Nghiên cứu phát triển đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp Việt Nam vào công nghiệp Lào

BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO TRƯỜNG ðẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ------------------------------- NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN ðẦU TƯ TRỰC TIẾP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VÀO LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP Ở CHDCND LÀO LUẬN ÁN TIẾN SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH Hà Nội – 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO TRƯỜNG ðẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ------------------------------- NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN ðẦU TƯ TRỰC TIẾP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VÀO LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP Ở CHDCND LÀO LUẬN ÁN TIẾN SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh (CN và XD) Mã số : 62.01 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1.TS Nguyễn Văn Phúc 2. TS Vũ Tiến Lộc Hà Nội – 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com i LỜI CAM ðOAN Tác giả xin cam ñoan ñề tài “Nghiên cứu phát triển ñầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực công nghiệp ở CHDCND Lào” là ñề tài nghiên cứu ñộc lập của tác giả dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Văn Phúc và TS Vũ Tiến Lộc. Công trình nghiên cứu ñược hoàn thành trong quá trình học tập tại trường ðại học Kinh tế Quốc dân. Các số liệu, kết luận trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Tác giả luận án NCS Nguyễn Văn An LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii MỤC LỤC DANH MỤC BIỂU .v DANH MỤC ðỒ THỊ.vi DANH MỤC SƠ ðỒ .vi MỞ ðẦU .1 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM MỘT SỐ NƯỚC VỀ ðẦU TƯ TRỰC TIẾP RA NƯỚC NGOÀI .1 Bản chất, ñặc ñiểm về ñầu tư trực tiếp ra nước ngoài .2 Một số lý thuyết về ñầu tư trực tiếp nước ngoài.3 Các hình thức ñầu tư trực tiếp ra nước ngoài .4 Những ñiều kiện và nhân tố ảnh hưởng ñến phát triển ñầu tư trực tiếp ra nước ngoài.5 Kinh nghiệm ñầu tư ra nước ngoài của một số nước. 40 Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ðẦU TƯ TRỰC TIẾP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VÀO LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP Ở LÀO GIAI ðOẠN 2005-2010 .1 Sự cần thiết và mục tiêu thực hiện ñầu tư trực tiếp ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực công nghiệp ở Lào.2 ðầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực CN ở Lào giai ñoạn 2005-2010 .3 Những giải pháp chủ yếu của Việt Nam nhằm phát triển ñầu tư vào lĩnh vực công nghiệp ở Lào giai ñoạn 2005-2010 .4 Những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân trong phát triển ñầu tư trực tiếp của doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực công nghiệp ở Lào giai ñoạn 2005-2010. 104 Chương 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ðẦU TƯ TRỰC TIẾP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VÀO LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP Ở LÀO ðẾN NĂM 2020.1 Môi trường ñầu tư ở Lào và những cơ hội, thách thức ñối với các doanh nghiệp Việt Nam khi ñầu tư vào lĩnh vực CN ở Lào ñến năm 2020 .2 ðịnh hướng thu hút ñầu tư của Lào và mục tiêu, quan ñiểm phát triển ñầu tư của Việt Nam vào lĩnh vực CN ở Lào ñến năm 2020 .3 Giải pháp phát triển ñầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực công nghiệp ở Lào ñến 2020. 182 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ .1 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ ñầy ñủ tiếng Việt Chữ ñầy ñủ tiếng Anh ASEAN Hiệp hội các nước ðông Nam Á -Association of South-East Asian Nations BIDV Ngân hàng ñầu tư và phát triển - Bank for Investment and Việt Nam Development of Vietnam BOT Hợp ñồng xây dựng - kinh - Build Operate Tranfer doanh - chuyển giao CHDCND Cộng hòa dân chủ nhân dân CN Công nghiệp DNNN Doanh nghiệp Nhà nước DNTN Doanh nghiệp tư nhân FDI ðầu tư trực tiếp nước ngoài - Foreign Direct Investment FIA Cục ðầu tư nước ngoài- Bộ Kế - Foreign Investment Agency hoạch và ðầu tư IFDI ðầu tư từ nước ngoài vào - Inward Foreign Direct Investment IRR Tỷ suất hoàn vốn nội bộ - Internal Rate of Return JBIC Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật - Japan Bank for International Bản Cooperation JETRO Tổ chức xúc tiến thương mại - Japan External Trade Organization Nhật Bản MMTB Máy móc thiết bị M&A Mua lại và sáp nhập - Mergers and Acquisitions NHNN Ngân hàng Nhà nước HðQT Hội ñồng quản trị ODA Hỗ trợ phát triển chính thức - Oficial Development Assistance OFDI ðầu tư trực tiếp ra nước ngoài - Outward Foreign Direct LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iv Investment TNHH Trách nhiệm hữu hạn SXKD Sản xuất kinh doanh SX Sản xuất VAT Thuế giá trị gia tăng - Value Added Tax VILACAED Hội phát triển hợp tác kinh tế Vietnam – Lao - Cambodia Việt Nam – Lào – Campuchia Association for Economic Coopration Development LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com v DANH MỤC BIỂU Biểu 1.1: ðầu tư của một số cường quốc trên thế giới .1: Giá trị ñăng ký ñầu tư của doanh nghiệp Việt Nam tại Lào giai ñoạn 2005-2010 .2: Số dự án ñăng ký ñầu tư của doanh nghiệp Việt Nam tại Lào giai ñoạn 2005- 2010 .3: Chi tiết tổng vốn ñăng ký, tỷ trọng vốn ñầu tư ngành CN .4: Chi tiết số dự án, tỷ trọng dự án ñăng ký ñầu tư ngành CN.5: Quy mô ñầu tư theo nhóm ngành các dự án lĩnh vực CN.6: Số dự án CN ñầu tư của doanh nghiệp Việt Nam phân theo ñịa bàn.7: Quy mô ñầu tư dự án theo vùng ñầu tư.8: Quy mô dự án tại các vùng ñầu tư theo nhóm ngành CN .9: Vốn ñầu tư thực hiện.10: Thống kê các hội nghị cấp Nhà nước xúc tiến ñầu tư vào Lào của Việt Nam.11: Số lao ñộng ñang làm việc tại các dự án CN Việt Nam ở Lào .1: Tiềm năng ñất ñai ở Lào .2: Tiềm năng một số khoáng sản chủ yếu tại Lào .3: Cơ hội ñầu tư vào CN chế biến ñến năm 2020 .4: Các dự án tiềm năng vào ngành SX và phân phối ñiện ñến 2020 ở Lào .5: Cơ hội ñầu tư khai thác khoáng sản ở Lào ñến năm 2020 .6: Một số ñặc ñiểm chính về môi trường kinh doanh của Lào.7: So sánh ñiểm mạnh, ñiểm yếu của doanh nghiệp FDI ñến từ Việt Nam, Thái Lan và Trung Quốc ở Lào .8: Chiến lược OFDI ở Lào giai ñoạn 5 năm, 10 năm của doanh nghiệp.

153 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi DANH MỤC ðỒ THỊ ðồ thị 1.1: Chi phí SX trung bình ở nước nhận ñầu tư.2: Mô hình MacDougall-Kemp .1: Quy mô bình quân các dự án ñầu tư ở Lào trong giai ñoạn 2005-2010 .2: Tổng mức ñăng ký ñầu tư 2005-2010.3: Số dự án ñăng ký ñầu tư vào ngành CN giai ñoạn 2005-2010 .4: Vốn ñăng ký ñầu tư các nhóm ngành CN.5: Vốn ñăng ký ñầu tư theo vùng.6: Các hình thức ñầu tư theo nhóm ngành công nghiệp .7: Tỷ trọng vốn ñăng ký ñầu tư theo các hình thức .8: Vốn ñầu tư thực hiện phân theo vùng ñầu tư.9: Vốn ñầu tư thực hiện ñến 31/12/2010 theo năm ñăng ký. 84 DANH MỤC SƠ ðỒ Sơ ñồ 1.1: Quá trình hình thành giá SP – khung cân bằng tổng quát của lý thuyết Hecksher- Ohlin.1: Cơ cấu tổ chức ñề xuất của Ban quản lý OFDI ðông Nam Á. 170 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 MỞ ðẦU 1. Sự cần thiết của ñề tài Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam vừa tích cực thu hút FDI cho phát triển kinh tế, vừa tích cực thực hiện ñầu tư ra nước ngoài.

Một trong số các nước ñược quan tâm ñầu tư ra nước ngoài là CHDCND Lào. Bởi vậy, tuy mãi tới 1993 mới có dự án ñầu tiên ñầu tư vào Lào, nhưng ñến 31/12/2010 các doanh nghiệp Việt Nam ñã ñầu tư vào Lào 164 dự án tương ñương 3. Tiếp ñến, ðại hội ñại biểu toàn quốc lần thứ X (tháng 4 năm 2006) chủ trương xúc tiến mạnh thương mại và ñầu tư, phát triển thị trường mới, sản phẩm mới và thương hiệu mới, khuyến khích các doanh nghiệp hợp tác, liên doanh với các doanh nghiệp nước ngoài và mạnh dạn ñầu tư ra nước ngoài. Tuy nhiên, ñến nay quá trình thực hiện OFDI, ñã có không ít những bất cập làm giảm hiệu quả ñầu tư, chưa giúp nâng cao khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam khi thực hiện OFDI ở CHDCND Lào.

ðể bổ sung những giải pháp khoa học trong quản lý nhà nước, phát triển OFDI của doanh nghiệp, nghiên cứu sinh ñã chọn ñề tài “Nghiên cứu phát triển ñầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực công nghiệp ở CHDCND Lào” làm luận án Tiến sỹ. Mục ñích nghiên cứu Mục ñích nghiên cứu chủ yếu của luận án là: - Hệ thống hóa các kiến thức lý luận về ñầu tư trực tiếp nước ngoài làm cơ sở cho các phân tích, ñánh giá thực trạng cũng như những ñề xuất giải pháp nhằm ñẩy mạnh các hoạt ñộng ñầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam vào Lào, ñặc biệt là vào lĩnh vực công nghiệp của quốc gia này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 - Nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia chọn lọc mà Việt Nam có thể rút kinh nghiệm cho việc ñầu tư vào CN của Lào trong những năm tới. - ðánh giá những mặt mạnh, mặt yếu trong phát triển ñầu tư CN của các doanh nghiệp Việt Nam ở Lào và tìm ra nguyên nhân của chúng.

- ðề xuất các giải pháp cụ thể và hữu ích ñể tiếp tục phát triển các hoạt ñộng ñầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực CN ở Lào. ðối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án ðối tượng nghiên cứu của luận án là những vấn ñề lý luận và thực tiễn về ñầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam vào công nghiệp Lào, cụ thể là: Các lý thuyết về ñầu tư trực tiếp nước ngoài; Kinh nghiệm của một số nước trong phát triển OFDI; Thực trạng phát triển OFDI của của các doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực CN ở Lào giai ñoạn 2005-2010. Về phạm vi nghiên cứu, luận án nghiên cứu hoạt ñộng ñầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực CN trên toàn lãnh thổ Lào trong giai ñoạn 2005-2010, bao gồm cả một số hoạt ñộng có liên quan như các hoạt ñộng xúc tiến, hỗ trợ ñầu tư, nghiên cứu hoạt ñộng cấp phép, hệ thống chính sách phát triển OFDI của doanh nghiệp Việt Nam vào lĩnh vực CN ở Lào. Các phương pháp nghiên cứu Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp ñể xây dựng mô hình lý thuyết, phân tích các mối quan hệ nhân quả trong hoàn cảnh lịch sử cụ thể của các dự án ñầu tư vào CN Lào.