Luận án Tiến sĩ Tâm lý học: Định hướng giá trị HS THPT Đồng bằng sông Cửu Long

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM ------- LÂM THỊ SANG ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY CHUYÊN NGÀNH: TÂM LÝ HỌC CHUYÊN NGÀNH MÃ SỐ: 62 31 85 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Nguyễn Ngọc Phú 2. Lê Vân Anh 1 HÀ NỘI – 2012 MỘT SỐ TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐHGT Định hướng giá trị GT Giá trị HS Học sinh THPT Trung học phổ thông 2 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ một công trình nào khác.

Tác giả Lâm Thị Sang 3 MỤC LỤC MỞ ĐẦU.Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu:. Đối tượng và khách thể nghiên cứu:. Đối tượng nghiên cứu:.

Khách thể nghiên cứu:. Học sinh trung học phổ thông:. Cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh:. Giả thuyết khoa học:.

Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu:. Phạm vi nghiên cứu:. Phạm vi về nội dung.

Phạm vi địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu:. Phương pháp luận nghiên cứu. Những phương pháp nghiên cứu cụ thể.

Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết:. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn (thu thập thông tin thực tế):. Nhóm phương pháp xử lý, phân tích số liệu bằng thống kê toán học:. Những đóng góp mới của luận án:.

Về mặt lý luận. Về mặt thực tiễn.6 Chương 1 LÝ LUẬN TÂM LÝ HỌC VỀ GIÁ TRỊ VÀ ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ.Tình hình nghiên cứu giá trị và định hướng giá trị ở nước ngoài. Nghiên cứu giá trị và định hướng giá trị ở trong nước.

GIÁ TRỊ VÀ ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ. Lý luận về giá trị. Định hướng giá trị. Định hướng giá trị chung.

Định hướng giá trị nhân cách. Định hướng giá trị nghề nghiệp…40 1. ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Một số đặc điểm tâm lý của học sinh trung học phổ thông.

Những biểu hiện cơ bản của định hướng giá trị của học sinh trung học phổ thông. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HIỆN NAY. Giáo dục gia đình. Giáo dục nhà trường.

Giao tiếp bạn bè. Sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực. Hoạt động tập thể và hoạt động xã hội. Tự giáo dục.

58 Tiểu kết chương 1. TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. NGHIÊN CỨU LÝ LUẬN. Mục đích nghiên cứu lý luận.

Nội dung nghiên cứu lý luận. Phương pháp nghiên cứu lý luận. NGHIÊN CỨU THỰC TIỂN. Mục đích của nghiên cứu thực tiễn.2 Nội dung của nghiên cứu thực tiễn.3 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích thực nghiệm. Nội dung thực nghiệm. Phương pháp thực nghiệm.

77 Tiểu kết chương 2. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG. THỰC TRẠNG ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG. Thực trạng ĐHGT chung của HS THPT đồng bằng sông Cửu Long.

Thực trạng ĐHGT nhân cách của HS THPT đồng bằng sông Cửu Long. Thực trạng ĐHGT nghề nghiệp của HS THPT đồng bằng sông Cửu Long. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG. Giáo dục gia đình:.

Giáo dục nhà trường. Giao tiếp với nhóm bạn bè. Sự phát triển kinh tế- xã hội của khu vực. Các hoạt động và quan hệ xã hội.

Tự giáo dục. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM TÁC ĐỘNG. Giới thiệu chung. Mô tả khái quát quá trình thực nghiệm tác động.

Kết quả thực nghiệm tác động. ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG QUA PHÂN TÍCH MỘT SỐ CHÂN DUNG TÂM LÝ 145 3. Trường hợp thứ nhất: Học sinh Phan T. Trường hợp thứ hai : Học sinh Thạch S.

Trường hợp thứ ba : Học sinh Hoàng T. Trường hợp thứ tư: Học sinh Trần Huỳnh H. MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG. Nhiệm vụ giáo dục định hướng giá trị cho học sinh trung học phổ thông Đồng bằng sông Cửu Long.

Các biện pháp giáo dục giá trị cho học sinh trung học phổ thông Đồng bằng sông Cửu Long .161 Tiểu kết chương 3. 165 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.168 TÀI LIỆU THAM KHẢO.174 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ.181 6 DANH MỤC CÁC LOẠI BIỂU BẢNG, SƠ ĐỒ Sơ đồ 1: Các nội dung cơ bản và các yếu tố ảnh hưởng đến ĐHGT của học sinh THPT.1: Cơ cấu mẫu điều tra phân theo địa phương.2: Đặc điểm nhân khẩu học của mẫu nghiên cứu.1: Mô tả nhận thức (tính quan trọng) của học sinh về ĐHGT chung.2: Mô tả thái độ (sự yêu thích) của học sinh về ĐHGT chung.3: Mô tả hành vi (sự lựa chọn) của học sinh về ĐHGT chung.4: Kiểm định Chi - Square giữa các biến thể hiện nhận thức với thái độ và hành vi với các giá trị chung.5: Kiểm định thống kê Chi - Square sự khác biệt trong nhận thức ĐHGT chung của HS các tỉnh.6: Kiểm định thống kê Chi - Square sự khác biệt trong thái độ với ĐHGT chung của HS các tỉnh.7: Kiểm định thống kê Chi - Square sự khác biệt về ĐHGT chung của HS các dân tộc (tương quan chéo).8: ĐHGT chung của HS THPT đồng bằng sông Cửu Long. ĐHGT chung của HS THPT Đồng bằng sông Cửu Long.9: Kiểm định Chi - Square giữa các biến nhận thức với thái độ và hành vi về các giá trị nhân cách. 95 Biểu đồ 2: ĐHGT nhân cách của HS THPT đồng bằng sông Cửu Long (theo tỉnh).

ĐHGT nhân cách của HS THPT đồng bằng sông Cửu Long. ĐHGT nhân cách của HS THPT đồng bằng sông Cửu Long. ĐHGT nghề nghiệp HS THPT đồng bằng sông Cửu Long.12: Kiểm định Chi - Square giữa các biến nhận thức với các biến thái độ và hành vi đối với các giá trị nghề nghiệp.108 Biểu đồ 4: So sánh các mặt nhận thức, thái độ, hành vi đối với ĐHGT nghề nghiệp của HSTHPT đồng bằng sông Cửu Long theo các tỉnh.13: Kiểm định Chi - Square sự khác biệt ĐHGT nghề nghiệp giữa HS các dân tộc (tương quan chéo).112 Biểu đồ 5: ĐHGT nghề nghiệp HS THPT đồng bằng sông Cửu Long. Tổng hợp về ĐHGT chung, ĐHGT nhân cách, ĐHGT nghề nghiệp HS THPT đồng bằng sông Cửu Long.

Các yếu tố ảnh hưởng đến ĐHGT của HS THPT Đồng bằng sông Cửu Long. Nghề nghiệp của cha mẹ ảnh hưởng đến sự lựa chọn của HS.117 Biểu đồ 7: Khi cần sự tư vấn, các em học sinh trông cậy vào ai?. Các yếu tố ảnh hưởng đến ĐHGT của HS THPT Đồng bằng sông Cửu Long. Hình mẫu phấn đấu.

Kết quả xếp loại hạnh kiểm và học lực của khách thể thực nghiệm. Nhận thức của khách thể về ĐHGT nghề nghiệp trước và sau thử nghiệm (tính theo điểm trung bình). Thái độ của khách thể về ĐHGT nghề nghiệp trước và sau thử nghiệm (tính theo điểm trung bình). Hành vi của khách thể về ĐHGT nghề nghiệp trước và sau thực nghiệm (tính theo điểm trung bình).22: Kết quả chung về ĐHGT nghề nghiệp (trước và sau tác động thực nghiệm).136 Biểu đồ số 8: Kết quả trước và sau thực nghiệm của nhóm thực nghiệm về ĐHGT nghề nghiệp.

Nhận thức của khách thể về các nghề nghiệp trước và sau thử nghiệm (tính theo điểm trung bình). Thái độ của khách thể đối với các ngành nghề trước và sau thử nghiệm (tính theo điểm trung bình). Hành vi của khách thể đối với các ngành nghề trước và sau thực nghiệm (tính theo điểm trung bình).26: Kết quả chung về chọn nghề (trước và sau tác động thực nghiệm).143 Biểu đồ số 9: Kết quả lựa chọn nghề của nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm. Bảng tìm hiểu “Ảnh hưởng khi chọn nghề” .Tính cấp thiết của đề tài 1.

Những biến đổi xã hội cùng với sự phát triển nhanh chóng của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại và mạng thông tin toàn cầu đã làm cho con người như gần nhau hơn. Những biến đổi xã hội này dẫn đến những thay đổi về giá trị, định hướng giá trị (ĐHGT) của con người. Giá trị là thành phần quan trọng để tạo nên nhân cách con người, được hình thành và củng cố bởi năng lực nhận thức, bởi kinh nghiệm sống của cá nhân qua sự trải nghiệm lâu dài. ĐHGT là một trong những biểu hiện rõ nét của đặc trưng xu hướng nhân cách và có ý nghĩa hướng dẫn hoạt động của con người.

Nó mang đậm tính xã hội chung của cộng đồng, nét riêng của từng dân tộc, nét đặc thù của nhóm xã hội, nhóm lứa tuổi, giới, nghề nghiệp, địa phương khác nhau. Con người luôn phải tự đấu tranh và quyết định cho những chọn lựa về các giá trị sống. Việc lựa chọn giá trị, ĐHGT trở thành một trong những thành tố quan trọng cấu thành nhân cách con người0. Nó cũng là cơ sở cho sự nhìn nhận, đánh giá của con người với những gì đang diễn ra xung quanh, đồng thời là công cụ giúp họ điều chỉnh hành vi của mình.

Lứa tuổi học sinh trung học phổ thông (HSTHPT) là giai đoạn đang phát triển khá toàn diện về thể chất và tâm lý, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển nhân cách để hội nhập vào xã hội Việt Nam hiện đại và hội nhập quốc tế. Quá trình phát triển của HS THPT diễn ra khá phức tạp và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố. ĐHGT là một trong các yếu tố quan trọng đối với sự phát triển nhân cách của HSTHPT. Quá trình hình thành ĐHGT của HS THPT không tách rời các quá trình tâm lý như nhận thức, tình cảm, ý chí.

Những quá trình này đan xen nhau trong suốt quá trình hình thành ĐHGT của cá nhân. Nếu HSTHPT có nhận thức đúng đắn, thái độ cảm xúc phù hợp và hành vi lựa chọn các giá trị tích cực thì ĐHGT của các em có thể phù hợp với giá trị xã hội, giá trị cộng đồng. 1 Do sự khát khao muốn biến đổi, muốn vượt ra ngoài những khuôn khổ hay do thiếu hụt kinh nghiệm sống mà lứa tuổi HSTHPT có thể nhầm lẫn trong nhận thức và lựa chọn giữa các giá trị tích cực và tiêu cực. Xu hướng tìm kiếm, khẳng định các giá trị tinh hoa, truyền thống của dân tộc và các giá trị mới phù hợp để giáo dục cho con người nói chung, HSTHPT nói riêng là điều mong muốn của xã hội hiện nay.