Nghiên cứu tiền lương, thu nhập trong doanh nghiệp ngoài nhà nước tại Hà Nội - Luận án TS

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n
 Vò HåNG PHONG NGHI£N CøU TIÒN L¦¥NG, THU NHËP TRONG C¸C DOANH NGHIÖP NGOµI NHµ N¦íC TR£N §ÞA BµN Hµ NéI Chuyªn ngµnh: KINH TÕ LAO §éNG M· sè: 62.01 LUËN ¸N TIÕN TIÕN SÜ KINH TÕ Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: 1. MAI QUèC CH¸NH 2. NGUYÔN QUANG HUÒ Hµ Néi - 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii LỜI CAM ðOAN LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông tin và kết quả nghiên cứu trong luận án là do tôi tự tìm hiểu, ñúc kết và phân tích một cách trung thực, phù hợp với tình hình thực tế.

Nghiên cứu sinh Vũ Hồng Phong LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii MỤC LỤC LỜI CAM ðOAN. ii GIẢI THÍCH CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN. vi DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ðỒ, SƠ ðỒ. vii DANH MỤC BIỂU ðỒ.

ix DANH MỤC SƠ ðỒ. ix MỞ ðẦU. 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ TIỀN LƯƠNG, THU NHẬP CỦA NGƯỜI LAO ðỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP. Doanh nghiệp và người lao ñộng trong doanh nghiệp.

Khái niệm và phân loại doanh nghiệp. Lao ñộng và phân loại lao ñộng trong doanh nghiệp. Tiền lương, thu nhập của người lao ñộng trong doanh nghiệp. Khái niệm, bản chất của tiền lương.

Khái niệm và cấu trúc thu nhập của người lao ñộng trong doanh nghiệp. Hệ thống chỉ tiêu ñánh giá thực trạng tiền lương, thu nhập của người lao ñộng trong doanh nghiệp. Các học thuyết về tiền lương, thu nhập trong nền kinh tế thị trường. Các nhân tố tác ñộng ñến tiền lương, thu nhập của người lao ñộng trong doanh nghiệp.

Các nhân tố bên trong doanh nghiệp. Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp. Sự cần thiết của nghiên cứu tiền lương và thu nhập của người lao ñộng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội. Kinh nghiệm rút ra từ nghiên cứu tiền lương, thu nhập của người lao ñộng trong doanh nghiệp của một số quốc gia trên thế giới.

Kinh nghiệm của Trung Quốc. Kinh nghiệm của Singapore. 47 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kinh nghiệm của Mỹ.

Bài học kinh nghiệm rút ra cho các doanh nghiệp ngoài nhà nước của Việt Nam. 51 CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TIỀN LƯƠNG, THU NHẬP CỦA NGƯỜI LAO ðỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC TRÊN ðỊA BÀN HÀ NỘI. ðặc ñiểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của Hà Nội ảnh hưởng ñến sự phát triển doanh nghiệp ngoài Nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội. ðặc ñiểm tự nhiên.

ðặc ñiểm kinh tế - xã hội. ðặc ñiểm của doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội ảnh hưởng tới tiền lương, thu nhập của người lao ñộng. Tình hình phát triển doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội. ðặc ñiểm của doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội.

Phân tích thực trạng tiền lương, thu nhập của người lao ñộng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội. Phân tích sự biến ñộng tiền lương, thu nhập của người lao ñộng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Phân tích thực trạng tiền lương, thu nhập của người lao ñộng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội theo loại lao ñộng. Phân tích mối quan hệ giữa tốc ñộ tăng tiền lương bình quân với tốc ñộ tăng năng suất lao ñộng và lợi nhuận.

ðánh giá của người lao ñộng về tiền lương, thu nhập trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng ñến tiền lương, thu nhập của người lao ñộng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội. Các nhân tố bên trong doanh nghiệp. Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp.

117 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com v TÓM TẮT CHƯƠNG 2. 127 CHƯƠNG 3: QUAN ðIỂM, KHUYẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TIỀN LƯƠNG, THU NHẬP CỦA NGƯỜI LAO ðỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC TRÊN ðỊA BÀN HÀ NỘI. ðinh hướng phát triển doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội ñến năm 2015 và 2020. Bối cảnh và xu hướng phát triển doanh nghiệp ngoài nhà nước.

ðịnh hướng phát triển doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội. Các quan ñiểm hoàn thiện tiền lương, thu nhập cho người lao ñộng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội. Các giải pháp hoàn thiện tiền lương, thu nhập của người lao ñộng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội. Các giải pháp từ phía các doanh nghiệp ngoài nhà nước.

Các giải pháp hỗ trợ của Nhà nước. Các giải pháp khác. Một số khuyến nghị ñối với Nhà nước và các bên liên quan. Khuyến nghị ñối với Nhà nước.

Khuyến nghị ñối với chính quyền thành phố Hà Nội. Khuyến nghị ñối với Tổng liên ñoàn lao ñộng Việt Nam. Khuyến nghị ñối với ñại diện giới chủ (Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam - VCCI). 181 TÓM TẮT CHƯƠNG 3.

184 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ðà ðƯỢC CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 187 DANH M ỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 188 PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi GIẢI THÍCH CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN STT CÁC TỪ VIẾT TẮT GIẢI THÍCH 1 BHXH Bảo hiểm xã hội 2 BHYT Bảo hiểm y tế 3 CTCP Công ty cổ phần 4 BLðTBXH Bộ Lao ñộng thương binh và xã hội 5 CPSX Chi phí sản xuất 6 DN Doanh nghiệp 7 DNNN Doanh nghiệp Nhà nước 8 DNNNN Doanh nghiệp ngoài nhà nước 9 DN FDI Doanh nghiệp có vốn ñầu tư nước ngoài 10 DT Doanh thu 11 Lð Lao ñộng 12 LN Lợi nhuận 13 NSLð Năng suất lao ñộng 14 TðCMKT Trình ñộ chuyên môn - kỹ thuật 15 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 16 TLBQ Tiền lương bình quân 17 TNBQ Thu nhập bình quân 18 VA Giá trị gia tăng 19 VCA Liên minh hợp tác xã Việt Nam 20 VCCI Phòng công nghiệp và thương mại Việt Nam 21 WTO Tổ chức thương mại thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vii DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ðỒ, SƠ ðỒ DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Số doanh nghiệp trên ñịa bàn Hà Nội chia theo loại hình doanh nghiệp59 Bảng 2.2: Số doanh nghiệp HðSXKD phân theo hình thức pháp lý .3: Số doanh nghiệp ngoài nhà nước chia theo quy mô vốn .4: Vốn bình quân một DNNNN trên ñịa bàn Hà Nội (ðơn vị: Tỷ ñồng) .5: Số DNNNN chia theo quy mô lao ñộng trên ñịa bàn Hà Nội.6: Số lao ñộng bình quân 1 doanh nghiệp theo các loại hình doanh nghiệp trên ñịa bàn Hà Nội.7: Tiền lương, thu nhập bình quân 1 lao ñộng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội .8: Thống kê các loại phụ cấp mà các DNNNN trên ñịa bàn Hà Nội áp dụng.9: Thống kê các loại tiền thưởng mà các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội áp dụng .10: Chênh lệch về thu nhập bình quân giữa các loại hình doanh nghiệp trên ñịa bàn Hà Nội .11: Thu nhập bình quân 1 lao ñộng trong các loại hình DNNNN trên ñịa bàn Hà Nội chia theo hình thức pháp lý .12: Thu nhập bình quân tháng của 1 Lð trong DNNNN trên ñịa bàn Hà Nội chia theo ngành kinh tế - kỹ thuật .13: Chênh lệch về thu nhập bình quân giữa các ngành.14: Chênh lệch tiền lương bình quân tháng trong các loại hình doanh nghiệp theo vị trí làm việc năm 2010 .15: Chênh lệch về tiền lương bình quân cao nhất giữa lao ñộng quản lý và tiền lương bình quân thấp nhất của lao ñộng phổ thông trong các loại hình doanh nghiệp và giữa các ngành. 85 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com viii Bảng 2.16: Mối quan hệ giữa tốc ñộ tăng tiền lương bình quân với tốc ñộ tăng NSLð và lợi nhuận (năm 2010 so với năm 2009) .17: ðánh giá của chủ doanh nghiệp và cán bộ Lao ñộng – Tiền lương về mức ñộ phù hợp của các chính sách tiền lương, thu nhập ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội .18: Mức ñộ công bằng trong phân phối tiền lương, thu nhập cho người lao ñộng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội.19: Lợi nhuận bình quân của các loại hình DN trên ñịa bàn Hà Nội.20: Số doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội hoạt ñộng SXKD có lãi .21: Tỷ suất lợi nhuận của các doanh nghiệp trên ñịa bàn Hà Nội.22: Tỷ trọng chi phí tiền lương, chi phí lao ñộng trong tổng chi phí sản xuất và tốc ñộ tăng tiền lương, lợi nhuận giữa các loại hình doanh nghiệp.23: Quan ñiểm của chủ doanh nghiệp về giảm lợi nhuận ñể tăng lương cho người lao ñộng nhằm thu hút lao ñộng .24: ðánh giá thực hiện công việc của người lao ñộng ñể trả lương .25: Mức ñộ rõ ràng, cụ thể của bản ñánh giá thực hiện công việc .26: Số lượng và chất lượng ñội ngũ cán bộ chuyên trách về nhân sự trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội .27: Những khó khăn khi xây dựng các chế ñộ chính sách về tiền lương .29: Hiệu quả hoạt ñộng của ban chấp hành công ñoàn cơ sở .30: Tỷ lệ doanh nghiệp có thỏa ước lao ñộng tập thể chia theo loại hình doanh nghiệp trên ñịa bàn Hà Nội năm 2010 .31: Trình ñộ chuyên môn kỹ thuật của lực lượng lao ñộng Hà Nội .1: Dự báo số lượng doanh nghiệp theo loại hình sở hữu ñến năm 2020 .2: Kết quả thăm dò về sự gắn bó của nhân viên ñối với doanh nghiệp.

143 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ix DANH MỤC BIỂU ðỒ Biểu ñồ 2.1: So sánh tốc ñộ tăng GDP của Hà Nội với cả nước .2: Số doanh nghiệp ngoài nhà nước giai ñoạn 2005 - 2008 .3: Cơ cấu DNNNN phân theo ngành kinh tế-kỹ thuật năm 2008 .4: So sánh mức vốn bình quân một doanh nghiệp giữa các loại hình doanh nghiệp trên ñịa bàn Hà Nội.5: Mức tài sản cố ñịnh và ñầu tư dài hạn bình quân 1 lao ñộng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội và cả nước .6: Mức tài sản cố ñịnh và ñầu tư dài hạn bình quân một lao ñộng phân theo loại hình doanh nghiệp trên ñịa bàn Hà Nội.7: So sánh thu nhập bình quân giữa các doanh nghiệp theo loại hình sở hữu trên ñịa bàn Hà Nội giai ñoạn 2005 – 2009 .8: Cơ cấu lao ñộng theo trình ñộ chuyên môn – kỹ thuật ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên ñịa bàn Hà Nội năm 2008.9: Năng suất lao ñộng tính theo doanh thu thuần bình quân 1 lao ñộng trong các loại hình doanh nghiệp.