Luận án TS Hóa học: Phân tích và xác định chất cấm trong TPBVSK hỗ trợ giảm cân, sinh lý, tiểu đường

ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN Nguyễn Thị Oanh NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH MỘT SỐ CHÁT CÁM TRONG THỰC PHẨM BẢO VỆ SỨC KHỎE HO TRỢ GIAM CAN, CHỨC NĂNG SINH LÝ VA TIỂU ĐƯỜNG LUẬN ÁN TIEN SĨ HÓA HỌC HÀ NỘI - 2025 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN Nguyễn Thị Oanh NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH MỘT SÓ CHÁT CÁM TRONG THUC PHAM BẢO VỆ SỨC KHỎE. HO TRỢ GIAM CAN, CHỨC NĂNG SINH LY VA TIEU DUONG Chuyên ngành: Hóa phân tích Mã số: 94401 12.03 LUẬN ÁN TIEN SĨ HÓA HỌC NGƯỜI HUONG DAN KHOA HỌC: 1. Lé Thi Hong Hao 2. Nguyễn Thị Anh Hường Hà Nội - 2025 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.

Lê Thị Hồng Hảo và PGS. Nguyễn Thị Ánh Hường. Các số liệu và kết quả thu được trong luận án là hoàn toàn trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hà Nội ngày tháng năm 2025 Tác giả luận án Nguyễn Thị Oanh LỜI CÁM ƠN Luận án nay được hoan thành với sự hỗ trợ, giúp đỡ, động viên của các Thay Cô, gia đình và bạn bè, đồng nghiệp.

Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Lê Thị Hồng Hảo và PGS. Nguyễn Thị Ánh Hường đã nhiệt tình hướng dẫn, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy cô trong Bộ môn Hóa Phân tích, Khoa Hóa học, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tâm huyết truyền dạy kiến thức và động viên tôi trong thời gian học tập, nghiên cứu tại đây.

Tôi xin cảm ơn sự hỗ trợ một phần kinh phí thực hiện từ dé tài mã số 104.38 của Quy phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED). Tôi xin cảm ơn các bạn trong nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao của Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia đã phối hợp và hỗ trợ tôi hoàn thành nghiên cứu này. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến gia đình, bạn bè cùng các đồng nghiệp trong Cục An toàn thực phẩm, Cục Dân số - Bộ Y tế đã ủng hộ, giúp đỡ, động viên tôi trong cả quá trình học tập và hoàn thành luận án. Tác giả luận án Nguyễn Thị Oanh MỤC LỤC LOT CAM ĐOANN.4 E7E349972440 02244097244 097944 E70941 07941petrkd 3 LOT CẢM ON oossssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssesssssssssssssssssssesssssesssssssssssssssssees 4 DANH MỤC CAC KY HIỆU VA CHU VIET TAT .Ô 8 MỞ ĐẦU —essssssssssssssssssssssscsssnsssscsssscsssssssssssscssssssssssssesssssssssssssssssssssssssssssssssoesse 11 CHƯƠNG 1.

TONG QUAN oocssssssssssssssssssssessssssssssssessssssssssssssssssssssssssssssssssssoesse 15 1. Giới thiệu chung về chất cắm trong thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Nhóm chat cấm trong TPBVSK hỗ trợ chức năng sinh lý. Các chất ức chế phosphodiesterase type 5.

Các chất tương tự thuốc ức chế phosphodiesterase type Š. Cơ chế tác dụng và chỉ định của các chất PDE-Ši. Tình trang sử dụng nhóm chất cam PDE-5i trong TPBVSK. Nhóm chất cắm trong TPBVSK hỗ trợ giảm cân.

Nhóm hoạt chất nhuận tràng (laxatiVe§). Nhóm chất ức chế sự thèm ăn. Phenylpiperidine và dẫn xuất. Sibutramin và dẫn xuất.

Tình trạng sử dụng chất cam trong TPBVSK hỗ trợ giảm cân. Nhóm chat cam trong TPBVSK hỗ trợ tiểu đường. Nhóm hoạt chất bigudnid. Nhóm hoạt chất sulfonylureds v.

Tình trạng sử dụng các chất cam trong TPBVSK hỗ trợ tiểu đường. Cac phương pháp xác định chất cắm trong TPBVSK hỗ trợ chức năng sinh lý, giảm cân và tiểu đường.- -- s°s<s< se se se se Essessvsstsseseeserserssre 39 1. Phương pháp điện hÓa. Phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử.

Phương pháp điện di MAO QHỈH. Phương pháp sắc Ằj. Thiết bị, dung cu và hóa chat, chất chuẩn. Thiết bị và dụng CU cecscescesessessessessessessessessessessessessessessessessessessessesseeseeseess 62 2.

— Hóa chất, chất CRUGM ceccccccscscscscscscsescscscsssesssessseresesesesesesesesevsvacacsvavscscacees 63 2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiÊn CUA cececceccecceccessessecsecsessessecsessessessessessessessessesseeseeseeseess 68 2. Phương pháp xử lý MAU eececcecceccescssvecsessessessecsessessessessessessessessessecsecseeseess 68 2.

Phương pháp phân tÍCH. Thẩm định phương PR ececcecceccsscesvesvessessessessessessessessessessessessessesseeseeseees 76 2. Phân tích mẫu thu cercccccccscecssesesvevsveresesvsveesesssvsvsvseaesssvavsvevsassesvaveveeseees 79 2. Phương pháp xử lý số VG cocecceccescescescescessessessessessessessessessessessessesseeseeseens 80 CHUONG 3.

KET QUA VÀ THẢO LUẬN. Xây dựng quy trình LC-HRMS sàng lọc một số chat cấm trong TPBVSK hỗ trợ chức năng sinh lý, giảm cân và tiểu đường. Khảo sát điều kiện HRMS phân tích chat cắm nhóm hỗ trợ chức năng sinh lý, giảm cân và tiỂM AUONG. Điều kiện sắc ký lỏng phân tích chat cắm nhóm hỗ trợ chức năng sinh lý, giảm cân và EU AUONG.

Tham định phương pháp LC-HRMS sàng lọc một số chất cắm trong TPBVSK hỗ trợ chức năng sinh lý, giảm cân và tiểu đường. Sang lọc các chất cắm nhóm hỗ trợ chức năng sinh lý, giảm cân và tiểu đường trong mẫu TP. Xây dựng quy trình LC-MS/MS xác định đồng thời một số chất cam trong TPBVSK hỗ trợ chức năng sinh lý. Điều kiện LC-MS/MS.

Khảo sát quy trình xử by mẫu phân tích các chất nhóm hỗ trợ sinh lý. Tham định phương pháp phân tích các chất cam nhóm hỗ trợ sinh lý ¡8006501 ANEREESNYYNợỹng). Phân tích các chất nhóm hỗ trợ sinh lý trong mau TPBWSK. Xây dựng quy trình LC-MS/MS xác định đồng thời một số chất cắm trong TPBVSK hỗ trợ giảm CAM.

5-5 <5 sss se sssSssEsEseeseEseseessrsee 121 3. Khảo sát điều kiện LC-MS/IMS. Khảo sát quy trình xử lý mẫu phân tích các chất cắm nhóm hỗ trợ 4/7/8527, 80ẼPẼẼẺẼe—. Thẩm định phương pháp phân tích các chất cam nhóm hỗ trợ giảm cân bằng LC-MS/MS vevceccsscessessesssessesssessessssssessesssessessusssessusssessecsusssessessseesecseeeses 129 3.

Phân tích các chất nhóm hỗ trợ giảm cân trong mẫu TPBVSK. Xây dựng quy trình LC-MS/MS xác định đồng thời một số chất cam trong TPBVSK hỗ trợ tiểu đường. Khảo sát các diéu kiện LC-MS/MS. Khảo sát quy trình xử lý mẫu phân tích các chất cam nhóm hỗ trợ tiểu 7u -EEEEEREEREEE.

Tham định phương pháp phân tích các chat cam nhóm hỗ trợ tiểu đường bằng LC-MiS/MS.-- +: + ©++Sk++k+EE£EE£EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErrkrrkerree 139 3. Phân tích các chất nhóm hỗ trợ tiểu đường trong mẫu TPBVSK. 141 KET LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ, .- << 2 << ses£Ss£ssEssessessessessessesse 143 TÀI LIEU THAM KHẢO .--- 2-5 52s s2 Ss£Ss£SS2£SseEssEssessezssessersee 146 MỤC LUC PHU LỤC.06608906 163 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIET TAT Ký hiệu Thuật ngữ tiếng Anh Thuật ngữ tiếng Việt Association Of Official ¬ TỐ. - - Hiệp hội hợp tác phân tích chính AOAC Analytical Collaboration thú we International AIF All ion fragmentation Su phan manh cua ion CE Capillary Electrophoresis Phuong phap dién di mao quan CZE Capillary zone electrophoresis Phuong phap dién di mao quan vung DAD | Diode-Array Detector Detector mảng diot EMS Electrospray mass spectrometry | Khối phố phun điện tử ESI Electrospray ionization lon hoa phun điện tử EU European Union Lién minh Chau Au FID Flame ionization detector Detector ion hoá ngọn lửa ¬ - Cục Quản lý thực phâm và dược FDA Food and Drug Administration 2 l phâm Hoa Kỳ FLD Fluorescence detector Detector huỳnh quang ; - Độ rộng tối đa tại một nửa cực FWHM Full Width at Half Maximum đại ai FT-ICR Fourier transform ion cyclotron | Cộng hưởng ion cyclotron biến resonance đổi kiểu Fourier GC Gas chromatography Sac ky khi HPLC High-performance liquid Sac ky long hiéu nang cao chromatography High-performance thin layer ¬ „ " HPTLC Sac ký lớp mỏng hiệu năng cao chromatography High resolution mass há.

HRMS Khôi phô phân giải cao spectrometry ID Internal diameter Duong kinh trong IUPAC International Union of Pure and | Liên minh Quốc tế về Hóa hoc cơ Applied Chemistry ban và Hóa học ứng dụng MDL Method Detection Limit Giới han phát hiện của phương pháp MS Mass spectrometer Khôi phô MQL Method Quantification Limit Giới han định lượng của phương pháp NMR Nuclear Magnetic Resonance Cộng hưởng từ hạt nhân LC- Liquid chromatography tandem : ¬ ay Sac ký lỏng khôi phô hai lân MS/MS mass spectrometry LOD Limit of detection Giới han phát hiện LOQ Limit of quantification Giới hạn định lượng LTQ Linear Trap Quadropole (LTQ) ~ , Ì - Bây tuyên tính tứ cực Orbitrap Orbitrap PDA Photodiode array detector Detector mảng diod quang PDE-Si Phosphodiesterase type- 5 | Chat ức chế Phosphodiesterase inhibitor type 5 R Recovery Độ thu hồi Re Reversed phase Pha dao RSD Relative standard deviation Độ lệch chuẩn tương đôi RT Retention Time Thời gian lưu SD Standard deviation Độ lệch chuẩn SPE Solid phase extraction Phuong phap chiét pha ran TCVN Vietnamese Standards Tiêu chuân Việt Nam TMP Turbo molecular pump Máy bom turbo phan tử TLC Thin layer chromatography Sắc ký lớp mỏng TIC Total ion chromatography Sắc ký đồ ion tổng TOF Time of flight Thoi gian bay TOF-MS | Time of flight mass spectrometry | Khối phổ thời gian bay Health Supplement, Dietary ; „ „ „ TPBVSK Thực phâm bảo vệ sức khỏe Supplement UV-Vis Ultraviolet - visible Tử ngoại - khả kiến DANH MỤC BANG Bảng 1. Các chat phân tích thuộc nhóm chất cam trong thông tư 10/2021/TT-BYT [D]. Một số thông tin chung của các thuốc PDE-5i. Các chất tương tự thuốc PDE-5¡ đã được phát hiện [66].

Cau tạo, tính chất lý hoá của một số chất nhóm chất cắm hỗ trợ giảm cân [1, AB, N1 PP ẽ “<1. Cấu tao, tính chất lý hoá của một số chất nhóm chat cam hỗ trợ tiéu đường [1] Bảng 1. Tóm tắt một số nghiên cứu xác định các chất cấm bằng phương pháp điện Ci MAO QUAN. Tóm tắt một số nghiên cứu xác định các chất cam bang phương pháp sắc 90001 0177.

Tóm tắt một số nghiên cứu xác định các chất cấm bang phương pháp sắc ký lỏng khối phổ.- -- 2© ¿2® E£2E££EE£EEE2EEEEE2EEE21211271711221 71c xe. Các chất phân tích nhóm chất cắm hỗ trợ chức năng sinh lý được sử dụng trong nghiÊn CỨU.- -- -- << + x31 91 E911 1 E9 vn rkp 63 Bảng 2. Quy trình làm sạch mẫu TPBVSK với nhóm chất cắm hỗ trợ giảm cân. Thông tin nền mẫu trắng của các nhóm chat cấm trong nghiên cứu.

Đánh giá tính chọn lọc của phương pháp định tính. Kết quả khảo sát mảnh phổ ion me và ion con của các chất cắm. Các mảnh phô ly thuyết của ion me và ion con của chat cam nhóm hỗ trợ SIND LY CON Late. Chương trình gradient tối ưu phân tích các chat cắm.

Thời gian lưu của các chất cắm. Giới hạn phát hiện của các chất cắm. Đánh giá tính chọn lọc của phương pháp. Một số chất cấm được phát hiện trong mẫu TPBVSK.

Độ lặp lại và độ thu hồi của vardenafil. --s- s cx+x+xerxexzxerxeree 118 Bảng 3. Độ lặp lại và độ thu hồi của các chất PDE-5ï. Kết qua phân tích định lượng các chất PDE-5i trên mẫu TPBVSK dương CHD eee.

Các điều kiện khối phổ phân tích các chất nhóm hỗ trợ giảm cân. Các thông số tối ưu của khối phé dé phân tích các chất nhóm hỗ trợ giảm 0. Chương trình gradient phân tích các chất nhóm hỗ trợ giảm cân. Chương trình gradient 3 phân tích các chất nhóm hỗ trợ giảm cân .