Giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc - Mai Thị Dung

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN MAI THỊ DUNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG CHO THẾ HỆ TRẺ VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI - 2014 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN MAI THỊ DUNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG CHO THẾ HỆ TRẺ VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS Mã số: 62 22 80 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Thế Kiệt 2. Phạm Thế Hùng HÀ NỘI – 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thế Kiệt và TS.

Phạm Thế Hùng. Các số liệu đã được nêu và sử dụng trong luận án là trung thực, đảm bảo tính khách quan và khoa học. Danh mục tài liệu dùng để tham khảo trong luận án có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Hà Nội, ngày tháng năm 2014.

Tác giả luận án Mai Thị Dung DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BGD&ĐT: Bộ Giáo dục và Đào tạo CNH, HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH: Chủ nghĩa xã hội CTQG: Chính trị quốc gia ĐĐTT: Đạo đức truyền thống ĐTNCS: Đoàn Thanh niên cộng sản GS: Giáo sư KHXH: Khoa học xã hội KTTT: Kinh tế thị trường Nxb: Nhà xuất bản PGS: Phó giáo sư TS: Tiến sĩ VS: Viện sỹ XDLS: Xây dựng lối sống XHCN: Xã hội chủ nghĩa MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 4 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Các công trình đề cập đến vấn đề đạo đức, đạo đức trong kinh tế thị trường. Các công trình đề cập đến đạo đức truyền thống, giáo dục giá trị đạo đức truyền thống, xây dựng đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ.

Các công trình đề cập đến vấn đề lối sống, xây dựng lối sống, kế thừa các giá trị truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. GIÁO DỤC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG CHO THẾ HỆ TRẺ VIỆT NAM HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN. Vai trò, nội dung của việc xây dựng lối sống mới cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Khái niệm lối sống, phân biệt lối sống với một số khái niệm liên quan.

Tầm quan trọng, nội dung xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ ở Việt Nam hiện nay. Vai trò, nội dung, yêu cầu của giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Giá trị đạo đức truyền thống, các giá trị đạo đức truyền thống cơ bản của dân tộc Việt Nam. Vai trò của giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay.

Yêu cầu của giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. GIÁO DỤC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG CHO THẾ HỆ TRẺ VIỆT NAM HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA. Một số nhân tố tác động đến việc giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc nhằm xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Tác động của toàn cầu hóa đến giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay.

Tác động của kinh tế thị trường đến giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Tác động của công nghiệp hoá, hiện đại hoá đến giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Tác động của tình hình chính trị thế giới đến giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Thực trạng giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay.

Những thành tựu đạt được trong việc giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc nhằm xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Những hạn chế của việc giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Những vấn đề đặt ra trong công tác giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Mâu thẫn giữa việc nâng cao hiệu quả giáo dục các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ với hiện thực cuộc sống đang diễn biến phức tạp, xã hội tồn tại nhiều bất công nghịch lý đã gây khó khăn cho công tác giáo dục đó.

Mâu thuẫn giữa yêu cầu không ngừng nâng cao hiệu quả giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ với những hạn chế của lực lượng giáo dục, nội dung và phương pháp giáo dục giá trị đạo đức truyền thống hiện nay. Mâu thuẫn giữa truyền thống với hiện đại trong giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc nhằm xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. PHƢƠNG HƢỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG CHO THẾ HỆ TRẺ VIỆT NAM HIỆN NAY. Phương hướng.

Bảo đảm thống nhất giữa kế thừa và đổi mới trong giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc nhằm xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay gắn liền với thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nền văn hoá mới, con người mới. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Nâng cao nhận thức, năng lực và phẩm chất của các chủ thể giáo dục trong việc giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc nhằm xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay.

Đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ hiện nay. Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Hoàn thiện hệ thống chính sách và pháp luật nhằm đẩy mạnh việc cải tạo các phong tục, tập quán lạc hậu; đẩy mạnh đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, tạo môi trường thuận lợi trong giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Kết hợp gia đình, nhà trường và xã hội, đẩy mạnh xu hướng xã hội hóa công tác chăm sóc giáo dục thế hệ trẻ nhất là giáo dục các giá trị đạo đức, lối sống, nhân cách.

Nâng cao tính tự giác học tập, phát huy các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. 140 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 142 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tính cấp thiết của đề tài Trong bất cứ giai đoạn lịch sử nào, thế hệ trẻ cũng là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh của đất nước.

Trong tiến trình cách mạng, Chủ tịch Hồ chí Minh và Đảng ta luôn đánh giá cao vai trò của thế hệ trẻ và xác định việc “bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là việc làm rất quan trọng và rất cần thiết”. Sau hơn 25 năm đổi mới, phát triển đất nước, chúng ta đã xây dựng được một thế hệ trẻ vừa có đức, vừa có tài, có sức khỏe, tư duy năng động và hành động sáng tạo tiếp nối truyền thống hào hùng của cha ông, nêu cao chủ nghĩa yêu nước, ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam; có ý chí vươn lên trong học tập, lao động, lập thân, lập nghiệp, làm giàu chính đáng, quyết tâm đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu và mong muốn được tin tưởng, cống hiến. Tuy nhiên, trước thực tế hiện nay, còn có một bộ phận thế hệ trẻ sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin, ít quan tâm đến tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực dụng, tuyệt đối hóa đời sống vật chất, ít quan tâm đến gia đình; coi thường và xa rời các giá trị đạo đức truyền thống trong xây dựng lối sống, tình trạng mắc vào các tệ nạn xã hội… ngày càng có chiều hướng gia tăng đã gây ra nỗi lo chung của toàn xã hội. Hơn nữa, đặt vấn đề xây dựng lối sống mới không phải chỉ xuất phát từ tình hình suy thoái đạo đức và lối sống hiện nay cần phải cứu chữa, mà còn vì định hướng phát triển lâu dài trong tương lai với tầm nhìn và hành động chiến lược.

Phát triển kinh tế và hiện đại hóa xã hội rất cần đến sức mạnh của kinh tế, nhưng xét đến cùng kinh tế không phải là cứu cánh, không có mục đích tự thân. Không xây dựng được nền tảng tinh thần, lối sống, đời sống tinh thần lành mạnh, xã hội không thể phát triển bền vững, cuộc sống của từng cá nhân và cả cộng đồng không thể bình yên, thế hệ trẻ không thể lập thân lập nghiệp một cách lành mạnh và tìm thấy triển vọng trong cuộc sống. Càng hướng tới văn minh và hiện đại, xã hội càng phải chú trọng những đảm bảo đạo đức và văn hóa lao động lối sống trong phát triển. 4 Vì thế, nhận thức đúng đắn về khái niệm lối sống và định hướng xây dựng lối sống mới cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay là yêu cầu hết sức cấp bách.

Trong các nhân tố ảnh hưởng đến việc xây dựng lối sống cho thế hệ trẻ thì giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc có vai trò quan trọng.