Lựa chọn Tổ hợp Phương pháp Tìm kiếm & Dự đoán Uranium tại các mỏ Cát kết Khe Hoa - Khe Cao

i2 1 c • <* V Y Ễ ÌỊ CAC ĐỐNG ,ựA c h ọ n tô* HđP CÁC PHỨƠN " ĩ B A p 3 HƠP Lý ĐẺ ợự ••• 'm '. - : : G F1T cHỨA u ~ ‘ Ê? T - õ Aỉ í 1- BỌ GIAO DỤC VA ĐAO TẠO TRUỒNG ĐAI HỌC MO - ĐỊA CHẤT NGUYÊN ĐÀC ĐONG LỤA CHỌN TỔ HỢP CÁC PHUƠNG PHÁP TÌM KIẾM - THẢM DÒ HỢP LÝ ĐỂ D ự đ o á n CHẤT LUỢNG VÀ TRỮ LƯỢNG ƯRANl TRONG CÁC MỞ CÁT KẾT URANT KIÊU KHE HOA - KHE CAO. GRAFIT CHƯA ƯRANI KIEU TI EN AN C huyên nnành : Đ ịa chất học - Tìm kiếm và thăm dò k h oán g sản kim loại và phi kim loại Mã số : 1.12 LUẬN ÁN PHÓ TIÊN SỸ KHOA HỌC ĐỊA LÝ - Đ ỊA CHAT 'í GS. Đồrm Vãn Nhì PGS.iiuvcn Vãn Hoai HA NOI.

1996 t r c C ũ T ợyvi TơứỊ 3 MỤC LỤC Tra n LI MỔ ĐAU CTRÌONC; I TỎN( 1QU.AN VH NCÌUVẺN LỊỈ-:r URANI. TI IỊ T k l O \ ( : \'Ã KHẢI NIỆM v ầ KIÍ-L MO URAN1 TRONC. Kim loại urani và cá c lĩnh vực -^ư d ụ n g irong có n g n g h iệ p 1-2- Sàn xuấi, nhu cầu v à thị Hĩ*nm urani 1-3- Đặc đ i ể m địa h o á urani 1-4- Khái q uá t v ê các k iể u m o urani v a tài im u y ên trừ lượng. I-5- Khái niệm ve !T1Ỏ urani ironii cát kếi.

CHUƠNC ÌII ĐẶC ĐIỂM Đ ỊA CHẤT VÀ SINH KHOÁNG URANI RÌA BẮC ĐỊA KHỐI KHN TUM. Đặc điểm địa chất rìa bắc khối Kon tum II. Đặc điểm sinh khoán" urani II-3. Triển vọng Um kiến urani trong rìa bac địa khối Kon Tum.

CTIiríNU III: LỤA CHỌN T ổ RỢP CÁC m u 0 \ ' ( i PHÁP TÌM KIẾM VÀ DỤ'HÁO CÁC DIỆN TÍCH CÓ TRlỂN v ọ n g l 'tiANl TRONG CÁT KFT TKỮNCÌ NÔNCĩ SON III. Đậc dicm dịa chái trùn ' Nôn Si S(Tn. Xác lập lổ hợp phiKmíi ph áp lìm kiế m đá nh iiiá urani lừ Iiiiuón Ihónii lin dịa chất irủn diện lích c h u ẩ n " Khc H oa -Khc cao. Dự báo các diện lích có trien vọnsi tìm kiêm 11 rani tronu irũnii Nón 11 Scm Ihco các niiuồn dữ liệu clia hoá.

CIIUONCi IV r i II.HNC i IM 1Á 1’ Đ A N I 1 ( ì I Á T A ! NC iựkíỉN - T R Ĩ' LLiỌNi i \'A C l IẤT IV. Đổi mới hệ Ihòng phân chia cáp bậc tài níiuycn - trữ lượriíi u ran i IV. Quy luậi phán bố hàm lượnii Lm(>8 trom; cál kếi Nóníi Scm IV. Đánh iiiá tài nsuycn-trữ lượn*: và chất lượn" quận í: liran i ironn diện tích chuẩn.

Dự báo và đánh 2 Ìá tài niiuyén urani trên các diện lích cú iricn vọnii và loàn bộ irũns: Nônìi Scm. Két luận về giá Irị liêm nãnii và íiiá trị kinh lế urani trong, irũníi Nônii Sim và kiến nahị ve phưcmti hưứr)!; tìm kiêm - thăm dò, tiếp tục dự án đầu tư phát Iriển ngành công níihiệp urani. KẾT LUẬN TÀI LIỆU THAM KHAO MỞ ĐAU Urani là kim loại không đãl như vàm;, cũnn khóm: phai là báu vặi dc tàn" trữ. Sonu ironii Ihời chiến.

cùniz như thời hình có nhiêu Ihc lực $ãn lùng vì urani là nguyên licu dc .san xuâì vũ khí có sức cóng phá mạnh, ã é i níiưừi hàn>: loại. Mặi khác nó cũn” là ngu ôn cuníz cấp điện năníi rái quan irọnn cho hicn tại và tưirim lai. Theo lài lẹu cua cơ quan Níiuyên lử nãns quốc té (IAEA) thì mặc dù vấn đề an loàn irong các lò phản ứng hạt nhân hiện chưa được giải quyết triệt để, soníi việc sử dụng điện nguyên lử vẫn được phát tri én ra nhiều nước. Vào những năm 1980, tổn° cõng suấi điện nguyên tử tron" các nước tư bản và đana phát triển không vượt quá con số 130 GW(e).

Đến những năm 1990 - 199] đã cỏ 423 lò phản ứng hạt nhân đã được xây dụng với tổng công suấl là 324 GW(e) và 81 lò khác đang được xây dựng. Nước ta là một trong số các nước đaníi phát triển, có tĩem năníi về urani lớn, song chưa có điện imuyên tử. Nghị quyết Trung ươn lân thứ 7 đã định hướng kố hoạch vào những năm 2010 - 2015, Việt nam phải xây dựng nhà máy điện nguyên tử. Để thực hiện nghị quvêi truns ươrm thì ngay lừ bây giờ phải đẩy mạnh công tác tìm kiếm thăm dò, chuân bị cơ sở nguyên liệu urani chợ nhà máy điện nguyên irử.

Trong nhiều nãm qua nhà nước Việt Nam đã đầu tư một khối lượng lớn cho côníi tác tìm kiếm thăm dò urani và đã phái hiện nhiêu mỏ khoán SI uiani như Nậm Xe (Lai Châu), Bình Đường (Cao Bàng), Tiên An. Khe Hoa-Khe Cao (Quảnu Nam - ỉ)a Năng). Tuy nhiên trong hối cảnh của thời kỳ chiến tranh urani được XCIĨ1 là nguyên liệu chiến lược, cho nên nhiều nước, đặc biệt là Liên xô và các nưoc xã hội chù nghĩa có chính sách iiiừbí mâl. đónsỉ cửa khỏn.ii cho người nước ngoài vào c "C mó urani, ỉĩiữa các nhà nghiên cứu khónsz dược phép irao đổi Ihôns> Ún v'ê urani mội cách de dàn SI.

Chính vì vậy hệ phinmg pháp luận về lìm kiêm tham dò urani ở các nước xã hội chú Híihìa (irừ Licn Xó ) phái triển chậm và lạc hậu SI) với các nươc có nén kinh 4 té thị mrinm. Tinh hình như vậy cỏ ảnh h ươn Lí lớn đòn Viôi nam. Ngày nay dó có thủ nhanh chóng xây dụmli ngành cỏm* nghiệp khai thác và MI' dụnii urani của Việi nam rất cán thiết phải dổi mới cóĩìì! nưhệ lìm kiém thăm dò urani theo hướng hoà nhập với Ihị irườníi urani Ihé LiitVi. Đc lai nghiên cứu "Lựa chọn tổ hợp các phưcrrm pháp hợp lý đc dự đoán chấi lượn” và trữ lượn 2 urani trong các mỏ cai kết chứa urani k ỈU Khe Hoa - Khc Cao." đáp ứna với đòi hỏi cấp ihiếl cho cổnsi tác dĩcu tra địa chất các mỏ khoáng urani ở Việt nam.

M ục đích yèu cầu nj»hiẻn cứu của đê tài: Đê lài nghiên cứu hướno lới mục tiêu: Áp đụng nhữnạ tiến bộ khoa học - công nghệ trons, công tác điều tra địa chất urani của nước ngoài, đặc biệl là các nước có nền kinh tế thị trường vào thực tế Việt Nam, nhàm lựa chọn được một hệ phương pháp hợp lý để dự đoán chất lượng và trữ lượn” urani trong các mỏ cát kết chứa urani kiểu Khe Hoa - Khe Cao. C ác nhiệm vụ nghiên cứu của đẽ tài: Để đạt được mục tiêu nahiên cứu trên, đ'ê tài có các nhiệm vụ sau: 1. Nghiên cứu tổng quan về urani, đặc biệt là địa hoá urani, nhữní* đặc trung chung và riêng của các kiêu mỏ cát kếl chứa urani. Níihiên cứu làm sáng tỏ đăc điểm đia chất và sinh khoáng urani rìa Bác địa khối Kon Tum nhằm xác nhận sự có mặt các nguồn cung cấp urani có liêm nãng lớn cho các trường quặng, mỏ quặng urani nong cál kêì của trũníi Nôn ạ Sơn.

Nghiên cứu chi liết cấu trúc địa chất mo Khc Hoa- Khe Cao và xử lý các loại lài liệu dã Ihu được nhằm lựa chọn các chủng loại Ihône tin co «iá trị và các tổ hợp phương pháp đê dự báo các diện tích có triển vong tìm kiêm urani irong trũng Nông Sơn, nạoài Khe Hoa-Khe Cao và dự đoán chất lượng và irữ lượng urani. Nghiên cứii, đối sánh các Ihuật niiữ, các omh nghĩa và các sư đồ phân chia cấp bậc lài niìuyén - trữ lượim urani của các nước, đặc biội là của IAEAvới nhau và vứi quy phạm phân loại irừ lượng của Việt Nam, để de xuâì mội SO' dô phân chia cấp bậc lài nguyên - irĩr lượim urani moi phì) hợp với Việi Nam. vừa bảo đảm lính hiện dại vừa kè’ thừa hệ ihỏiiii phân loại dã có. Tiến hành dánh iiiá tài n SUIyên - irữ lượnii urani tronn mỏ Khe Hoa- Khe Cao và ironii các diện lích dự háo có tricn vọnsi tìm kiêm theo các lõ hợp phiriKiin pháp lựa chọn và phù htrp vá i SO' dó phản ch ia cấp bậc lai nguyên - trù lượn LỊ uruni vừii dê xuất.

Các phưoĩiíỉ p h áp nghiên cứu: Đủ Ihực hiện dược các nhiệm vụ nshién cứu nêu ucn lác ỉiiả luận án dã áp dụniĩ các phưcmiỉ pháp nsihién cứu sau: - Áp dụrìíi phưcniíi pháp liệm cận có hệ thóim kéi h(Tp với các phưtnm pháp nuhiủn cứu địa chấl Iru ven thổn!;, nhàm nhạn thức dưực bản chái địa châì cùa đối tượng nghiên cứu. - Mỏ hình hoá dối tươnỉỉ nahiên cứu bàn” các mô hình irừu tưưníi từ các cơ sở dừ liệu thực tế địa chấi. khoán” vật, dĩa hoá, địa vậi lý nhàm xây dựng "chuẩn" đc áp dụng nsuvén tác và phương pháp tương tự dự báo châì lưtrn2, và trừ lmmg urani. - Áp dụn« có lựa chọn các phương pháp loán - lôaic, toán - thống kê và địa thống kê để giải quyết từng khâu công việc cụ thể trong quá Irình nghiên cứu.

N hững điểm mói của luận án: Trên cơ sở xử lý các tài liệu đã thu thập được, luận án đã đưa ra được một số điểm mới dưới đây: 1. Vùng rìa bác địa khối Kontum là vùng quặng urani có triên vọng nhấl ở Việt Nam, giống nhiều tỉnh quặng urani nổi liếng trên thế giới. Vùng này dự kiến có nhiêu kiểu thành hệ quặng urani, trong đó đã phát hiện các kiểu có triển vọng công nghiệp, đặc biệt là kiểu thành hệ cát kết chứa urani, là một trong các kiẻu mỏ (theo phân loại của 1AEA) có aiá trị kinh t£. Các hệ tầng irâm tích biến chãi, các phức hệ m acm a xâm nhập kiên irúc nên phức hệ thành hệ cấu trúc móng của địa khc Kon Tum chứa đựng một tiềm năng lớn về urani.

Nó là tiền đề địa chấl quan trọn” làm cơ sở khoa học địa châì cho dự báo ve tiềm năng urani tronìi vùn;: irũníi Nông Sơn. Mặl khác troníỉ, lương lai, nếu tiến hành lìm kiếm các kiểu mỏ urani hy vọng có triển vọng công nghiệp n«oài kiểu mỏ cál kêì chứa urani cần chú trọng tìm kiếm tron” các thành hệ địa chất kiến trúc nên phức hệ thành hệ này. Trong di cu kiện máy móc thiết bị, kỹ ihuậi phân tích thí nghiệm còn lạc hậu và độ chính xác chưa cao, các chủng loại thôn!I lin có ỉỉiá irị Ihóng tin cao như: các loại tài liệu về phân lích đônii vị vanadi. các nghiên cứu sáu vẽ Ihành phần khuâng vật di kù n và các khoáim vật chứa urani hoá irị 4.

ku cả hoá trị 5 chưa có kha nãiiii nhận dược.