Đào tạo đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh - Luận án TS Nguyễn Mạnh Hùng

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN MẠNH HÙNG ĐÀO TẠO ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ KINH TẾ TỈNH BẮC NINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ HÀ NỘI - 2026 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN MẠNH HÙNG ĐÀO TẠO ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ KINH TẾ TỈNH BẮC NINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ Mã số: 9310110 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. HỒ THỊ HƢƠNG MAI 2. TRƢƠNG THỊ MỸ NHÂN HÀ NỘI - 2026 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

T c giả Nguyễn Mạnh Hùng MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan. Đánh giá chung về các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.

29 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐÀO TẠO ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ KINH TẾ CẤP TỈNH. Cơ sở lý luận về đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế cấp tỉnh. Cơ sở lý luận về đào tạo đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế cấp tỉnh. Kinh nghiệm đào tạo đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế ở một số địa phương và bài học cho tỉnh Bắc Ninh.

63 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ KINH TẾ TỈNH BẮC NINH. Khái quát đặc điểm địa lý - hành chính và kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh và những yêu cầu đặt ra trong công tác đào tạo đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2025. Tình hình đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2024. Thực trạng đào tạo đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2024.

Đánh giá chung về thực trạng đào tạo đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế của tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2024. 107 Chƣơng 4: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN ĐÀO TẠO ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ KINH TẾ TỈNH BẮC NINH. Bối cảnh và phương hướng hoàn thiện đào tạo đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế của tỉnh Bắc Ninh giai đoạn tới. Giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh trong bối cảnh mới.

152 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 154 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 174 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ AI Trí tuệ nhân tạo CCHC Chỉ số cải cách hành chính ESG Môi trường - xã hội - quản trị FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài FTA Hiệp định thương mại tự do HĐND Hội đồng nhân dân KHCN Khoa học công nghệ LLCT Lý luận chính trị LMS Hệ thống quản lý học tập NPM New Public Management - Quản trị công mới PAPI Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh PCI Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PPP Đầu tư theo hình thức đối tác công tư QLNN Quản lý nhà nước UBND Ủy ban nhân dân DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Dân số và đô thị hóa tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2022-2024 .2: Dữ liệu kinh tế tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2024 .3: Cơ cấu độ tuổi của công chức quản lý kinh tế giai đoạn 2021-2024 .4: Các lớp đào tạo, bồi dưỡng liên quan đến công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh (2021) .5: Các lớp đào tạo, bồi dưỡng liên quan đến công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh (2022) .6: Các lớp đào tạo, bồi dưỡng liên quan đến công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh (2023) .7: Kết quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2024 .8: Các loại hình đào tạo công chức quản lý nhà nước đã tham gia .9: Những thay đổi đối với công chức sau khi hoàn thành các chương trình đào tạo (%) .10: Tổng hợp một số khoảng cách giữa tổ chức đào tạo và nhu cầu đào tạo công chức quản lý nhà nước về kinh tế tại Bắc Ninh .11: Nguyện vọng tham gia đào tạo của công chức chưa từng được đào tạo .12: Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh .13: Nhận định về các giải pháp nâng cao hiệu quả đào tạo công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh. 149 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Xác định nhu cầu đào tạo theo mức độ cần thiết của công việc và mức độ thành thạo của người thực hiện công việc.

Các bước lập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng .3: Sơ đồ đánh giá trong quá trình đào tạo .1: Số lượng công chức quản lý nhà nước về kinh tế tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2024 .2: Cơ cấu giới tính của công chức quản lý kinh tế giai đoạn 2021-2024.3: Cơ cấu theo vị trí công tác trong cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế giai đoạn 2021-2024 .4: Cơ cấu theo đơn vị công tác trong cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế giai đoạn 2021-2024 .5: Trình độ đào tạo của đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế giai đoạn 2021-2024 .6: Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế giai đoạn 2021-2024 .7: Trình độ tin học của đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế giai đoạn 2021-2024 .8: Mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đội ngũ công chức quản lý nhà nước về kinh tế năm 2024. Tính cấp thiết của đề tài luận n Sự phát triển nhanh chóng của kinh tế số, kinh tế xanh cùng với yêu cầu phát triển bền vững đang đặt ra thách thức mới trong công tác đào tạo đội ngũ công chức nhằm nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả chính sách công và chất lượng đội ngũ công chức - đặc biệt là công chức quản lý nhà nước (QLNN) về kinh tế - lực lượng then chốt trong việc tham mưu chính sách, điều hành và giám sát phát triển kinh tế - xã hội quốc gia và địa phương. Về phương diện lý luận, mặc dù có nhiều công trình nghiên cứu về đào tạo, bồi dưỡng công chức, song chưa có mô hình lý thuyết toàn diện về đào tạo công chức QLNN về kinh tế gắn với chu trình quản lý công chức và mô hình năng lực thích ứng với chuyển đổi số, kinh tế xanh. Hơn nữa, lý luận về đào tạo công chức kinh tế trong điều kiện quản trị số và phát triển bền vững vẫn còn thiếu vắng, chưa hình thành cơ sở khoa học vững chắc để định hướng cho chính quyền địa phương trong thiết kế chương trình đào tạo theo vị trí việc làm, khung năng lực và yêu cầu đổi mới mô hình quản lý kinh tế địa phương.

Đảng và Nhà nước Việt Nam đã xác định rõ định hướng phát triển kinh tế theo hướng ĐMST, số hóa, tăng trưởng xanh và phát triển bao trùm [4]. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, với kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP [36]. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Nghị quyết số 29-NQ/TW (2022) khẳng định phát triển nguồn nhân lực là một trong ba đột phá chiến lược [6]; còn Nghị quyết số 27-NQ/TW (2022) đặt trọng tâm vào sắp xếp tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức [5]. Trên phương diện pháp lý, Chính phủ đã cụ thể hóa qua Nghị quyết số 76/NQ-CP (2021) về cải cách hành chính giai đoạn 2021-2030, nhấn mạnh đào tạo, bồi dưỡng công chức là khâu then chốt nâng cao hiệu lực, hiệu quả bộ máy [25].

Hệ thống văn bản như Nghị định 101/2017/NĐ-CP [21], Nghị định 89/2021/NĐ-CP [24] (được hợp nhất trong Nghị định số 6/VBHN-BNV [16]) và Thông tư 03/2023/TT-BNV [17] đã quy định việc đào tạo công chức gắn với vị trí việc làm, khung năng lực, đánh giá sau đào tạo và 2 ứng dụng công nghệ quản lý đào tạo. Đặc biệt, Luật Cán bộ, Công chức (sửa đổi) 2025 [64] cùng với Nghị định số 171/2025/NĐ-CP [27] đã tạo ra bước ngoặt quan trọng: chuyển từ cách tiếp cận dựa trên chuẩn hóa ngạch, chứng chỉ sang quản lý công chức theo vị trí việc làm, khung năng lực và hiệu quả công vụ. Đây chính là nền tảng pháp lý để các địa phương hoạch định chiến lược đào tạo, bồi dưỡng công chức theo hướng thiết thực, dài hạn và gắn với yêu cầu phát triển mới. Trong giai đoạn 2021-2024, công tác đào tạo đội ngũ công chức QLNN về kinh tế của Tỉnh Bắc Ninh (cũ) đã đạt được nhiều thành công, thể hiện ở việc ban hành khung chính sách, kế hoạch đào tạo với mục tiêu và lộ trình rõ ràng.

Nội dung đào tạo bao quát cả kiến thức QLNN, kỹ năng số, ngoại ngữ, phấn đấu đến năm 2025 đạt 100% chuẩn ngạch trước bổ nhiệm, hơn 80% cập nhật pháp luật và 70% bồi dưỡng kỹ năng công vụ. Tổ chức đào tạo quy mô lớn, đa dạng hình thức trực tiếp, trực tuyến với tổng kinh phí hàng năm xấp xỉ 3. Tỉnh cũng duy trì kế hoạch đào tạo hàng năm, bảo đảm tính liên tục, bám sát mục tiêu nâng chuẩn chuyên môn và kỹ năng QLNN về kinh tế, chương trình đào tạo phù hợp với vị trí việc làm, sau đào tạo bố trí sử dụng phù hợp. Điều này đã góp phần tạo ra đội ngũ công chức QLNN có cơ cấu phù hợp và chất lượng dần được nâng cao.

Tuy nhiên, đào tạo chưa thực sự đồng đều về mức độ ưu tiên, còn dàn trải, chồng chéo. Ngân sách đầu tư cho mỗi học viên còn mỏng, khó đảm bảo các modul ưu tiên về quản lý ngân sách, đầu tư công, kinh tế số, chuyển đổi xanh. Liên kết “Đào tạo - quy hoạch - bổ nhiệm - luân chuyển -đánh giá” chưa thực sự chặt chẽ. Nội dung quản lý tài chính ngân sách, đầu tư, số hóa còn nặng về lý thuyết, thiếu phân tích dữ liệu địa phương.