Luận án Tiến sĩ: Đảng lãnh đạo thời cơ trong kháng chiến chống Pháp (1945-1954)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYEN HÙNG CƯỜNG DANG LANH ĐẠO THUC HIEN THỜI CƠ TRONG CUỘC KHANG CHIEN CHÓNG LUẬN ÁN TIỀN SĨ LỊCH SỬ Hà Nội - 2024 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYÊN HÙNG CƯỜNG Chuyên ngành: Lich sử Dang Cộng sản Việt Nam Mã số: 62 22 03 15 LUẬN ÁN TIEN SĨ LICH SỬ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS NGUYEN MANH HÀ Hà Nội - 2024 LỜI CAM ĐOAN Toi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi đưới sự hướng dẫn khoa học của PGS, TS. Nguyễn Mạnh Hà. Tên dé tài không trùng với bat cứ nghiên cứu nào đã được công bố.

Các số liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, đảm bảo tính khách quan. Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc, xuất xứ rỗ rang. Hà Nội, thang 1 năm 2024 Tác giả luận án Nguyễn Hùng Cường MỤC LỤC J/9. Lý do chọn dé tài.-s---22ss°2EE222sd9E222222adds959222223293990052222293390052022e 4 2.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên CỨU. Đối tượng, phạm Vi nghiên €ứu.- ccss°°cscsse22vvsssssseeeoovsssse 6 4. Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên CỨU. Nguồn tur liỆU.-s----°°22sCEC2ed©SSEEadd9E2222ad19E02229999002222999002222990022e 7 6.

Những đóng øóp của luận ấñn. Kết câu của luận AM .esssssssssssssssssssssssssssssesssssssssnsssssssssssssssccssessesssssssssssessnssscssessssesees 8 Chương 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN ›)3-8000/. TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN DE TÀI LUẬN ÁN.

Các công trình nghiên cứu liên quan đến cuộc kháng chiến chống thực dân PhAP. Các công trình nghiên cứu liên quan đến quá trình Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. KET QUÁ CAC CONG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CONG BO VA NHUNG VAN DE LUẬN ÁN TIẾP TỤC GIẢI QUYÊT. Kết qua các công trình nghiên cứu.

Những van đề luận án tiếp tục giải quyết .-------ccccccsss‹‹sse 29 Chương 2. BANG LANH ĐẠO THUC HIEN THOI CƠ GIAI DOAN 1945 - 1Š). 5< THỌ HH0 000302 gi20890890892890890008.NHỮNG YEU TO TÁC ĐỘNG DEN DANG LANH ĐẠO THUC HIỆN THOT CO (1945 - 1950). Khai quát quan niệm của chủ nghĩa Mác - Lénin và tư tướng Hồ Chi Minh VỆ thoi CCV.

Bối cảnh tình hình. Thực tiễn Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ trước cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. 2° 22s°°EE222sss©92222vaass9599522222d39000222uae 43 2. BANG LANH ĐẠO THUC HIEN THOI CƠ TRONG NHUNG NĂM ĐẦU KHANG CHIEN CHONG THUC DÂN PHÁP (1945 - 1950).

Quá trình nhận thức thời cơ và chủ trương của Đảng. Quá trình Đảng chỉ đạo thực hiện thời cơ trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 19 5()). css°cvcssssssseooooes 62 Tiểu kết chương 2.--s°s°EC2ed£©2EE2ad©EE22addeE92222dd9E92222999002222889etr 78 Chương 3. DANG LANH ĐẠO THUC HIỆN THỜI CO BUA CUỘC KHANG CHIEN ĐI DEN THANG LOT (1951 - 1954).

BOL CANH MOI CUA CUỘC KHANG CHIEN VA CHU TRƯƠNG CUA DANG THUC HIEN THOT CƠ (1951 - 1954). Boi cảnh quốc tế, âm mưu của thực dân Pháp va sự phát triển thực lực CÁCH MANG. Nhận thức thoi cơ và chủ trương của Đảng. DANG CHI DAO THUC HIEN THỜI CO DUA CUỘC KHANG CHIEN ĐI DEN THANG LOI (1951 - 1954).

Day mạnh các hoạt động quân sự tạo thời co kết thúc cuộc kháng 0n 0. Chỉ đạo phối hợp các lĩnh vực đấu tranh đưa cuộc kháng chiến đến 0h) 8 0. NHAN XÉT VÀ KINH NGHIỆM.s--s°22edsECEEEedeEEE222ad9EE222299900222299900222299900222289etP 137 hân.-°° 2s E22de©CEEEadeEEE222dd9EE22229996022229960222299002222899tP 154 4.°°°©2222222224449999999050509022224448380000s0 159 Tiểu kết chương 4.---s°°EV22ss©©©+2EE2vadd999922222999950022222299990022222e 168 KẾT LUAN. °°°222s°©©©2EE2Veddd9E9922222d39990092222299999005222280990005022e 170 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HOC CUA TAC GIA LIÊN QUAN DEN LUẬN ÁN.--22sss222EECvesssSEE222222ad39900522222a39000522ee 173 TÀI LIEU THAM KHẢO .----s----222s°°2EV222ssse922Evvasssssroeooee 174 PHU LUC .22«°°°EEVVVV222224<9EE2222E2222222d1339999008020222222224840000000P 189 MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài Thời cơ là sự kết hợp những điều kiện chủ quan và khách quan thuận lợi để biến khả năng thành hiện thực. Trong những yếu tố góp phần tạo nên thời cơ, những điều kiện chủ quan luôn được quan tâm hàng đầu vì bằng năng lực chủ quan, người ta sẽ nhận định, dự báo khả năng những yếu tố khách quan sẽ xuất hiện và tích cực chuẩn bi mọi mặt dé không bỏ lỡ thời cơ. Đồng thời, băng năng lực chủ quan, người ta có thể tác động, làm cho những điều kiện khách quan xuất hiện một cách hợp lý. Trong mọi lĩnh vực, việc nhận thức thời cơ và tích cực chuẩn bị để tạo thời cơ, đón thời cơ luôn là yếu tố quan trọng dẫn tới thành công.

Vấn dé này càng trở nên quan trọng trong chiến tranh vì việc nhận thức thời cơ và chuẩn bị những điều kiện để tạo thời cơ, chớp thời cơ luôn được đặt ra như là yếu tố thường xuyên, quan trọng quyết định thành bại của cuộc chiến. Trong lịch sử nhân loại cũng như lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, đã có rất nhiều minh chứng nói lên tầm quan trọng của việc nhận thức và thực hiện thời cơ. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam là một điển hình. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954), tương quan lực lượng vô cùng khó khăn cho phía Việt Nam, việc nhận thức và lãnh đạo thực hiện thời cơ càng được đặt ra một cách bức thiết để từng bước gianh thang lợi.

Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên phân tích tình hình, nhận định thời cơ và tích cực lãnh đạo thực hiện thời cơ cách mạng. Điều này cũng thê hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và là nhân t6 quan trọng góp phan vào thắng lợi của cuộc kháng chiến. Cho đến nay, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam, hay còn gọi là chiến tranh Đông Dương lần thứ hai, vẫn là đề tài thu hút sự quan tâm của nhiều học giả, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Đã có nhiêu cuộc hội thao trong nước, quôc tê, các luận văn, luận án, bai viet, các công trình nghiên cứu, tổng kết, đánh giá có giá trị đề cập tới nhiều chiều cạnh của cuộc chiến tranh.

Từ nguồn tư liệu phong phú với những cách tiếp cận khác nhau, các tác giả đã đưa ra cái nhìn đa chiều, luận giải rõ hơn về những vấn đề liên quan đến cuộc chiến tranh. Tuy nhiên, vấn đề Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ trong cuộc kháng chiến vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu, dé cập tới một cách hệ thống và chuyên sâu. Vẫn đề nhận thức và lãnh đạo thực hiện thời cơ luôn có tính thời sự cả trong thời kỳ có chiến tranh cũng như trong hòa bình. Nghiên cứu vẫn đề này có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Chính vì thế, nghiên cứu sinh chọn đề tài “Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ trong cuộc kháng chiến chong thực dân Pháp (1945 - 1954)” làm đề tài luận án. Trong đó, nghiên cứu sinh sẽ trình bày quá trình lãnh đạo thực hiện thời cơ của Đảng từ việc phân tích tình hình, nhận thức về thời cơ đến việc đề ra chủ trương và lãnh đạo thực hiện thời cơ đó. Nghiên cứu sinh hy vọng đề tài sẽ góp phần làm sáng rõ quá trình Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thức, đánh giá về thời cơ va lãnh đạo thực hiện thời cơ, từ đó rút ra vai trò, y nghĩa, tầm quan trọng của quá trình nhận thức thời cơ, vai trò của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong suốt quá trình lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đến thắng lợi hoàn toàn. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích nghiên cứu Luận án nghiên cứu làm sáng tỏ quá trình Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954); rút ra những kinh nghiệm từ quá trình này để vận dụng trong những giai đoạn cách mạng tiếp theo. Nhiệm vụ nghiên cứu Luận án tập trung thực hiện các nhiệm vụ: - Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến nội dung luận án. - Làm rõ những yếu tố tác động đến Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954). - Trình bày quá trình Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954).

- Đưa ra một số nhận xét, kinh nghiệm về quá trình Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954). Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3. Đối twong nghiên cứu Luận án nghiên cứu nhận thức, chủ trương, sự chỉ đạo thực hiện thời cơ của Đảng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954) 3. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung nghiên cứu: Luận án nghiên cứu quá trình Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ từ năm 1945 đến năm 1954, trong đó tập trung nghiên cứu, làm rõ các nội dung chủ yếu: sự nhận thức của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thời cơ; chủ trương của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thực hiện thời cơ; quá trình chỉ đạo triển khai thực hiện thời cơ; những kết quả đạt được cũng như những hạn chế của Đảng về van dé này trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, tập trung vào 2 giai đoạn (1945 - 1950) va (1951 - 1954).

- Về không gian nghiên cứu: Chủ yêu ở Việt Nam và một số nước có liên quan như: Pháp, Mỹ, Anh, Liên Xô, Trung Quốc. - Về thời gian nghiên cứu: từ năm 1945 đến năm 1954 4. Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu 4. Cơ sở lý luận Luận án nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mac - Lénin; tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về thời cơ cách mạng, về độc lập dân tộc, vê phát huy sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, về quan hệ quốc tế; quân sự và ngoại giao trong chiến tranh.

Phương pháp nghiên cứu Phương pháp chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu luận án là phương pháp lịch sử và phương pháp logic. Phương pháp lịch sử được sử dụng để trình bày quá trình Đảng lãnh đạo thực hiện thời cơ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1945 đến năm 1954. Phương pháp logic được sử dụng dé khái quát một cách có hệ thống quá trình Dang lãnh đạo thực hiện thời cơ, từ đó rút ra những đánh giá, nhận xét và kinh nghiệm về vấn đề này. Bên cạnh đó, nghiên cứu sinh còn sử dụng các phương pháp như: phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp khảo sát, phương pháp phân tích và tổng hợp, các phương pháp phê phan sử liệu và phương pháp nghiên cứu đặc thù của khoa học Lịch sử Đảng là sử dụng các văn bản nghị quyết, chỉ thị của Đảng làm cơ sở đối chiếu với sự kiện, nhân vật lịch sử trong thực tiễn để phân tích, đánh giá.