Luận án hảo 25 4 2016

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI BÙI THỊ HẢO KINH TẾ BIỂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÁNH HÒA TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2016 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI BÙI THỊ HẢO KINH TẾ BIỂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÁNH HÒA TRONG HỘI NHẬP QUỐC TÊ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Mã số: 62.02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Chu Đức Dũng 2. Trần Thị Nam Trân HÀ NỘI - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án Bùi Thị Hảo MỤC LỤC Trang phụ bìa LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH ẢNH MỞ ĐẦU.1 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. Những công trình trên thế giới nghiên cứu về kinh tế biển51. Những công trình trong nước n 1. Đánh giá tình hình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cho luận án.16 Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN| TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ.

Quan niệm, vai trò và đặc trưng của kinh tế biển. Hội nhập quốc tế và sự tác động của hội nhập quốc tế đối với kinh tế biển. Kinh nghiệm phát triển kinh tế biển của một số quốc gia trên thế giới và một số tỉnh, thành phố ở Việt Nam.46 Chương 3 THỰC TRẠNG KINH TẾ BIỂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÁNH HOÀ TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và những lợi thế so sánh phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà.

Tình hình phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà trong hội nhập quốc tế từ năm 2005 đến năm 2015.71 Chương 4 PHƯƠNG HƯỚNG, MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÁNH HÒA TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ. Phương hướng và mục tiêu phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà đến năm 2020. Giải pháp phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà đến năm 2020, tầm nhìn 2030. 122 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.141 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ.145 TÀI LIỆU THAM KHẢO.146 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt CNH,HĐH Công nghiệp hoá, hiện đại hoá CV Mã lực hay sức ngựa.

Horse Power (Đơn vị đo công suất tàu biển) DWT Tấn. Deadweight tonnage (Đơn vị đo năng lực vận tải an toàn của tàu biển) FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài ODA Official Development Assistance Viện trợ phát triển chính thức WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội EU European Union Liên minh châu Âu UNWTO United Nation World Tourism Tổ chức du lịch thế giới Organization KCN Khu công nghiệp CCN Cụm công nghiệp KKT Khu kinh tế Đơn vị tương đương 20 foot TEU Twenty Foot Equivalent Units (Đơn vị đo hàng hoá được container hoá) DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Lượng khách du lịch đến Khánh Hoà giai đoạn từ năm 2005-2015. 2: Một số kết quả chủ yếu về kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà.3: Số chuyến tàu biển chở khách du lịch đến Khánh Hoà qua các năm.4: Kết quả xuất khẩu thuỷ sản trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2006 - 2014.5: Phương tiện vận tải biển Khánh Hoà có đến 31/12/2014.6: Khối lượng vận tải biển Khánh Hoà giai đoạn 2005 - 2015.7: Năng lực tàu thuyền, phương tiện đánh bắt hải sản tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2005 - 2015. 87 Bảng 4: Năng lực tàu thuyền, phương tiện khai thác xa bờ tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2005 - 2015.

88 Bảng 5: Sản lượng thuỷ sản trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2006-2015.90 Bảng 6: Giá trị sản xuất thuỷ sản tỉnh Khánh Hoà.91 Bảng 7: Quy mô GDP tỉnh, GDP của kinh tế biển và tỷ lệ đóng góp của kinh tế biển trong GDP của tỉnh Khánh Hoà.95 Bảng 8 : Các lĩnh vực và cộng đồng dân cư dễ bị tác động do biến đổi khí hậu.115 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 3. Lao động trong ngành du lịch tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2005 - 2015.2: Sản lượng muối xuất khẩu ở tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2006 - 2015. Tính cấp thiết của đề tài Trong tiến trình hội nhập quốc tế, Việt Nam tham gia vào các tổ chức kinh tế như Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC); Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO); Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) là bước đột phá, tạo cơ hội cho các lĩnh vực kinh tế trong nước mở rộng thị trường, học hỏi kinh nghiệm. Trong quá trình hội nhập, các doanh nghiệp, chính quyền và người dân phải khắc phục khó khăn, phát huy thế mạnh, tránh tình trạng lệ thuộc bên ngoài trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt là thách thức to lớn đối với kinh tế cả nước nói chung, tỉnh Khánh Hoà nói riêng.

Khánh Hòa là tỉnh thuộc khu vực duyên hải Nam Trung bộ, địa hình đa dạng bao gồm núi, đồng bằng và biển đảo. Khánh Hoà cách thành phố Hồ Chí Minh 447 km và cách thủ đô Hà Nội 1.278 km, giao thương thuận lợi cả đường bộ, đường biển, đường sắt và đường hàng không. Khánh Hoà có trên 300 km bờ biển và gần 200 hòn đảo lớn nhỏ cùng nhiều vịnh đẹp như Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh. Lợi thế đó tạo điều kiện để Khánh Hoà có thể trở thành trung tâm kinh tế biển khu vực Nam Trung bộ và cả nước.

Nhận thức rõ lợi thế và tiềm năng của tỉnh, Đại hội các khoá của tỉnh Đảng bộ Khánh Hòa xác định phương hướng tỉnh trở thành trung tâm kinh tế - văn hóa - du lịch của cả nước. Thực hiện chủ trương này, Khánh Hòa chú trọng khai thác tiềm năng, thế mạnh kinh tế biển của tỉnh đi đôi với đảm bảo an ninh quốc phòng. Cơ cấu kinh tế có sự thay đổi lớn hướng vào khai thác kinh tế biển. Các lĩnh vực như du lịch, dịch vụ; cảng biển; nuôi trồng và khai thác hải sản; đóng tàu… được chú trọng và đã tạo được vị thế kinh tế biển trong bản đồ kinh tế tỉnh.

Tuy nhiên, bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đến nay, trong báo cáo tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Khánh Hoà nhiệm kỳ 2016 - 2020 khẳng định: mặc dù có sự chuyển biến lớn trong nhận thức và thực tiễn nhưng kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa vẫn còn nhỏ về quy mô, đầu tư chưa hợp lí; trình độ nuôi trồng, đánh bắt và chế biến thủy sản còn thấp; trình độ của người lao động ở khu vực kinh tế biển chưa cao; tình trạng khai thác, đánh bắt bừa bãi, ô nhiễm môi trường còn chưa khắc phục 2 kịp thời. Thực trạng này làm cho Khánh Hòa lãng phí lợi thế biển, không bắt kịp xu thế phát triển của các trung tâm kinh tế biển trong nước cũng như trên thế giới. Nghiên cứu khắc phục khó khăn, phát huy tiềm năng, lợi thế phát triển kinh tế biển trong điều kiện hội nhập quốc tế đã và đang là đối tượng của các đề tài, dự án được các nhà khoa học, các nhà quản lý trong và ngoài nước quan tâm. Các nghiên cứu đã cung cấp những luận chứng, luận cứ khoa học có giá trị làm cơ sở để khai thác, phát triển kinh tế biển phù hợp.

Tuy nhiên, đối với kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà, các công trình mới chỉ dừng lại ở góc độ phản ánh, tuyên truyền chủ trương, đường lối phát triển kinh tế biển; chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện, hệ thống dưới góc nhìn của khoa học kinh tế chính trị trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Do đó, tác giả lựa chọn đề tài “Kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà trong hội nhập quốc tế” làm đề tài nghiên cứu nhằm cung cấp thông tin về tiềm năng lợi thế, chỉ rõ cơ sở khoa học trong việc đánh giá thực trạng, trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp phù hợp phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2. Mục đích: Nghiên cứu của luận án nhằm góp phần làm rõ thêm cơ sở lý luận, thực tiễn về phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà.

Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà giai đoạn hội nhập quốc tế. Nhiệm vụ nghiên cứu: Làm rõ cơ sở lý luận về phát triển kinh tế biển trong hội nhập quốc tế. Đánh giá tiềm năng, lợi thế và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà giai đoạn hiện nay. Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế biển, từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà.

Phân tích phương hướng, mục tiêu và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa trong điều kiện hội nhập quốc tế. Với nhiệm vụ đó, câu hỏi nghiên cứu của luận án được đặt ra là: Thứ nhất, nhân tố nào có khả năng tác động đến phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà? 3 Thứ hai, vấn đề của phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà là gì? Thứ ba, giải pháp nào cho phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà trong điều kiện hội nhập quốc tế? Để trả lời những câu hỏi trên, luận án nghiên cứu trên giả thuyết: Một là, Khánh Hoà chỉ có thể phát triển nhanh, bền vững nếu tập trung phát triển kinh tế biển. Hai là, liên kết khai thác giữa các ngành kinh tế là điều kiện sống còn của kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà. Nội dung luận án căn cứ vào câu hỏi, giả thuyết để phân tích, đánh giá làm cơ sở khoa học cho việc lựa chọn các giải pháp phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng: Đối tượng nghiên cứu của luận án là vấn đề phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà trong điều kiện hội nhập quốc tế dưới góc độ khoa học kinh tế chính trị. Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nội dung: Luận án tập trung làm rõ vấn đề phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà.