Đánh giá độc tính 3-MCPD trên gan, máu, thần kinh chuột nhắt - Ngô Kiến Đức (ĐH Y Dược TP.HCM)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGÔ KIẾN ĐỨC ĐÁNH GIÁ ĐỘC TÍNH CỦA 3-MONOCLORO PROPAN-1,2-DIOL (3-MCPD) TRÊN GAN, MÁU VÀ THẦN KINH CỦA CHUỘT NHẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC TP. Hồ Chí Minh, Năm 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGÔ KIẾN ĐỨC ĐÁNH GIÁ ĐỘC TÍNH CỦA 3-MONOCLORO PROPAN-1,2-DIOL (3-MCPD) TRÊN GAN, MÁU VÀ THẦN KINH CỦA CHUỘT NHẮT Chuyên ngành: Kiểm nghiệm thuốc và Độc chất Mã số: 62720410 Người hướng dẫn khoa học: 1. Trần Mạnh Hùng 2. Nguyễn Văn Thanh TP.

Hồ Chí Minh, Năm 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả Ngô Kiến Đức i MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các hình Danh mục các biểu đồ Danh mục các sơ đồ Trang MỞ ĐẦU .1 Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Đại cương về 3-Monocloropropan-1,2-diol (3-MCPD).

Các nghiên cứu đánh giá độc tính của 3-MCPD trên thế giới. Xét nghiệm huyết học. Thử nghiệm về vi nhân (micronucleus). Giải phẫu mô học – Dị sản tế bào gan.

Gen tiền ung thư c-fos (proto-oncogen). Phương pháp hóa mô miễn dịch. Thoái hóa tế bào thần kinh. Phương pháp nhuộm màu cresyl violet .36 Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Thuốc thử – Trang thiết bị – Nơi thực hiện. Phương pháp nghiên cứu .40 Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đánh giá độc tính của 3-MCPD trên huyết học.

Đánh giá độc tính của 3-MCPD trên nhiễm sắc thể. Đánh giá độc tính mạn tính của 3-MCPD trên gan. Đánh giá độc tính của 3-MCPD trên não chuột nhắt .94 ii Trang Chương 4: BÀN LUẬN .125 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Từ nguyên Nghĩa tiếng Việt 1,3-DCP 1,3-Dicloropropan-2-ol 2,3-DCP 2,3-Dicloropropan-1-ol 2-MCPD 2-Monocloropropan-1,3-diol 3-MCPD 3-Monocloropropan-1,2-diol ALT Alanin aminotransferase AST Aspartat aminotransferase EDTA Ethylenediaminetetraacetic acid Hb Hemoglobin HCT Hematocrit Thể tích khối hồng cầu LD50 Lethal Dose 50% Liều gây chết 50% LYM Lymphocytes Bạch cầu lympho MCV Mean Corpuscular Volume Thể tích trung bình hồng cầu MCH Mean Corpuscular Hemoglobin Huyết sắc tố trung bình trong hồng cầu MCHC Mean Corpuscular Hemoglobin Nồng độ huyết sắc tố trung Concentration bình trong hồng cầu MN Micronucleus Vi nhân MPV Mean Platete Volume Thể tích trung bình tiểu cầu NEU Neutrophils Bạch cầu trung tính MONO Monocytes Bạch cầu đơn nhân PLT Platelets Tiểu cầu RBC Red blood cells Hồng cầu WBC White blood cells Bạch cầu M Mean Giá trị trung bình SD Standard deviation Độ lệch chuẩn TDI Tolerable daily intake Mức thu nạp cho phép hàng ngày PMTDI Provisional maximum tolerable Định mức tạm thời cho phép cơ thể daily intake thu nạp mỗi ngày iv DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1. Khảo sát hàm lượng 3-MCPD trong một số thực phẩm ở nước Anh.

Nồng độ tối đa 3-MCPD trong nước tương cho phép ở một số quốc gia. Mức tiêu thụ 3-MCPD mỗi ngày của người dân ở một số quốc gia. Một số kết quả về tổn thương về bệnh học, tăng sản và ung thư sau 2 năm nghiên cứu độc tính của 3-MCPD trên chuột cống. Kết quả thử nghiệm in vitro khả năng gây đột biến gen của 3-MCPD.

Kết quả thử nghiệm in vivo khả năng gây đột biến gen của 3-MCPD. Công thức bạch cầu bình thường. Sự thay đổi số lượng các loại bạch cầu và ý nghĩa lâm sàng. Các dạng bất thường về kích thước hồng cầu.

Các dạng bất thường về hình thái hồng cầu. Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số bạch cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 6 tháng. Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số hồng cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 6 tháng. Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số tiểu cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 6 tháng.

Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số bạch cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 12 tháng. Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số hồng cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 12 tháng. Tác động của 3-MCPD trên chỉ số tiểu cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 12 tháng. Tổng kết sự thay đổi hình thái hồng cầu bằng phương pháp phết máu ngoại vi.

Kết quả xét nghiệm bất thường hồng cầu bằng máy huyết đồ ADVIA 2120i. Kết quả lympho bất thường sau khi phơi nhiễm 3-MCPD mạn tính trong 12 tháng. Tác động của 3-MCPD lên thời gian chảy máu sau khi phơi nhiễm 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng. Tác động của 3-MCPD lên thời gian đông máu sau khi phơi nhiễm 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng.

Số lượng vi nhân quan sát trong một thị trường ở các lô thí nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 24 giờ. Số lượng vi nhân quan sát trong một thị trường ở các lô thí nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 48 giờ. Số lượng vi nhân quan sát trong một thị trường ở các lô thí nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 72 giờ. Số lượng vi nhân quan sát trong một thị trường ở các lô thí nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 2 tuần.

Số lượng vi nhân quan sát trong một thị trường ở các lô thí nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 3 tháng. Số lượng vi nhân quan sát trong một thị trường ở các lô thí nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 6 tháng. Số lượng vi nhân quan sát trong một thị trường ở các lô thí nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 12 tháng. Hoạt tính AST và ALT trong huyết tương sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong thời gian 6 tháng của các lô thử nghiệm.

Tỷ số khối lượng gan/thể trọng chuột ở các lô thử nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 6 tháng. Kết quả vi phẫu gan ở các lô chuột thí nghiệm sau 12 tháng phơi nhiễm 3- MCPD. Tổng kết sự biểu hiện c-fos ở các lô thử nghiệm sau khi gây phơi nhiễm 3- MCPD.99 vi DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1. Công thức hóa học của các dẫn xuất cloropropanol.

Cơ chế tạo thành vi nhân và sự biểu hiện vi nhân trong hồng cầu. Vi thể dị sản gan với nhân đa hình, nhân đôi và màng nhân bất thường. Dẫn truyền và biểu hiện c-fos. Phương pháp hóa mô miễn dịch trực tiếp.

Phương pháp hóa mô miễn dịch gián tiếp. Phương pháp nhuộm cresyl violet quan sát thân tế bào thần kinh và thể Nissl. Máy xét nghiệm huyết học ADVIA 2120i. Máy xét nghiệm huyết học EXCELL 2280.

Máy xét nghiệm sinh hóa Tecno 168. Lấy máu từ tim chuột. Mẫu mô não được nhuộm hóa mô miễn dịch. Hình thái hồng cầu sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 24 giờ.

Hình thái hồng cầu sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 48 giờ. Hình thái hồng cầu sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 72 giờ. Hình thái hồng cầu sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 2 tuần. Hình thái hồng cầu sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 3 tháng.

Hình thái hồng cầu sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 6 tháng. Hình thái hồng cầu sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 12 tháng. Vi nhân ở tế bào hồng cầu của các lô thí nghiệm sau 24 giờ phơi nhiễm 3- MCPD (x 1000). Vi nhân ở tế bào hồng cầu của các lô thí nghiệm sau 48 giờ phơi nhiễm 3- MCPD (x 1000).

Vi nhân ở tế bào hồng cầu của các lô thí nghiệm sau 72 giờ phơi nhiễm 3- MCPD (x 1000). Vi nhân ở tế bào hồng cầu của các lô thí nghiệm sau 2 tuần phơi nhiễm 3- MCPD (x 1000). Vi nhân ở tế bào hồng cầu của các lô thí nghiệm sau 3 tháng phơi nhiễm 3- MCPD (x 1000) .84 vii Trang Hình 3. Vi nhân ở tế bào hồng cầu của các lô thí nghiệm sau 6 tháng phơi nhiễm 3- MCPD (x 1000).

Vi nhân ở tế bào hồng cầu của các lô thí nghiệm sau 12 tháng phơi nhiễm 3- MCPD (x 1000). Hình ảnh đại thể gan của các lô thử nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD trong 6 tháng. Hình ảnh sinh thiết gan ở các lô thí nghiệm (x 400). Mô gan bình thường và các trường hợp viêm, nghịch sản.

Sự biểu hiện c-fos ở độ pha loãng 1/100 (kháng thể sơ cấp kháng c-fos) và 1/20 (kháng thể thứ cấp-cơ chất tạo màu). Sự biểu hiện c-fos ở các lô thử nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD liều 10 mg/kg trong 24 giờ. Sự biểu hiện c-fos ở các lô thử nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD liều 50 mg/kg trong 24 giờ. Sự biểu hiện c-fos ở các lô thử nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD liều 100 mg/kg trong 24 giờ.

Sự biểu hiện c-fos ở các lô thử nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD liều 100 mg/kg trong 48 giờ. Sự biểu hiện c-fos ở các lô thử nghiệm sau khi phơi nhiễm 3-MCPD liều 100 mg/kg trong 72 giờ. Sự bắt màu cresyl violet của vùng hồi hải mã ở các lô thử nghiệm sau 24 giờ phơi nhiễm 3-MCPD. Sự bắt màu cresyl violet của vùng hồi hải mã ở các lô thử nghiệm sau 48 và 72 giờ phơi nhiễm 3-MCPD.

Sự bắt màu cresyl violet của vùng hồi hải mã với độ phóng đại cao hơn (x 1000) sau 72 giờ phơi nhiễm 3-MCPD. Sự bắt màu cresyl violet của vùng hồi hải mã ở các lô thử nghiệm sau 2 tuần phơi nhiễm 3-MCPD. Sự bắt màu cresyl violet của vùng hồi hải mã với độ phóng đại cao hơn (x 1000) sau 2 tuần phơi nhiễm 3-MCPD .105 viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 3. Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số bạch cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 6 tháng.

Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số hồng cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 6 tháng. Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số tiểu cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 6 tháng. Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số bạch cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 12 tháng. Tác động của 3-MCPD trên các chỉ số hồng cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 12 tháng.

Tác động của 3-MCPD trên tiểu cầu ở các lô thử nghiệm độc tính mạn 12 tháng. Thời gian chảy máu ở các lô thử nghiệm sau 3, 6 và 12 tháng phơi nhiễm 3-MCPD. Thời gian đông máu ở các lô thử nghiệm sau 3, 6 và 12 tháng phơi nhiễm 3-MCPD .