Luận án: Quản lý Hoạt động Kiểm tra, Đánh giá Năng lực Môn Chuyên ngành Học viện ANND

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định, không trùng lặp với các công trình khác đã công bố. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Thị Thu Phương 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Kiểm tra, đánh giá KQHT của người học là công việc thường xuyên trong quy trình đào tạo, là một bộ phận rất quan trọng, không thể tách rời quá trình dạy học, là xu thế tất yếu của giáo dục hiện đại, có ý nghĩa rất quan trọng đối với người dạy, người học và cơ quan quản lý giáo dục.

Theo đó, quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT là việc làm cần thiết, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Công an. Kiểm tra, đánh giá KQHT là quá trình đánh giá người học về trình độ kiến thức, khả năng tư duy sáng tạo, liên hệ vận dụng thực tiễn của người học sau khi được học tập, nghiên cứu các môn học, là công cụ quan trọng, chủ yếu để đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu học tập của người học theo chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo. Nó còn là cơ sở quan trọng để cơ quan chức năng tham mưu đổi mới chương trình, nội dung đào tạo, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp thi, kiểm tra nhằm nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo theo mục tiêu đào tạo. Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ tám (khóa XI) khẳng định mục tiêu: “Đối với giáo dục đại học, tập trung đào tạo nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, phát triển phẩm chất và năng lực tự học, tự làm giàu tri thức, sáng tạo người học”.

Nghị quyết cũng xác định: “Đánh giá kết quả đào tạo đại học theo hướng chú trọng năng lực phân tích, sáng tạo, tự cập nhật, đổi mới kiến thức; đạo đức nghề nghiệp; năng lực nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ; năng lực thực hành, năng lực tổ chức và thích nghi với môi trường làm việc” [6]. Để thực hiện được mục tiêu này ngoài việc đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học…thì việc kiểm tra, đánh giá KQHT nói chung, KQHT các môn chuyên ngành nói riêng của người học là khâu quan trọng. Hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của người học gắn liền với mục tiêu và nội dung đào tạo các môn chuyên ngành. Thông qua kiểm tra, đánh giá KQHT người học, nhà quản lý xác định mức độ đạt được mục tiêu đào tạo, từ đó có biện pháp điều chỉnh kịp thời hoạt động dạy và học các môn chuyên ngành.

6 Trước xu thế trên, các trường CAND trong đó có Học viện ANND hiện đang tổ chức triển khai mạnh mẽ việc đổi mới căn bản, toàn diện về GDĐT. Trong đó, chú trọng thực hiện nhiệm vụ: “Nghiên cứu đổi mới hình thức và phương pháp thi, kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo bảo đảm trung thực, khách quan, đánh giá đúng KQHT của người học. Hoàn thiện hệ thống các văn bản, hướng dẫn trong thi, kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo. Tăng cường hoạt động thanh tra, giám sát và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giám sát chất lượng đào tạo nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ hoạt động giảng dạy, học tập, quản lý trong các học viện, trường CAND” [6].

“Tuy nhiên, kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND mới tập trung đánh giá việc nắm kiến thức của môn học, chưa chú trọng đến việc PTNL cho người học, nhất là năng lực được hình thành qua học tập các môn chuyên ngành tại Học viện. Ngoài nguyên nhân do nội dung, CTĐT còn mang nặng tính lý luận, thiếu môi trường thực hành, phương pháp giảng dạy của giảng viên chưa thực sự đổi mới, quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành chưa chặt chẽ, thống nhất,… cũng là nguyên nhân dẫn đến chất lượng học tập các môn chuyên ngành chưa cao. Để khắc phục thực trạng trên, cần có những nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL ở các Học viện thuộc Bộ Công an nói chung và ở Học viện ANND nói riêng. Đây là một trong những cơ sở để đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo ở các Học viện ANND, đáp ứng nhiệm vụ GDĐT trong CAND giai đoạn mới.

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của người học của các tác giả ở trong và ngoài nước. Tuy nhiên, về quản lý hoạt động KTĐG theo định hướng PTNL, đặc biệt là PTNL các môn chuyên ngành của đối tượng học viên có tính chất đặc thù như Học viện ANND hiện chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống. Vì vậy, nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện An ninh nhân dân theo định hướng phát triển năng lực” làm đề tài nghiên cứu luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL, góp phần nâng cao chất lượng GDĐT của Học viện, đáp ứng yêu cầu đào tạo cán bộ của lực lượng CAND trong giai đoạn hiện nay.

Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Luận án. - Xây dựng cơ sở lý luận quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL. - Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động KTĐG và thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL. - Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL.

- Tiến hành khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất và thử nghiệm một biện pháp. Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu Khách thể nghiên cứu Quản lý hoạt động dạy học ở Học viện ANND. Đối tượng nghiên cứu Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi về nội dung: luận án chỉ tập trung nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành hệ đào tạo cử nhân chính quy và hệ vừa làm vừa học tại Học viện ANND theo định hướng PTNL, trong đó chỉ tập trung vào những năng lực chung của học viên.

8 Phạm vi về khách thể khảo sát: luận án chỉ tập trung khảo sát cán bộ quản lý, giảng viên và học viên thuộc Học viện ANND. Phạm vi về thời gian: các số liệu nghiên cứu sinh sử dụng cho quá trình nghiên cứu luận án được khảo sát, điều tra, tổng hợp từ năm 2015 đến nay. Giả thuyết khoa học Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo thực hiện mục tiêu GDĐT của Học viện. Tuy nhiên, lý luận và thực tiễn của vấn đề này chưa được nghiên cứu một cách có hệ thống; quá trình triển khai thực hiện tại Học viện còn nhiều bất cập… Do vậy, nếu đề xuất được những biện pháp phù hợp như: Xây dựng và hoàn thiện hệ thống các văn bản quy định về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL; Tổ chức xây dựng tiêu chí đánh giá năng lực các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL; Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực của các chủ thể quản lý trong quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành theo định hướng PTNL; Chỉ đạo ứng dụng CNTT trong các hoạt động KTĐG và quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL; Tăng cường giám sát, đánh giá hiệu quả quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên theo định hướng PTNL thì sẽ nâng cao chất lượng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tại Học viện ANND hiện nay.

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu Phương pháp luận Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các nghị quyết, chỉ thị, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về đổi mới GDĐT và quản lý GDĐT. Trong quá trình nghiên cứu, đề tài vận dụng các tiếp cận: tiếp cận hệ thống - cấu trúc; 9 tiếp cận thực tiễn; tiếp cận chức năng và tiếp cận phát triển. nhằm làm sáng tỏ những vấn đề về lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu. Tiếp cận hoạt động: Xem xét quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND theo định hướng PTNL với tư cách là hoạt động với các thành tố cấu thành và vận hành theo quy luật của hoạt động.

Các yếu tố của quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá có mối quan hệ biện chứng với nhau. Theo đó trong quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT các môn chuyên ngành của học viên ở Học viện ANND đòi hỏi phải liên kết được các yếu tố của hoạt động. Tiếp cận hệ thống - cấu trúc: KTĐG là một khâu của QTĐT, tồn tại trong mối quan hệ thống nhất, tác động hỗ trợ lẫn nhau với các thành tố khác, vì vậy KTĐG cần đặt trong mối quan hệ các khâu từ việc xác định mục tiêu đào tạo, lựa chọn nội dung, phương pháp hình thức đào tạo đến các biện pháp bảo đảm chất lượng đào tạo….