Luận án Tiến sĩ: Chính sách kiều hối phục vụ phát triển kinh tế Việt Nam - Trần Huy Tùng

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ----------------000-------------- TRẦN HUY TÙNG CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, 2019 NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ----------------0O0--------------- TRẦN HUY TÙNG CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. LÊ THỊ TUẤN NGHĨA 2. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG LAN HÀ NỘI, 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định.

Các kết quả nghiên cứu trong luận án do tôi tự tìm hiểu, thu thập, xử lý và phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn. Các kết quả này chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu của tác giả nào khác. Nghiên cứu sinh Trần Huy Tùng LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi xin cảm ơn các nhà khoa học, người làm chính sách, các chuyên gia của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Lao động Thương binh Xã hội, Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, Ngân hàng Chính sách xã hội, và đặc biệt là Ban Giám đốc của Học viện Ngân hàng đã luôn quan tâm và tạo mọi điều kiện trong quá trình học tập, nghiên cứu giúp tác giả hoàn thành luận án. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Khoa Sau Đại học cùng các Thầy cô tham gia giảng dạy chương trình nghiên cứu sinh.

Những kiến thức thực tiễn, phương pháp nghiên cứu hiện đại mà các giảng viên chương trình đào tạo nghiên cứu sinh cung cấp giúp tôi rất nhiều trong luận án này. Lời tri ân sâu sắc nhất xin được gửi đến PGS. Lê Thị Tuấn Nghĩa và TS. Nguyễn Thị Phương Lan đã nhiệt tình hướng dẫn, động viên, chia sẻ và giúp đỡ tác giả trong quá trình nghiên cứu, thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu.

Các định hướng cũng như sự chỉ bảo tận tâm của giảng viên hướng dẫn đã giúp tác giả hoàn thành luận án. Cuối cùng, xin được gửi tặng kết quả nghiên cứu này tới gia đình thân yêu và những người bạn, đồng nghiệp đã đồng hành cùng tác giả. Chính sự yêu thương, chia sẻ và động viên của những người thân là động lực to lớn để luận án này được hoàn thành. Trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng 08 năm 2019 Tác giả luận án Trần Huy Tùng MỤC LỤC Trang Phần mở đầu 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI PHỤC VỤ PHÁT 30 TRIỂN KINH TẾ 1.

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KIỀU HỐI 30 1. Sự di cư và dịch chuyển lao động 30 1. Khái niệm kiều hối 31 1. Phân loại kiều hối 35 1.

TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI TỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ 39 1. Tác động của kiều hối tới phát triển kinh tế qua tích luỹ vốn 40 1. Tác động của kiều hối tới phát triển kinh tế thông qua nguồn nhân lực 43 1. Tác động của kiều hối tới phát triển kinh tế qua chỉ tiêu năng suất tổng hợp 44 1.

CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ 46 1. Khái niệm chính sách kiều hối phục vụ phát triển kinh tế 46 1. Mục tiêu của chính sách kiều hối phục vụ phát triển kinh tế 47 1. Nội dung chính sách kiều hối phục vụ phát triển kinh tế 49 1.

Công cụ thực thi chính sách kiều hối 53 1. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI PHỤC VỤ PHÁT 53 TRIỂN KINH TẾ VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM 1. Kinh nghiệm quốc tế về chính sách kiều hối phục vụ phát triển kinh tế 53 1. Tổng kết kinh nghiệm quốc tế về chính sách kiều hối phục vụ phát triển 60 kinh tế Việt Nam CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI PHỤC VỤ 67 PHÁT TRIỂN KINH TẾ TẠI VIỆT NAM 2.

THỰC TRẠNG KIỀU HỐI TẠI VIỆT NAM 67 2. Thực trạng kiều hối vào Việt Nam nhìn từ bên cung 67 2. Thực trạng kiều hối vào Việt Nam nhìn từ bên trung gian 73 2. Thực trạng kiều hối vào Việt Nam nhìn từ bên cầu 78 2.

TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI TỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ VIỆT NAM 79 2. Tác động của kiều hối tới phát triển kinh tế Việt Nam qua mô hình VECM 79 2. Tác động của kiều hối tới phát triển kinh tế Việt Nam qua mô hình PSM 87 2. Tác động của kiều hối tới phát triển kinh tế Việt Nam qua điều tra khảo sát 94 2.

THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI TẠI VIỆT NAM 102 2. Chính sách kiều hối tại Việt Nam trước năm 1999 102 2. Chính sách kiều hối tại Việt Nam giai đoạn 1999-2018 103 2. ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TẠI 116 VIỆT NAM 2.

Những mặt tích cực 116 2. Những hạn chế và nguyên nhân 122 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VỀ CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI PHỤC VỤ PHÁT 133 TRIỂN KINH TẾ VIỆT NAM 3. QUAN ĐIỂM VỀ CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI TẠI VIỆT NAM 133 MỤC LỤC Trang 3. MỤC TIÊU CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI NHẰM PHÁT TRIỂN KINH TẾ TẠI 135 VIỆT NAM 3.

Hệ thống mục tiêu nhằm tăng nguồn cung kiều hối vào kênh chính thức 138 3. Hệ thống mục tiêu nhằm hướng dòng kiều hối vào phát triển kinh tế 138 3. GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH KIỀU HỐI NHẰM PHÁT TRIỂN KINH TẾ 139 VIỆT NAM 3. Nhóm giải pháp từ phía cung 139 3.

Nhóm giải pháp cho kênh dịch vụ chuyển tiền 147 3. Nhóm giải pháp về phía cầu 151 3. MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ 157 3. Nâng cao công tác thống kê về kiều hối 157 3.

Tăng cường sự minh bạch thông tin về kiều hối 158 3. Tổ chức lại Quỹ bảo hộ công dân và Quỹ quốc gia về việc làm 158 3. Tăng cường quản lý hoạt động tín dụng ưu đãi cho xuất khẩu lao động 159 3. Xây dựng chính sách cho lao động ngắn hạn theo thời vụ 159 Tài liệu tham khảo 163 Danh mục công trình công bố có liên quan 171 PHỤ LỤC Phụ lục 1: Phỏng vấn chuyên sâu đối tượng hộ gia đình nhận kiều hối 172 Phụ lục 2: Phỏng vấn chuyên sâu đối tượng người gửi kiều hối 173 Phụ lục 3: Phỏng vấn chuyên sâu đối tượng trung gian nhận và chi trả kiều hối 174 Phụ lục 4: Phỏng vấn chuyên sâu đối tượng các cán bộ của tổ chức trung gian 175 Phụ lục 5: Phỏng vấn chuyên sâu đối tượng cán bộ hội nông dân 176 Phụ lục 6: Phỏng vấn chuyên sâu đối tượng cơ quan quản lý 177 Phụ lục 7: Danh mục điều ước, thỏa thuận về hợp tác lao động từ 2010-2017 178 Phụ lục 8: Bảng 2.9: Kết quả mô hình VECM 179 Phụ lục 9: Bảng 2.10: Kết quả mô hình VECM đối với mối quan hệ dài hạn 180 Phụ lục 10: Bảng 2.11: Kiểm định Wald test đánh giá tác động ngắn hạn 181 Phụ lục 11: Kiểm định PSTEST 182 Phụ lục 12: Kết quả mô hình Probit 183 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TT Từ viết tắt Nguyên nghĩa tiếng Anh Nguyên nghĩa tiếng Việt 1 ACH Automatic Clearing House Trung tâm thanh toán bù trừ 2 AD Authorized Dealers Đại lý 3 AI Artificial Intelligence Trí tuệ nhân tạo AutoRegressive Conditional 4 ARCH Hồi quy tương quan có điều kiện Heteroskedasticity Association of Southeast Asian Hiệp hội các quốc gia 5 ASEAN Nations Đông Nam Á Tác động trung bình đối với nhóm 6 ATT Average Treatment on Treated nhận lợi ích Balance of Paments and Hướng dẫn xây dựng cán cân 7 BPM International Investment Position thanh toán và đầu tư quốc tế Manual 8 CPI Consumer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng 9 DID Difference in Difference Khác biệt trong khác biệt 10 EAP East Asia and the Pacific Châu Á Thái Bình Dương 11 ECA Europe and Central Asia Châu Âu và Trung Á 12 FDI Foreign Direct Investment Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài 13 FEMA Foreign Exchange Management Act Luật Quản lý Ngoại hối 14 FFMC Full-Fledged Money Chargers Tổ chức đổi tiền toàn diện 15 FI Financial Inclusion Tài chính toàn diện 16 GA Global Average Trung bình toàn cầu 17 GDI Gross Disposable Income Tổng thu nhập khả dụng 18 GDP Gross Domestic Productivity Tổng sản phẩm quốc nội 19 GMM Generalized Methods of Moment 20 GNI Gross National Income Tổng thu nhập quốc dân Các tổ chức đồng hương ở ngoài 21 HTA Home Town Association nước Hệ số hiệu quả sử dụng vốn đầu 22 ICOR Incremental Capital-Output Ratio tư 23 IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế International Migration 24 IMO Tổ chức Di cư Quốc tế Organization 25 KH Ký hiệu 26 LAC Latin America and the Carribean Châu Mỹ Latinh và Carribe 27 MENA Middle East and North Africa Trung Đông và Bắc Phi 28 MTO Money Transfer Organization Tổ chức chuyển tiền 29 MTSS Money Transfer Service Scheme Cơ chế dịch vụ chuyển tiền 30 MTV Một thành viên TT Từ viết tắt Nguyên nghĩa tiếng Anh Nguyên nghĩa tiếng Việt Hệ thống chuyển tiền điện tử 31 NEFT National Electronic Funds Transfer quốc gia 32 NHCSXH Ngân hàng Chính sách xã hội 33 NHNN Ngân hàng Nhà nước 34 NHTM Ngân hàng thương mại 35 NHTW Ngân hàng Trung ương 36 OCI Oversea Citizen India Công dân Ấn Độ ở nước ngoài 37 ODA Official Development Assisstance Vốn hỗ trợ phát triển chính thức 38 OLS Ordinary Least Square Bình phương nhỏ nhất 39 PIO Person of Indian Origin Người có gốc Ấn Độ 40 PLMA Đạo Luật phòng chống rửa tiền 41 PSM Propensity Score Matching Kết nối điểm xu hướng 42 PTTH Phổ thông Trung học 43 RDA Ruppee Drawing Arrangement Cơ chế rút đồng Ruppee 44 SAR South Asia Region Khu vực Nam Á 45 SME Small-Medium Enterprise Doanh nghiệp vừa và nhỏ 46 SSA Sub-Sahara Africa Châu Phi cận Sahara Science – Technology – Khoa học – Công nghệ - Kỹ thuật 47 STEM Engineering - Maths – Toán học Society for Worldwide Interbank Hiệp hội viễn thông liên ngân 48 SWIFT Financial Telecomunication hàng và tài chính quốc tế 49 TCTCVM Tổ chức tài chính vi mô 50 TCTD Tổ chức tín dụng 51 TCVM Tài chính vi mô 52 TFP Total Factor Productivity Năng suất tổng hợp 53 THCS Trung học cơ sở 54 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 55 TPS Temporary Protected Status Trạng thái bảo vệ ngắn hạn 56 VAR Vector Autoregression Mô hình hồi quy vecto 57 VECM Vector Error Correction Model Mô hình vecto hiệu chỉnh sai số Vietnam Household Living Cuộc điều tra mức sống dân cư 58 VHLSS Standard Survey Việt Nam DANH MỤC BẢNG Tên bảng Trang Bảng 1.1: Các khoản mục liên quan đến kiều hối quy định trong BPM6 32 Bảng 1.