Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu thực trạng đấu thầu mua thuốc BHYT cho BV công lập tại Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG ĐẤU THẦU MUA THUỐC BẢO HIỂM Y TẾ CHO CÁC CƠ SỞ KHÁM, CHỮA BỆNH CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC HÀ NỘI 2012 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG ĐẤU THẦU MUA THUỐC BẢO HIỂM Y TẾ CHO CÁC CƠ SỞ KHÁM, CHỮA BỆNH CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC MÃ SỐ: 62.01 Người hướng dẫn khoa học: HÀ NỘI 2012 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong Luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Nghiên cứu sinh LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Luận án này, trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, gia đình, đồng nghiệp và bạn bè. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới: PGS.TS Nguyễn Thanh Bình- Trưởng phòng Sau Đại học, người thầy đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành Luận án này.

DS CK2 Phạm Tiếp, mặc dù tuổi cao, sức yếu nhưng đã luôn khuyến khích, động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài này.TS Lê Viết Hùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Dược Hà Nội, PGS.TS Nguyễn Thị Thái Hằng, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Quản lý kinh tế Dược, đã luôn khuyến khích, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi được học tập, nghiên cứu tại nhà trường. Trần Văn Tiến, nguyên Tổng Giám đốc BHYT Việt Nam đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi hoàn thành Luận án. Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Minh Thảo, Phó Tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành nghiên cứu. Dương Tuấn Đức, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Ban Thực hiện chính sách Bảo hiểm y tế - Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình nghiên cứu, tổng hợp và xử lý số liệu.

Tập thể các Thầy, cô giáo, cán bộ Phòng Sau Đại học, Bộ môn Quản lý kinh tế Dược và các Bộ môn, các Phòng, Ban của Trường Đại học Dược Hà Nội đã ủng hộ, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Trường. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới bố mẹ, gia đình, các bạn đồng nghiệp và những người thân đã chia sẻ, động viên tôi vượt qua những khó khăn, trở ngại để tôi có thêm quyết tâm, vững vàng trong suốt thời gian hoàn thành Luận án này. MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ 1 Chương 1: TỔNG QUAN. ĐẠI CƯƠNG VỀ BẢO HIỂM Y TẾ.

Sự ra đời và phát triển của các loại hình bảo hiểm. Một số khái niệm về bảo hiểm và BHYT. Khái niệm về bảo hiểm. Khái niệm về BHYT.

Khái niệm về quỹ BHYT. Những nguyên tắc cơ bản của bảo hiểm y tế.1 Nguyên tắc về tính phi lợi nhuận. Đảm bảo sự hỗ trợ chéo giữa những nhóm người tham gia BHYT 6 1. Đóng góp theo thu nhập, sử dụng DVYT theo nhu cầu điều trị 6 1.

Chi trả trước. Mô hình tổ chức thực hiện BHYT. Tổ chức BHYT.2 Mô hình tài chính y tế ở các nước trên thế giới. NGUỒN LỰC TÀI CHÍNH CHO Y TẾ VÀ CHÍNH SÁCH BHYT Ở 11 VIỆT NAM 1.

Nguồn lực tài chính cho y tế ở Việt Nam. Chính sách bảo hiểm y tế ở Việt Nam. TÌNH HÌNH TIẾP CẬN VÀ SỬ DỤNG THUỐC TRÊN THẾ GIỚI 17 VÀ VIỆT NAM. Tiếp cận và sử dụng thuốc trên thế giới.

Tiếp cận và sử dụng thuốc tại Việt Nam. ĐẤU THẦU MUA THUỐC…………………………………. Một số khái niệm. Phương thức mua thuốc.

Hình thức tổ chức đảm bảo cung ứng thuốc. Hình thức thanh toán chi phí thuốc. Các hình thức đấu thầu cung ứng thuốc. Đấu thầu tập trung (Hình thức 1).

Đấu thầu đại diện (Hình thức 2). Đấu thầu và mua sắm đơn lẻ (Hình thức 3). Đấu thầu mua thuốc trên thế giới. Nguyên tắc giám định và thanh toán thuốc BHYT.

Nguyên tắc giám định sử dụng thuốc BHYT. Nguyên tắc chi trả tiền thuốc BHYT. 34 Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

Người, đơn vị quản lý đấu thầu thuốc. Người, đơn vị tham gia và sử dụng kết quả đấu thầu thuốc. Người, đơn vị thanh toán thuốc BHYT. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Thiết kế nghiên cứu. Kỹ thuật thu thập số liệu. Biến số nghiên cứu. Xử lý số liệu.

Nội dung nghiên cứu. Giới hạn của nghiên cứu. Đạo đức nghiên cứu. 42 Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

THỰC TRẠNG ĐẤU THẦU MUA THUỐC BHYT. Lựa chọn hình thức đấu thầu mua thuốc. Phân loại lựa chọn hình thức đấu thầu mua thuốc theo khu vực 43 3. Lựa chọn hình thức đấu thầu cung ứng thuốc theo tuyến.

Kết hợp các hình thức đấu thầu. Số lần tổ chức đấu thầu trong năm.3 Cách thức xây dựng gói thầu trong kế hoạch đấu thầu. Số lượng gói thầu được xây dựng trong kế hoạch đấu thầu. Phân loại gói thầu trong kế hoạch đấu thầu.

Cách thức xây dựng và xác định giá trị gói thầu. Hình thức tổ chức mua thuốc BHYT. Hình thức thanh toán chi phí thuốc BHYT. ĐÁNH GIÁ CÁC PHƯƠNG THỨC ĐẤU THẦU MUA SẮM THUỐC 57 3.Về quy mô tổ chức đấu thầu mua thuốc 57 3.

Số lượng nhà thầu tham gia đấu thầu. Thị phần của nhà thầu chính ở các hình thức đấu thầu. Về thời gian hoàn thành một lần đấu thầu. Số lượng thuốc trúng thầu.

Tỷ lệ thuốc được xét trúng thầu. Tỷ lệ thuốc được cung ứng ngoài thầu.3 Mức độ đảm bảo thuốc ở các hình thức tổ chức cung ứng. Về cơ cấu, nguồn gốc, xuất xứ thuốc trúng thầu. Cơ cấu thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập ngoại.

Nguồn gốc, xuất xứ mặt hàng thuốc trúng thầu theo tuyến. Về cơ cấu thuốc trúng thầu theo nhóm điều trị. Về tỷ trọng sử dụng và thanh toán thuốc bảo hiểm y tế. Các loại thuốc có giá trị thanh toán nhiều nhất.

Các thuốc thành phẩm có giá trị thanh toán nhiều nhất. Về giá thuốc trúng thầu. So sánh giá trúng thầu và ước tính giá trị chênh lệch một số thuốc 78 thanh toán BHYT tại một số khu vực.2 Chênh lệch giá thuốc BHYT giữa các cơ sở khám, chữa bệnh trên 84 cùng địa bàn.3 So sánh giá một số loại thuốc theo khu vực. Điều chỉnh giá thuốc và thanh toán thuốc BHYT.

Chênh lệch tiền thuốc giữa các tỉnh, thành phố thuộc khu vực Trung 91 du và miền núi phía Bắc so với giá trúng thầu tại Hà Nội. Chênh lệch tiền thuốc giữa các tỉnh, thành phố thuộc khu vực Bắc 91 Trung bộ và Duyên hải miền Trung so với giá trúng thầu tại Hà Nội. Chênh lệch tiền thuốc giữa các tỉnh, thành phố thuộc khu vực Tây 92 Nguyên so với giá trúng thầu tại Thành phố Hồ Chí Minh. Chênh lệch tiền thuốc giữa các tỉnh, thành phố thuộc khu vực Đông 92 Nam Bộ so với giá trúng thầu tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Chênh lệch tiền thuốc giữa các tỉnh, thành phố thuộc khu vực Đồng 93 bằng Sông Cửu Long so với giá trúng thầu tại Thành phố Hồ Chí Minh. Quản lý việc mua sắm thuốc qua các hình thức đấu thầu. Tổ chức thực hiện mua sắm thuốc qua đấu thầu. Kết quả lựa chọn thuốc qua đấu thầu.

Vấn đề đảm bảo đáp ứng nhu cầu thuốc qua đấu thầu. Kiểm soát giá thuốc.106 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Về thực trạng đấu thầu mua thuốc bảo hiểm y tế. Đánh giá phương thức cung ứng thuốc bảo hiểm y tế.

Về việc tổ chức cung ứng thuốc bảo hiểm y tế. g cường công tác quản lý và kiểm soát giá thuốc. Xác định và tăng cường vai trò, trách nhiệm của tổ chức BHYT (cơ 115 quan BHXH) trong quá trình đấu thầu cung ứng thuốc bảo hiểm y tế. DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN 116 QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

TÀI LIỆU THAM KHẢO. 127 DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Các loại hình bảo hiểm y tế.2: Chi phí KCB và chi thuốc BHYT các năm 2006-2010.3: Tổng giá trị tiền thuốc sử dụng và chi thuốc BHYT 2006-2010 22 Bảng 2.1: Danh sách các địa điểm nghiên cứu định tính.2: Các biến số nghiên cứu.3: Nội dung nghiên cứu.1: Các hình thức đấu thầu mua thuốc năm 2010 theo khu vực.2: Đấu thầu cung ứng thuốc ở các tuyến năm 2010.3: Đấu thầu kết hợp các hình thức.4: Số lần tổ chức đấu thầu trong năm 48 Bảng 3.5: Số lượng gói thầu được xây dựng trong kế hoạch đấu thầu.6: Phân loại gói thầu theo nguồn gốc, xuất xứ nước sản xuất thuốc 51 Bảng 3.7: Đấu thầu thuốc y học cổ truyền.8: Cách thức xây dựng và xác định giá trị gói thầu.9: Các hình thức tổ chức mua thuốc.10: Hình thức thanh toán chi phí thuốc bảo hiểm y tế.11: Số nhà thầu tham dự trong các hình thức đấu thầu.12: Thị phần của nhà thầu chính ở các hình thức đấu thầu.13: Thời gian hoàn thành một lần đấu thầu.14: Tỷ lệ số lượng thuốc trúng thầu.15: Cung ứng thuốc ngoài thầu.16: Đảm bảo thuốc ở các hình thức đấu thầu và tổ chức mua thuốc.17: Nguồn gốc xuất xứ các thuốc trúng thầu theo nước sản xuất.18: Số mặt hàng và nguồn gốc thuốc trúng thầu theo tuyến.19: Tỷ trọng các nhóm thuốc trúng thầu.20: 30 loại hoạt chất có giá trị thanh toán cao nhất.21: 30 thuốc thành phẩm giá trị thanh toán cao nhất.22: So sánh giá và ước tính giá trị chênh lệch thuốc Cefotaxim.23: So sánh giá thuốc Cefotaxim theo khu vực.24: So sánh giá thuốc Tienam 1g/lọ theo khu vực.25: So sánh giá thuốc kháng sinh các tỉnh đồng bằng sông Hồng.26: So sánh giá thuốc kháng sinh các tỉnh Bắc Trung bộ.27: So sánh giá thuốc kháng sinh các tỉnh Duyên hải miền Trung.28: So sánh giá thuốc kháng sinh các tỉnh đồng bằng sông Cửu 89 Long. DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Hỗ trợ chéo từ nhóm có nguy cơ thấp sang nhóm có nguy cơ 6 cao….2: Hỗ trợ chéo từ nhóm tuổi lao động sang nhóm ngoài tuổi lao động 6 Hình 1.3: Hỗ trợ chéo từ nhóm giàu sang nhóm nghèo.4: Đóng góp theo thu nhập, sử dụng theo nhu cầu điều trị.5: Tổng chi y tế so với tổng sản phẩm quốc nội (GDP), 1998-2008.6: Mô hình tổ chức đấu thầu tập trung tại Sở Y tế 27 Hình 1.7: Mô hình đấu thầu cung ứng thuốc đại diện.8: Mô hình tổ chức đấu thầu cung ứng thuốc đơn lẻ. Quy trình tổ chức xét thầu tại Trung Quốc Hình 3.1: Lựa chọn hình thức đấu thầu cung ứng thuốc.2: Các hình thức đấu thầu cung ứng thuốc theo tuyến.