Thiết kế và triển khai thử nghiệm dạy và học điện tử qua mạng - ĐHQG Hà Nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI VÍỆN CỒNG NGHỆ THÔNG TIN ------ oOo------ ĐÈ TÀI NGHIÊN cứu TRỌNG ĐIỂM CÁP ĐHQG HÀ NỘI THIÉT KÉ VÀ TRIỂN KHAI THỪ NGHIỆM DẠY ■ VÀ HỌC ■ ĐIỆN ■ TỪ QUA MẠNG” ■ Mã SỐ: QGTĐ.01 Chù trì đề tài: GS.TSKH Đinh Dũng BÁO CÁO TỒNG KÉT TẬP I: BÁO CÁO CHI TI ÉT ■ rl JC Ị_RưNG ĩ â m f h ó i \ i q Jị \ ịõrỵ^ĩỉb HÀ NỘ I - 2005 B Á O CÁ O T Ó M T Ắ T Đ È TÀI 1. Tên đề tài: Thiết kế và triển khai thử nghiệm Dạy và Học Điện tử ưên Mạng 2. Chủ trì đề tài: GS.TSKH Đinh Dũng 4. Các cán bộ tham gia: GS.TSKH Phạm Kỳ Anh GS.TS N f ,:yển Văn Hữu ThS Hoàn^; Quốc Hùng ThS Trương Anh Hoàng ThS Tạ Minh Thủy CN Trịnh Thanh Hà CN Nguyễn Thị Thắm CN Đỗ Ngọc Minh CN Đặng Thanh Thảo CN Bùi Thị Đông CN Phạm Bá Hùng CN Nguyễn Bích Thủy CN N g \.

M ục tiêu và nội ■'HíRg nghiên cún: a. M ục tiêu: - Xây dựng một phàn mềm Hệ thống Dạy và Học Điện tử qua mạng và triển khai thử nghiệm thí điểm Dạy và Học trên Mạng VNUnet một số giáo trình, góp phần cải tiến phương pháp giảng dạy và học tập, nâng cao chất lượng đào tạo và phổ cập CNTT trorg và ngoài ĐHQG HN. Nội dung: Xây dựng quy trì. ih phát triển một hệ thống Dạy và Học qua Mạng và thiết kể phần mềm Hệ thống Driy và Học qua Mạng.

Thiết kể và trivL':. : : 1 thừ nghiệm thí điểm Dạy và Học trên Mạng VNUnet: - Khóa học (ỉ I JT cho một module (Access, Excel, Pcnverpoint,.) của Chương trình "Tin học ứng dựng cơ sở" theo tiêu chuẩn quốc tế; - Khóa học điện tử cho giáo trình Thống kê ứng dụng. Các kết quả đạt được: a. Kết quả khoa học: Các bài báo, sácb 'láo đã công bổ: + Tài liệu Tổng quan về Dạy và Học điện tử; + Đinh Dũng, Trịnh Thanh Hà: Một hệ thống thử nghiệm e-Learning, Hội thảo khoa học Quốc gia lần thứ nhất, trang 430-437, 2003; + Tài liệu phân tích thiết kế hệ thống; + Báo cáo kết quả triển khai thử nghiệm.

Kết quả ứng dụng: Các sản phẩm công nghệ: + Phần mềm Dạy và Học qua Mạng; + Giáo trình điện tú MS-PowerPoint 2000 trong Chương trình "Tin học ứng dụng cơ sở" ÍI.-0 tiêu chuẩn quốc tế; + Giáo trình điệ tử Thống kê ứng dụng dành cho sinh viên năm thứ 2 khoa Toán-Cơ-Tin học. Tình hình kinh phí của đề tài: - Tổng kinh phí của đề tài: 300 triệu đồng - Kinh phí đã được cấp: 300 triệu đồng - Kinh phí đã oưyết toán: 300 triệu đồng Chủ trì đề tài GS. TSKH Đinh Dũng u ABSTRACT 1. Project title: Designing and Implementing Experimental Web Based Training 2.

Code number: QGTĐ. Project L eader’ Proí Dr. Phạm Kỳ Anh Prof. Dr Nguyễn Văn Hữu MSc Hoàng Quốc Hùng MSc Trương.

Hoàng MSc Tạ Minh Thủy BSc Trịnh Thanh Hà BSc Nguyễn Thị Thắm BSc Đỗ Ngọc Minh BSc Đặng Thanh Thảo BSc Bùi Thị Đông BSc Phạm Bá Hùng BSc Nguyễn Dích Thúy BSc Nguyễn Tiến Trung 5. Aims and conteii- f project: a. Aims: Designing a Web Based Training system and implementing in this system e-courses, distributing to impovement of quality of training and learning in the VNU and in the country. Contents: - To devolc-p process and technologies of designing a Web Based Training system and e-courses; - To design a Web Based Training system; To de-ign.

nd implement two pilot e-courses: MS-Po\verPoint 2000 and App Statistics. Scientiíĩc results: + e-Leaming Overview; + Đinh Dũng, Trịnh Thanh Hà: A pi.lot e-Leaming system, ICT.rda’03, pp 430-437, 2003; + Web Based Training Analysis and Design document; + Report of implementation two pilot e-courses. Applied results: Technology Products: + Web Based Training software; + MS-PowerPoint 2000 e-Course; + Applied Statistics e-Course. Funding: - Total support: 300.000 VND IV M ỤC LỤC MỞ Đ Ầ U .1 CHƯƠNG 1: TÌNH HÌNH, x u HƯỚNG NGHIÊN c ứ u ỨNG DỤNG DẠY VÀ HỌC ĐIỆN T Ử.

Tình hình phát triển và ứng dụng Dạy và Học điện tử ở Bắc M ỹ. Tình hình phát triển và ứng dụng Dạy và Học điện từ ở Châu  u. Tình hình phát triển và ứng dụng Dạy và Học điện tử ờ Châu Á. Tình hình phát triển và ứng dụng Dạy và Học điện tử ở Việt N am.

Tình hình ứng dụng Dạy và Học điện tử ở Đ H Q G H N.12 CHƯƠNG 2: QUY TRÌNH PHÁT TRIỂN MỘT HỆ THỐNG DẠY VÀ HỌC QUA M Ạ N G. Khảo sát đối tượng và nhu cầu.1 Khảo sát đối tượng.2 Tìm hiểu nhu cầu. Xác định mục tiêu và nội dung.2 Nội dung chương trình học. Lựa chọn giải pháp.

Xây dựng hệ thống hạ tầng cơ sờ kỹ thuật. Thiết kế phần mềm Dạy và Học qua Mạng. Giáo trình điện t ử .1 Phân loại giáo trình điện t ử .2 Dần dắt nội dung trong giáo trình điện t ử. Phương thức cổ điển.

Phương thức hướng hoạt đ ộ n g. Phương thức “rẽ nhánh” tuỳ biến theo học viên. Phương thức “bò qua phần đã học”. Phương thức khám phá thông tin.

Phương thức “cá nhân hoá nội dung học”.3 Quy tìn h xây dựng một giáo trình điện tử.4 Xây dựng giáo trình điện tử thử ngh iệm. Đào tạo cán bộ quản lý hệ thống và huấn luyện giáo viên. Tổ chức thực hiện.37 CHƯƠNG 3: THIẾT KÉ PHẦN MÈM DẠY VÀ HỌC QUA M Ạ N G. Các đặc điểm của hệ thống.

Các chức năng dành cho học v iên. Các chức năng dành cho người quản trị. Các chức năng dành cho giáo viên. Công cụ phát triển hệ thống.

Các yêu cầu kỹ thuật. Cài đặt và đảm bảo vận hành trên Mạng VN J n e t. 46 CHƯƠNG 4: XÂY D ựN G GIÁO TRÌNK ĐỈỆN TỬ CHO HAI KHÓA HỌC THỬ NGHIỆM. Giáo trình “MS-PovverPoint 2000” .1 Khảo sát đối tượng học và phát triển ý tưởng về khoá h ọ c .4 Xây dựng và tích hợp các thành phần trong giáo trìnhđiện tử .6 Cài đặt và thử nghiệm.7 Đóng gói và xuất bản.

Giáo trình “Thống kê ứng dụng”.1 Khảo sát đối tượng học và phát triển ý tường về khoá h ọ c .4 Xây dựng và tích hợp các thành phần Uong giáo trìnhđiện tử .5 Test tích hợ p.6 Cài đặt và kiểm tra thử nghiệm .7 Đóng gói và xuất bản. 59 CHƯƠNG 5: TRIẺN KHAI THỬ NGHIỆM. Khoá học “MS-PowerPoint 2000” .2 Đối tượng tham gia.3 Thời gian thử nghiệm .4 Các bước tiến hành.5 Kết quả thừ nghiệm .6 Ý kiến phản hồi từ sinh viên.7 Đánh giá và đề xuất. Khoá học “Thống kế ứng dụng” .2 Đối tượng tham gia.3 Thời gian thử nghiệm .4 Các bước tiến hành.5 Kết quả thử nghiệm .6 Ý kiến phản hồi từ sinh viên.7 Đánh giá đề xuất.73 KÉT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

75 VI DANH SÁCH CÁC CHỮ VIÉT TẮT CBT: Computer Based Training CMS: Content Management System CNTT: Công nghệ thông tin CSDL: Cơ sở dữ liệu ICDL: International Computer Driving Licience LMS: Learning Management System WBT: Web Based Training DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1: Các thành phần chính của phần mềm Dạy và Học qua M ạng. 20 Hình 2: Sơ đồ quy trình xây dựng một giáo trình điện tử.27 Hình 3: Các chức năng dành cho học v iê n. 40 Hình 4: Các chức năng dành cho người quản tr ị. 42 Hình 5: Các chức năng dành cho giáo v iê n.

43 Hình 6: Sơ đồ thiết kế chi tiết giáo trình điện tử MS-PowerPoint 2000.49 Hình 7: Khung giao diện bài giảng MS-Power?oint 2 0 0 0. 50 Hình 8: Các công đoạn xây dựng bài giảng (video) môn M S-PowerPoint. 51 Hình 9: Khung giao diện bài giảng điện tử Thống kê ứng dụng.56 Hình 10: Các công đoạn xây dựng đoạn video môn Thống kê ứng dụng. 57 Hình 11: Bảng thống kê kết quả đánh giá khóa họcMS-PowerPoint.65 Hình 12: Bảng thống kê kết quả đánh giá khóa học Thống kêứng dụng.

72 VI 11 M Ở ĐẦU Từ thủa sơ khai, con người đã có các hoạt động học và đào tạo. Hình thức đào tạo phổ biến nhất từ trước tới nay (hay gọi là đào tạo truyền thống) là hình thức mà giáo viên và học sinh cùng tập hợp 'J' AỚp học, giáo viên truyền đạt kiến thức còn học sinh tiếp thu. Theo thời gian, các cách học và đào tạo cũng dần thay đổi. Sự phát triển của khoa học và công nghệ có ảnh hường lớn đến mọi mặt của cuộc sống con người trong đó có cả lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Khoa học công nghệ đã trợ giúp rất hiệu quả cho hoạt động giáo dục đào tạo, giúp tháo gỡ các ràng buộc về không gian, thời gian học, tuổi tác cũng như trình độ của người học trong đào tạo truyền thống, làm thay đổi rất nhiều đến hình thức đào tạo truyền thống. e-Leaming (viết tắt của Electronic Leaming) là một thuật ngữ mới. Hiện nay có rất nhiều cách hiểu về e-Leaming, dựa theo các quan điểm và dưới các hình thức khác nhau. Hiểu theo nghĩa rộng, e-Learning là việc ứng dụng công nghệ (đặc biệt là CNTT) trong đào tạo nlidir: nâng cao chất lượng và thỏa mãn nhu cầu đào tạo.

e-Leaming có thể bao gỗm các mức độ từ thấp đến cao, chẳng hạn từ mức độ đơn giản nhất như sử dụng các thiết bị trợ giảng điện tử (máy chiếu) và các phần mềm máy tính (MS Power Point) để trình diễn bài giảng đến việc sử dụng các phần mềm hoàn chỉnh trên đĩa CD hoặc trên mạng máy tính cho phép người học có thể tự học ở mọi nơi, mọi lúc. Theo quan điểm hiện đại, e-Leaming là sự phân phát các nội dung học sử dụng các công cụ điện tử hiện đại như máy tính, mạng vệ tinh, mạng Intemer, Intranet,. trong đó nội dung học có thể thu được từ các Website, đĩa CD, băng video, audio. thông qua một máy tính hay TV, người dạy và người học giao tiếp với nhau qua mạng dưới các hình thức như: email, thảo luận trực tuyến (chat), diễn đàn (forum), hội thảo video (video coníerencing).

Có một số hình thức e-Leaming như: - CBT - Computer-Based Training (đào tạo dựa trên máy tính): Hiểu theo nghĩa rộng, thuật ngữ này nói đến bất kỳ một hình thức đào tạo nào có sử dụng máy tính. Nhưng thông thường thuật ngữ này được hiểu theo nghĩa hẹp để nói đến các ứng dụng (phần mềm) đào tạo trên đĩa CD-ROM hoặc cài trên các máy tính độc lập, không nối mạng, hầu như không có giao tiếp. Thuật ngữ này thường được hiểu đồng nhất với thuật ngữ CD-ROM Based Training. - Web-Based Training (đào tạo dựa trên Web): là hình thức đào tạo sử dụng công nghệ Web.