Luận án: Đánh giá Điều kiện Tự nhiên, Tài nguyên Phú Yên phục vụ Phát triển Du lịch

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ----------------------------- NGUYỄN THỊ NGẠN ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN TỈNH PHÚ YÊN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC TRÁI ĐẤT HÀ NỘI – 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ----------------------------- NGUYỄN THỊ NGẠN ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN TỈNH PHÚ YÊN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC TRÁI ĐẤT Chuyên ngành : Địa lý Tài nguyên và Môi trường Mã số : 9440220 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Uông Đình Khanh 2. Nguyễn Hữu Xuân HÀ NỘI – 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong luận án này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào.

Tài liệu và số liệu tham khảo trong luận án đã được trích dẫn rõ ràng. TÁC GIẢ LUẬN ÁN NCS. Nguyễn Thị Ngạn LỜI CẢM ƠN Luận án được hoàn thành tại Khoa Địa Lý, Học viện Khoa học và Công nghệ, dƯỚi sự hƯỚng dẫn khoa học nghiêm túc, chu đáo và tận tình của PGS. Uông Đình Khanh và TS.

Nguyễn Hữu Xuân. Tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các Quý thầy/cô, những người đã thường xuyên dạy bảo, động viên, khuyến khích để tác giả nỗ lực hoàn thành luận án. Tác giả cảm ơn cán bộ và Ban lãnh đạo Viện Địa lý, cán bộ và Ban lãnh đạo Học viện Khoa học và Công nghệ, trường Đại học Phú Yên đã động viên, khuyến khích, tạo điều kiện để tác giả hoàn thiện chương trình học tập. Tác giả xin cảm ơn các Quý thầy/cô trong và ngoài cơ sở đào tạo đã chỉ bảo, đóng góp ý kiến trong quá trình thực hiện luận án.

Tác giả cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với cán bộ lãnh đạo, phòng ban địa phương đã tạo điều kiện và tận tình giúp đỡ tác giả trong quá trình thực hiện nghiên cứu tại địa phương. Cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã quan tâm giúp đỡ và chia sẻ với tác giả trong suốt thời gian thực hiện luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 TÁC GIẢ LUẬN ÁN NCS. Nguyễn Thị Ngạn i MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết. Mục tiêu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Các luận điểm bảo vệ. Những điểm mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Cơ sở tài liệu.

Cấu trúc luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH. Một số vấn đề lý luận chung. Cơ sở lý luận về định hướng không gian khai thác tài nguyên thiên nhiên cho phát triển du lịch.

Tổng quan tình hình nghiên cứu về đánh giá điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên phục vụ phát triển du lịch. Trên thế giới. Nhận xét chung về tổng quan nghiên cứu, đánh giá điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên phục vụ phát triển du lịch. Quan điểm tiếp cận và phương pháp nghiên cứu.

Quan điểm tiếp cận. Phương pháp nghiên cứu. Qui trình nghiên cứu luận án. 38 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1.

ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN CHO PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH PHÚ YÊN. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Vị trí địa lý và vị thế tỉnh Phú Yên. Các nhân tố tự nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Tài nguyên thiên nhiên cho phát triển du lịch tỉnh Phú Yên. Đầm phá, vũng vịnh. Đảo ven bờ và gành đá ven biển.

Các dạng địa hình đồi, núi, cao nguyên. Các dạng địa hình hồ, đập, thác, suối. Khu bảo tồn thiên nhiên. Suối nước khoáng nóng.62 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.

ĐÁNH GIÁ TỔNG HỢP ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN CHO PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH PHÚ YÊN. Đánh giá mức độ thuận lợi của các điểm tài nguyên thiên nhiên cho phát triển du lịch 66 3. Cơ sở lựa chọn các điểm tài nguyên thiên nhiên cho đánh giá. Đánh giá mức độ thuận lợi của các điểm tài nguyên thiên nhiên cho phát triển du lịch.

Kết quả đánh giá tổng hợp cho 17 điểm tài nguyên thiên nhiên. Đánh giá mức độ thuận lợi cho phát triển một số loại hình du lịch tiêu biểu ở Phú Yên97 3. Đánh giá điều kiện tự nhiên cho loại hình du lịch nghỉ dưỡng gắn với bãi biển. Đánh giá tài nguyên địa chất cho loại hình du lịch tham quan, trải nghiệm giá trị địa chất gắn với văn hóa đá.

Đánh giá mức độ thuận lợi của điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên cho phát triển du lịch theo các tiểu vùng tự nhiên. Phân vùng địa lý tự nhiên tỉnh Phú Yên cho phát triển du lịch. Đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của mỗi tiểu vùng. Đánh giá tổng hợp theo các tiểu vùng tự nhiên.107 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.

ĐỊNH HƯỚNG KHAI THÁC TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN Ở PHÚ YÊN CHO PHÁT TRIỂN DU LỊCH. Cơ sở đề xuất định hƯỚng. Kết quả đánh giá điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên cho phát triển du lịch 111 4. Định hướng và quy hoạch phát triển du lịch Phú Yên.

Thực trang phát triển du lịch gắn với tài nguyên thiên nhiên ở Phú Yên. Định hƯỚng khai thác tài nguyên thiên nhiên ở Phú Yên cho du lịch. Định hướng ưu tiên khai thác. Định hướng khai thác theo thời gian.

Định hướng khai thác về quy mô. Định hướng về giảm thiểu tác động đến môi trường trong hoạt động khai thác tài nguyên du lịch. Định hướng khai thác tài nguyên thiên nhiên theo các không gian phát triển du lịch 127 4. Đề xuất giải pháp khai thác tài nguyên thiên nhiên ở Phú Yên cho du lịch.

Giải pháp về đầu tư. Giải pháp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường trong khai thác du lịch 134 4. Giải pháp về khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch. So sánh kết quả nghiên cứu với thực tiễn và quy hoạch phát triển du lịch của Phú Yên.

So sánh định hướng khai thác tài nguyên thiên nhiên cho phát triển du lịch của luận án với thực tiễn và quy hoạch phát triển du lịch của Phú Yên. So sánh giải pháp khai thác TNTN cho PTDL của luận án với giải pháp trong quy hoạch phát triển du lịch của Phú Yên.138 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4. 140 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ. 151 iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ĐKTN Điều kiện tự nhiên RTL Rất thuận lợi ĐLTN Địa lý tự nhiên RKTL Rất kém thuận lợi HĐDL Hoạt động du lịch SPDL Sản phẩm du lịch KBTTN Khu bảo tồn thiên nhiên TLTB Thuận lợi trung bình Kém TL Kém thuận lợi TCLTDL Tổ chức lãnh thổ du lịch Khá TL Khá thuận lợi TNDL Tài nguyên du lịch KT-XH Kinh tế - xã hội TNDLTN Tài nguyên du lịch tự nhiên HST Hệ sinh thái TNTN Tài nguyên thiên nhiên LHDL Loại hình du lịch TV Tiểu vùng PTDL Phát triển du lịch TVTN Tiểu vùng tự nhiên DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

1: Thang đánh giá tổng hợp cho các điểm tài nguyên thiên nhiên. 2: Thang đánh giá ĐKTN cho LHDL nghỉ dưỡng gắn với bãi biển. 1: Đặc trưng mực nƯỚc triều trạm Phú Lâm. 2: Đặc trưng độ mặn (%) tại trạm Phú Lâm.

3: Đặc điểm các đầm - vũng - vịnh ở Phú Yên. 4: Đặc điểm của các đảo, gành đá ven biển Phú Yên. 5: Các dạng địa hình đồi, núi, cao nguyên có giá trị cho du lịch. 6: Các đập, suối, thác ở Phú Yên.

1: Các điểm tài nguyên thiên nhiên được lựa chọn đánh giá. 2: Tổng hợp kết quả đánh giá tiêu chí độ hấp dẫn của tài nguyên. 3: Tổng hợp kết quả đánh giá tiêu chí mức độ độc đáo/duy nhất của tài nguyên. 4: Kết quả đánh giá sức tải du lịch của điểm tài nguyên.

5: Độ ẩm tuyệt đối và nhiệt độ trung bình các tháng trong năm trạm Tuy Hòa. 6: Độ ẩm tuyệt đối và nhiệt độ trung bình các tháng trong năm trạm Sơn Hòa81 Bảng 3. 7: Tổng hợp kết quả đánh giá số ngày thuận lợi cho hoạt HĐDL theo năm. 8: Tổng hợp kết quả đánh giá thời gian khai thác du lịch.

9: Tổng hợp kết quả đánh giá tiêu chí khả năng tiếp cận. 10:Tổng hợp kết quả đánh giá tiêu chí độ bền vững của tài nguyên. 11: Tổng hợp kết quả đánh giá tiêu chí khả năng kết nối du lịch. 12: Kết quả đánh giá tổng hợp cho 17 điểm tài nguyên thiên nhiên.

13: Kết quả đánh giá ĐKTN cho LHDL nghỉ dưỡng gắn với bãi biển. 14: Kết quả phân vùng địa lý tự nhiên cho phát triển du lịch tỉnh Phú Yên. 15: Tổng hợp kết quả đánh giá điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên cho phát triển du lịch theo các tiểu vùng tự nhiên. 1: Kết quả khảo sát mức độ hài lòng của du khách đến du lịch Phú Yên… 114 Bảng 4.

2: Kết quả điều tra về các giải pháp nâng cao chất lượng du lịch Phú Yên. 3: Khách du lịch đến Phú Yên giai đoạn 2010 – 2019. 4: Doanh thu du lịch của Phú Yên giai đoạn 2010 - 2019. 5: Kết quả khảo sát ý kiến người dân địa phương về tác động của du lịch đến đời sống người dân và môi trường.

6: Định hƯỚng về quy mô khai thác tại các điểm du lịch. 7: Định hƯỚng khai thác tài nguyên thiên nhiên cho phát triển du lịch theo các tiểu vùng tự nhiên. 8: Các tuyến du lịch nội tiểu vùng. 9: Các tuyến du lịch kết nối các tiểu vùng.

10: So sánh định hƯỚng khai thác TNTN cho PTDL của luận án với thực tiễn và quy hoạch PTDL của Phú Yên.136 DANH MỤC HÌNH Hình 1. 1: Phân loại loại hình du lịch theo UNWTO. 2: Quy trình thực hiện đề tài luận án. 1:Bản đồ hành chính tỉnh Phú Yên.

2: Mô hình số độ cao (DEM) tỉnh Phú Yên. 3: Rừng trồng ở cao nguyên Vân Hòa. 4: San hô ở Hòn Yến. 5: Vịnh Xuân Đài.

8: Cù lao Mái Nhà. 11: Hồ Long Vân trên cao nguyên Vân Hòa. 12: Hồ thủy điện Sông Hinh. 13: Hồ Xuân Hương.

14: Đập Đồng Cam. 16: Bản đồ các điểm tài nguyên thiên nhiên cho du lịch tỉnh Phú Yên. 1: Ranh giới giữa đá bazan với đá granit. 2: Cảnh quan khu vực gành Đèn - gành Đá Đĩa.

3: Cảnh quan khu vực Hòn Yến khi thủy triều rút. 4: Rừng dừa ven Vịnh Xuân Đài. 6: Hai Tôm-bô-lô đối xứng ở bãi biển Từ Nham - Vịnh Hòa. 7: Giản đồ nhiệt - ẩm trạm Tuy Hòa.

8: Giản đồ nhiệt - ẩm trạm Sơn Hòa.