121121121121711111211211 21 2t 78 Bảng 3. Thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng theo loại ĐNN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.-¿- 2-5252 ESEEEE1E212112112112121211111211211 1 te 79 Bảng 3. Thực trạng chuyên đổi MDSD theo chất lượng DNN trên địa bàn tinh Bảng 3.

Thực trạng chuyền đôi mục dich sử dụng DNN sang mục đích phi nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh .6: Thực trạng chuyển đổi MDSD DNN sang mục dich phi nông nghiệp theo địa phương trong tỈnh.7: Khung giá đất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 1998- Bảng 3.9: Kinh phí bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng dự án xã Phù Chân, thị xã Từ Sơn tinh Bắc Ninh.--- - St tt SE SE E2 EErrkrrrres 93 Bảng 3.10: Cac du án xây dựng nhà ở và khu đô thị trên địa ban tỉnh .11: Danh mục các khu đô thị mới, dự án phát triển nhà ở chậm triển khai trên địa bàn tinh .12: Các chủ đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bản tỉnh Bắc Ninh 109 Bảng 3.13: Các chủ đầu tư vào các khu nhà ở và đô thị trên địa ban tỉnh Bac Ninh.14: Lợi ích nhà đầu tư qua phân tích hiệu quả kinh tế đầu tư của dự án Khu công nghiệp Việt Nam Singapore. ---- c cc sss ssersseereervee 115 Bảng 3.15: Lợi ích nhà đầu tư qua phân tích hiệu quả kinh tế đầu tư của Dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị Him Lam phường Đại Phúc - Thành phố Bắc Ninh, giả định hoàn thành năm 2015 .16: Lợi ich nha đầu tư qua phân tích hiệu quả kinh tế dau tư. 118 ill DANH MUC HINH VE Hình 2.1: Khung phân tích tác động của chuyên đôi đất nông nghiệp tới các nhóm 001500117.1: Gia trị sản xuất công nghiệp trong các khu công nghiệp.2: Mức lao động thu hút lũy kế trong các khu công nghiệp. 106 PHAN MỞ DAU 1.

Tinh cấp thiết của dé tài nghiên cứu Đất đai là tài nguyên quý đối với mỗi quốc gia, mỗi địa phương và mỗi đơn vị sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, đất đai tham gia vào các hoạt động kinh tế - xã hội với các vai trò, vi trí khác nhau tuỳ thuộc vào MDSD và đặc điểm kinh tế, kỹ thuật của các hoạt động đó. Đối với công nghiệp, giao thông, thuỷ lợi. đất đai là nền tang, làm cơ sở, địa điểm dé xây dựng các nhà máy công trinh., để tiến hành các hoạt động sản xuất hoặc phục vụ sản xuất và đời sống.

Đối với sản xuất nông nghiệp, đất đai tham gia hoạt động với tư cách là tư liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt, là nguồn gốc tự nhiên đề tạo ra nông sản phục vụ cho nhu cầu của con người. Trong quá trình phát triển, để đáp ứng yêu cầu kinh tế xã hội, nhất là nhu cầu công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HDH) và đô thị hoa (DTH) sự chuyền đôi mục đích sử dụng (MĐSD) từ dat nông nghiệp (ĐNN) sang các nhu cầu phi nông nghiệp là xu hướng mang tính quy luật. Quá trình đó cần phải được tính toán kỹ càng dé hạn chế tốc độ giảm DNN, đáp ứng yêu cầu sản xuất nông sản ngày càng cao; đồng thời phải đáp ứng yêu cầu sử dụng đất của các ngành và các MĐSD phi nông nghiệp ngày càng lớn. Không những vậy, quá trình chuyển MDSD DNN dẫn đến sự thay đổi chủ thể sử dụng đất tạo ra những xung đột về mặt lợi ích giữa những tập thể và cá nhân liên quan.

Những vấn đề trên cần được nghiên cứu về mặt lý luận để tạo lập những cơ sở khoa học nhằm giải quyết một cách hợp lý và thấu đáo những vấn đề phát sinh của thực tiễn. Ở Việt Nam, thực hiện chủ trương đây mạnh CNH, HDH, trong những năm qua trên khắp các vùng miền của đất nước, nhiều khu công nghiệp với quy mô khác nhau được hình thành và đi vào hoạt động. Cùng với xu hướng đó, quá trình xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhu cầu công cộng và lợi ích quốc gia cũng đang diễn ra rất nhanh, không chỉ đối với các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh mà đối với hầu hết các tỉnh, thành phố khác trên phạm vi cả nước. Đây là xu thế tất yếu trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, tạo nên động lực mới cho sự phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, ngoài những tác động tích cực của quá trình đó mang lại thì đã và đang đặt ra những vấn đề rất bức xúc, thậm chí gây nên những tác động tiêu cực, ảnh hưởng xấu đến mục tiêu phát triển đài hạn và bền vững của đất nước. Bắc Ninh là tỉnh thuộc vùng Đồng bằng Bắc Bộ, nằm trong vùng tam giác kinh tế Hà Nội — Bắc Ninh — Vĩnh Phúc, là địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi cho thu hút đầu tư.