Luận văn danh mục tương tác thuốc bất lợi - Trung tâm Y tế Ba Chẽ

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC ĐÀM VĂN NỒNG XÂY DỰNG DANH MỤC TƯƠNG TÁC THUỐC BẤT LỢI CẦN CHÚ Ý TRONG THỰC HÀNH LÂM SÀNG TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN BA CHẼ, TỈNH QUẢNG NINH LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I HÀ NỘI, 2019 luan an BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC ĐÀM VĂN NỒNG XÂY DỰNG DANH MỤC TƯƠNG TÁC THUỐC BẤT LỢI CẦN CHÚ Ý TRONG THỰC HÀNH LÂM SÀNG TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN BA CHẼ, TỈNH QUẢNG NINH LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH: DƯỢC LÂM SÀNG MÃ SỐ: 60 72 04 05 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Hoàng Anh Thời gian thực hiện: 01/06/2019 đến 30/06/2019 HÀ NỘI, 2019 luan an LỜI CẢM ƠN Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến PGS, TS. Nguyễn Hoàng Anh - Giảng viên bộ môn Dược lực, Giám đốc Trung tâm DI&ADR Quốc gia, người không chỉ là thầy đã định hướng và cho tôi những nhận xét quý báu trong suốt quá trình thực hiện luận văn này mà còn là thần tượng của tôi về nhà khoa học, về mẫu hình trong Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC cuộc sống từ ngày tôi còn ngồi trên nghế ngôi trường Đại học Dược. Tôi xin chân thành cảm ơn DS.

Nguyễn Thị Phương Thúy - Cán bộ Trung tâm DI&ADR Quốc gia. Chị luôn theo sát và tận tình hướng dẫn tôi từng bước trong toàn bộ quá trình thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô, anh chị công tác tại Trung tâm DI&ADR Quốc gia đã tận tình hướng dẫn tôi từng bước trong toàn bộ quá trình thực hiện luận văn này. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban Giám đốc, các khoa phòng chức năng, các bác sĩ lâm sàng tại Trung tâm Y tế huyện Ba Chẽ đã luôn tạo điều kiện, quan tâm, hỗ trợ tôi thực hiện đề tài.

Tôi xin được gửi lời cảm ơn đến toàn thể các thầy cô giáo Trường Đại học Dược Hà Nội, những người thầy nhiệt huyết, yêu nghề, luôn tận tâm với học viên. Và cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình tôi, bạn bè tôi, những người luôn ở bên và là chỗ dựa vững chắc cho tôi trong quá trình học tập, cũng như trong cuộc sống. Hà Nội, tháng 10 năm 2019 Học viên Đàm Văn Nồng luan an MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC CHƯƠNG 1.

Đại cương về tương tác thuốc. Khái niệm tương tác thuốc. Phân loại tương tác thuốc. Các yếu tố ảnh hưởng tới tương tác thuốc.

Dịch tễ tương tác thuốc. Ý nghĩa của tương tác thuốc. Các biện pháp kiểm soát tương tác thuốc trong thực hành lâm sàng. Các cơ sở dữ liệu tra cứu tương tác thuốc.

Bảng tương tác thuốc đáng chú ý. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Giai đoạn 1: Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi đáng chú ý dựa vào lý thuyết từ danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Giai đoạn 2: Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi đáng chú ý qua khảo sát bệnh án nội trú và đơn thuốc ngoại trú …. Đối tượng nghiên cứu:.

Nội dung nghiên cứu:. Phương pháp nghiên cứu. Giai đoạn 3: Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi đáng chú ý trong điều trị tại trung tâm Y tế Ba Chẽ …………………………………. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Giai đoạn 1: Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi đáng chú ý dựa vào lý thuyết từ danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện.1 Phương pháp 1: Tra cứu bằng phần mềm MM. Giai đoạn 2: Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi đáng chú ý qua khảo sát bệnh án nội trú và đơn thuốc ngoại trú.

24 Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC 3. Giai đoạn 3: Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi đáng chú ý trong điều trị tại trung tâm Y tế Ba Chẽ từ giai đoạn 1 và 2. Xây dựng danh mục tương tác thuốc cần chú ý dựa trên lý thuyết từ danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm y tế huyện Ba Chẽ - Quảng Ninh. Xây dựng danh mục tương tác thuốc có tần suất gặp cao qua khảo sát bệnh án nội trú và đơn thuốc ngoại trú.

Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi đáng chú ý trong điều trị tại trung tâm Y tế Ba Chẽ từ giai đoạn 1 và 2. 33 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 35 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an CHỮ VIẾT TẮT ADR Phản ứng có hại của thuốc (Adverse Drug Reaction) BNF Dược thư Quốc gia Anh (British National Formulary) CSDL Cơ sở dữ liệu Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC DIF Drug Interaction Facts HH Hansten and Horn’s Drug Interactions Analysis and Management IV Đường tĩnh mạch (Intravenous) MM Drug interactions – Micromedex® Solutions SDI Stockley’s Drug Interactions STT Số thứ tự TDKMM Tác dụng không mong muốn TKTƯ Thần kinh trung ương YNLS Ý nghĩa lâm sàng luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Một số cơ sở dữ liệu tra cứu tương tác thuốc thường dùng.

Bảng phân loại mức độ nặng của tương tác trong MM. Bảng phân loại mức độ y văn ghi nhận trong MM. Danh mục 26 cặp tương tác bất lợi cần chú ý trên thực hành lâm sàng tại Bệnh viện đa khoa Hợp Lực Thanh Hóa. 11 Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC Bảng 3.

Danh sách các cặp tương tác cần chú ý dựa trên lý thuyết tra trên phần mềm MM. Danh mục tương tác tra trên CSDL eMC. Tỷ lệ tương tác qua khảo sát bệnh án và đơn thuốc. Danh mục cặp tương tác bất lợi cần chú ý dựa vào bệnh án.

Danh mục cặp tương tác bất lợi cần chú ý dựa vào đơn thuốc. Danh mục 39 cặp tương tác bất lợi cần chú ý trong thực hành lâm sàng tại TTYT huyện Ba Chẽ - Quảng Ninh. 28 luan an DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 Sơ đồ xây dựng danh mục tương tác thuốc đáng chú ý trong thực hành lâm sàng .2 Sơ đồ tóm tắt quá trình thực hiện giai đoạn 1. 16 Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC Hình 2.3 Sơ đồ tóm tắt quá trình thực hiện giai đoạn 2 .1 Mức độ các tương tác tra cứu được từ Micromedex ở giai đoạn 1 .2 Tỷ lệ các lượt tương tác qua khảo sát bệnh án nội trú .3 Tỷ lệ các lượt tương tác qua khảo sát đơn thuốc ngoại trú.

25 luan an ĐẶT VẤN ĐỀ Tương tác thuốc là vấn đề thường gặp trong thực hành lâm sàng. Trong nhiều trường hợp tương tác thuốc gây ra những biến cố bất lợi trong điều trị, có thể xuất hiện độc tính với cơ thể, thay đổi tác dụng và có thể đe dọa tính mạng của bệnh nhân. Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC Để kiểm soát tương tác thuốc, các dược sĩ, bác sĩ có thể tra thông tin trong các cơ sở dữ liệu khác nhau như trong các sách chuyên luận, sách điện tử và các phần mềm tra cứu tương tác thuốc. Tuy nhiên, các tài liệu này phần lớn bằng tiếng Anh và khó tiếp cận đối với cán bộ y tế nói chung, đặc biệt là cán bộ y tế tuyến huyện nói riêng.

Trung tâm Y tế huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh là một trung tâm y tế đa chức năng, vừa có nhiệm vụ phòng phòng chống dịch bệnh và vừa có chức năng khám, chữa bệnh cho nhân dân. Những năm gần đây, số lượng bệnh nhân đến khám và điều trị ngày càng tăng, trong đó số bệnh nhân có bệnh lý mắc kèm cũng tăng đáng kể. Lượng thuốc sử dụng trên từng bệnh nhân ngày càng nhiều cùng với đó tương tác thuốc bất lợi xuất hiện với tần suất ngày càng tăng. Vì vậy để tránh tối đa việc xảy ra các tương tác thuốc bất lợi trên bệnh nhân, cần thiết phải có một danh mục các cặp tương tác thuốc đáng chú ý trong thực hành lâm sàng áp dụng riêng cho danh mục thuốc của Trung tâm Y tế huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh.

Xuất phát từ nhu cầu thực tế trên, tôi thực hiện đề tài “Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi cần chú ý trong thực hành lâm sàng tại Trung tâm Y tế huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh” với các mục tiêu như sau: 1. Xây dựng danh mục tương tác thuốc dựa trên lý thuyết từ danh mục thuốc sử dụng trong bệnh viện tại TTYT Ba Chẽ 2. Xây dựng danh mục tương tác thuốc bất lợi từ bệnh án nội trú và đơn thuốc ngoại trú 3. Thống nhất danh mục tương tác thuốc cần chú ý trong thực hành lâm sàng tại Trung tâm Y tế Ba Chẽ.

1 luan an CHƯƠNG 1. Đại cương về tương tác thuốc 1. Khái niệm tương tác thuốc Tương tác thuốc là một phản ứng giữa một thuốc với một tác nhân thứ hai (thuốc, thực phẩm, hoá chất khác). Phản ứng đó có thể xảy ra khi tiếp xúc với cơ thể hay hoàn Trung tâm DI & ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.VN và facebook CANHGIACDUOC toàn ở bên ngoài cơ thể khi bào chế, bảo quản, thử nghiệm hay chế biến các thuốc[3] [10].

Tương tác thuốc là sự thay đổi tác dụng hoặc độc tính của thuốc khi sử dụng đồng thời với thuốc khác, dược liệu, thức ăn, đồ uống hoặc hóa chất khác [1]. Có nhiều dạng tương tác thuốc khác nhau: tương tác thuốc - thuốc, tương tác thuốc - thức ăn, tương tác thuốc - dược liệu, tương tác thuốc - tình trạng bệnh lý, tương tác thuốc - xét nghiệm…. Đôi khi thuật ngữ “tương tác thuốc” được sử dụng chỉ những phản ứng vật lý - hóa học xảy ra khi các thuốc được trộn lẫn trong dịch truyền, gây kết tủa, đổi màu hoặc mất tác dụng gọi là tương kị [1], [2], [3]. Trong phạm vi đề tài này, chúng tôi chỉ đề cập đến tương tác thuốc - thuốc.

Tương tác thuốc - thuốc là tương tác xảy ra khi nhiều thuốc được sử dụng đồng thời [2].