Vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở học viện quân đội

2 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tác giả. Các số liệu, tư liệu được sử dụng trong luận án là trung thực, có nguồn gốc và xuất xứ rõ ràng. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Bùi Xuân Chung 3 MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC MỞ ĐẦU 5 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 10 1.1 Những công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến đề tài luận án 10 1. Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu 27 Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG TRONG PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH GIẢNG VIÊN TRẺ Ở HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI 35 2.

Thực chất vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội 35 2. Nhân tố cơ bản quy định thực hiện vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội 66 Chương 3: VAI TRÒ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG TRONG PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH GIẢNG VIÊN TRẺ Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA HIỆN NAY 85 3. Thực trạng thực hiện vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay 85 4 3. Vấn đề đặt ra với thực hiện vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay 112 Chương 4: GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG TRONG PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH GIẢNG VIÊN TRẺ Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY 125 4.

Nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng theo hướng phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay 125 4. Đẩy mạnh xây dựng môi trường đạo đức lành mạnh tạo nền tảng cho phát huy vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay 139 4. Tích cực hóa nhân tố chủ quan của giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội trong tiếp nhận, chuyển hóa đạo đức cách mạng vào tự phát triển nhân cách 154 KẾT LUẬN 167 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 169 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 170 PHỤ LỤC 185 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Đạo đức cách mạng do C.

Ăngghen sáng lập, V. Lênin bảo vệ và phát triển đã trở thành vũ khí tinh thần, đoàn kết giai cấp vô sản toàn thế giới thực hiện mục tiêu đấu tranh xóa bỏ tàn tích của chế độ xã hội cũ, xây dựng cuộc sống mới, con người mới xã hội chủ nghĩa và cuối cùng là xây dựng thành công chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới. Vì vậy, đạo đức cách mạng là kiểu đạo đức mang tính nhân văn, nhân đạo nhất trong lịch sử phát triển của nhân loại. Ở Việt Nam, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đã nghiên cứu thực tiễn cách mạng thế giới, đặc điểm, nhiệm vụ cách mạng Việt Nam, trên cơ sở kế thừa và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, truyền thống văn hóa, đạo đức của dân tộc để xây dựng nên một lý luận đạo đức mới, đạo đức cách mạng ở Việt Nam.

Trải qua quá trình hình thành, phát triển, hoàn thiện đến nay, đạo đức cách mạng luôn khẳng định vai trò quan trọng trong xây dựng đời sống đạo đức xã hội lành mạnh, phát triển, hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam nói chung, các chủ thể quân đội nói riêng. Đối với sự phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội - một trong những chủ thể giữ vai trò quan trọng trong thực hiện đổi mới công tác giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới, đạo đức cách mạng đã góp phần tạo nền tảng cho sự phát triển các phẩm chất tốt đẹp; là động lực cho sự phát triển năng lực chuyên môn của giảng viên trẻ. Đồng thời, còn định hướng thúc đẩy toàn bộ quá trình phát triển nhân cách của họ đạt tới mô hình nhân cách người giảng viên quân sự. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, ở các học viện, trường sĩ quan quân đội, đạo đức cách mạng đã được lan tỏa, khẳng định vai trò nền tảng, động lực, định hướng thúc đẩy quá trình phát triển nhân cách của giảng viên trẻ.

Đa phần giảng 6 viên trẻ “có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm, gương mẫu, trách nhiệm, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, khả năng và phương pháp sư phạm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ” [126, tr. Tuy nhiên, đối với một bộ phận giảng viên trẻ, việc lĩnh hội, tiếp nhận, chuyển hóa đạo đức cách mạng vào phát triển nhân cách của họ chưa thực sự hiệu quả, có biểu hiện “thiếu tâm huyết với nghề, chưa thực cố gắng. Ý thức tự bồi dưỡng, tự đào tạo để tích lũy kiến thức, kinh nghiệm chưa thực sự trở thành nhu cầu của nhiều nhà giáo… Một số nhà giáo còn thiếu tự tin, thiếu quyết tâm trong đổi mới phương pháp dạy học” [125, tr. Hiện nay, tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước có những phát triển mới; nhiệm vụ đổi mới công tác giáo dục và đào tạo của Quân đội trong tình hình mới đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao về phẩm chất và năng lực của giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội.

Trong khi đó, mặt trái kinh tế thị trường, sự biến đổi của thang giá trị đạo đức xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế; âm mưu, thủ đoạn, hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch… khiến cho đạo đức cách mạng phần nào có nguy cơ suy giảm vai trò đối với sự phát triển nhân cách của một số chủ thể nói chung, giảng viên trẻ nói riêng. Vì vậy, hơn bao giờ hết, các chủ thể ở các học viện, trường sĩ quan quân đội cần nhận thức đúng vị trí, vai trò đạo đức cách mạng, nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, ngăn chặn, loại bỏ những nguy cơ, lực cản. Mỗi giảng viên trẻ cần có thái độ tích cực, trách nhiệm trong tiếp nhận và chuyển hóa đạo đức cách mạng vào tự phát triển nhân cách, thường xuyên “tự soi”, “tự sửa”, tự tu dưỡng, tự rèn luyện đạo đức, giữ vững danh dự và nhân phẩm nhà giáo. Xuất phát từ những lý do đó, nghiên cứu luận giải “Vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay” là vấn đề cơ bản và cấp thiết cần được tiếp tục nghiên cứu một cách toàn diện cả về lý luận và thực tiễn.

Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ; đề tài đề xuất một số giải pháp cơ bản phát huy vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án, rút ra giá trị của các công trình khoa học đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục nghiên cứu. - Làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội. - Đánh giá thực trạng thực hiện vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội và xác định những vấn đề đặt ra hiện nay.

- Đề xuất giải pháp cơ bản phát huy vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Vai trò đạo đức cách mạng trong phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi về nội dung: Những vấn đề lý luận cơ bản về đạo đức cách mạng, nhân cách. Đạo đức cách mạng bao gồm nhiều nội dung, trong luận án này chỉ tiếp cận nghiên cứu đạo đức cách mạng qua các nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức cách mạng và vai trò của nó đối với phát triển nhân cách giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.

Phạm vi về không gian: cán bộ quản lý, giảng viên trẻ và học viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội; trong đó, tập trung nghiên cứu chủ yếu ở Học 8 viện Chính trị, Học viện Phòng không - Không quân, Học viện biên phòng, Học viện Quân y, Học viện Kỹ thuật quân sự; Trường Sĩ quan chính trị, Trường Sĩ quan Lục quân 1, Trường Sĩ quan Thông tin, Trường Sĩ quan Lục quân 2. Phạm vi về thời gian: Các số liệu, báo cáo, tổng hợp những vấn đề có liên quan từ năm 2016 đến nay (Thời điểm bắt đầu tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII và Nghị quyết Đại hội đại biểu Quân đội lần thứ X). Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu Cơ sở lý luận Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về đạo đức, đạo đức cộng sản; nhân cách, sự hình thành, phát triển nhân cách; tư tưởng triết học đạo đức Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về đạo đức cách mạng; vai trò đạo đức cách mạng với phát triển toàn diện con người; vấn đề phát huy vai trò đạo đức cách mạng vào phát triển nhân cách con người Việt Nam nói chung, cán bộ, đảng viên nói riêng trong tình hình mới.