Luận án Tiến sĩ Trần Quốc Vinh: Phát triển chăn nuôi đại gia súc Bình Định

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRẦN QUỐC VINH PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI ĐẠI GIA SÚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Đà Nẵng, Năm 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRẦN QUỐC VINH PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI ĐẠI GIA SÚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH Chuyên ngành: Kinh t ế phát triển Mã Số: 62.05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Ngọc Mỹ PGS. Bùi Quang Bình Đà Nẵng, Năm 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Kết quả trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào.

năm 2020 Tác giả Trần Quốc Vinh ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC CÁC BẢNG. vi DANH MỤC CÁC HÌNH.

viii MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học của luận án. Kết cấu luận án. 7 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI ĐẠI GIA SÚC. Lý thuyết về phát triển nông nghiệp.

Lý thuyết phát triển nông nghiệp theo ba giai đoạn. Lý thuyết phát triển nông nghiệp theo hàm sản xuất trong nông nghiệp. Lý thuyết phát triển nông nghiệp theo dịch chuyển năng suất lao động. Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm có liên quan.

Các nghiên cứu có liên quan tới phát triển nông nghiệp. Các nghiên cứu liên quan tới phát triển chăn nuôi đại gia súc. Khoảng trống nghiên cứu:. Khái niệm, đặc điểm và nội dung phát triển chăn nuôi đại gia súc.

Khái niệm và đặc điểm của chăn nuôi đại gia súc. Khái niệm về phát triển chăn nuôi đại gia súc. Nội dung phát triển chăn nuôi đại gia súc. Các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển chăn nuôi đại gia súc.

Tài nguyên thiên nhiên. Yếu tố vốn. Yếu tố Lao động. Yếu tố công nghệ.

Quy hoạch và chính sách. Cơ sở hạ tầng. Thị trường tiêu thụ sản phẩm. Một số yếu tố khác dưới góc độ vi mô của hộ chăn nuôi.41 Kết luận chương 5.

43 Chương 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Tình hình kinh tế xã hội.

Đánh giá chung. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận, giả thuyết nghiên cứu và khung phân tích. Phương pháp phân tích.

Phương pháp thu thập số liệu. 59 Kết luận chương 2. 62 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI ĐẠI GIA SÚC TỈNH BÌNH ĐỊNH. Tăng trưởng sản lượng chăn nuôi đại gia súc.

Cơ cấu chăn nuôi đại gia súc tỉnh Bình Định. Thực trạng huy động phân bổ và sử dụng nguồn lực cho chăn nuôi đại gia súc. Tổ chức sản xuất chăn nuôi đại gia súc. Tình hình thị trường tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi đại gia súc.

Thực trạng kết quả và hiệu quả sản xuất của các hộ chăn nuôi đại gia súc.87 Kết luận chương 3. 92 Chương 4: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SỰ PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI ĐẠI GIA SÚC.1 Phân tích các yếu tố tác động tới sự phát triển chăn nuôi đại gia súc bằng số liệu vĩ mô. Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố ảnh hưởng theo mô hình kinh tế lượng. Các nhân tố có liên quan khác.

Phân tích các yếu tố tác động tới sự phát triển chăn nuôi đại gia súc bằng số liệu vi mô. 112 Kết luận chương 4. 120 Chương 5: ĐỊNH HƯỚNG VÀ HÀM Ý VỀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI ĐẠI GIA SÚC. Bối cảnh chăn nuôi đại gia súc thế giới và các dự báo có liên quan đến phát triển chăn nuôi đại gia súc tỉnh Bình Định.

Bối cảnh chăn nuôi đại gia súc thế giới. Các dự báo có liên quan đến phát triển chăn nuôi đại gia súc tỉnh Bình Định. Định hướng phát triển chăn nuôi đại gia súc tỉnh Bình Định. Quan điểm phát triển chăn nuôi đại gia súc.

Định hướng phát triển. Hàm ý về các giải pháp phát triển chăn nuôi đại gia súc tỉnh Bình Định. Hàm ý về giải pháp liên quan tới nội dung phát triển. Hàm ý về giải pháp nhằm phát huy yếu tố tích cực và khắc phục, hạn chế các tác động tiêu cực.

135 Kết luận chương 5. 147 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BĐKH Biến đổi khí hậu CNĐGS Chăn nuôi đại gia súc CNH Công nghiệp hóa ĐGS Đại gia súc GTSX Giá trị sản xuất Gross Regional Domestic Product - Tổng sản phẩm trên GRDP địa bàn GDP Gross Domestic Product - Tổng sản phẩm quốc nội KH&ĐT Kế hoạch và đầu tư NN Nông nghiệp NN & PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn Organization for Economic Co-operation and OECD Development - Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế UBND Ủy ban nhân dân WTO World Trade Organization – Tổ chức Thương mại thế giới vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Tóm tắt một số kết quả nghiên cứu quan trọng. Quy mô GTSX chăn nuôi đại gia súc.

Độ ổn định tăng trưởng GTSX chăn nuôi đại gia súc. Quy mô đàn và sản lượng thịt hơi xuất chuồng của đại gia súc tỉnh Bình Định. So sánh quy mô chăn nuôi ĐGS thực tế và quy hoạch phát triển. Thay đổi tỷ trọng chăn nuôi đại gia súc trong GTSX ngành chăn nuôi tỉnh Bình Định.

Cơ cấu đàn bò theo địa phương tỉnh Bình Định. Cơ cấu đàn lợn theo địa phương tỉnh Bình Định. Phân bổ diện tích đất nông nghiệp của tỉnh cho chăn nuôi. Diện tích đất trồng cỏ và sản xuất thức ăn của hộ chăn nuôi đại gia súc ở tỉnh Bình Định.

Lượng phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn cho chăn nuôi.74 tỉnh Bình Định. Vốn đầu tư cho chăn nuôi đại gia súc ở tỉnh Bình Định. Hiệu quả vốn đầu tư trong chăn nuôi đại gia súc. Tình hình vốn kinh doanh của hộ chăn nuôi đại gia súc ở tỉnh Bình Định 76 Bảng 3.

Tình hình một số chỉ tiêu liên quan tới lao động của chăn nuôi đại gia súc tỉnh Bình Định. Chất lượng lao động của hộ chăn nuôi đại gia súc tỉnh Bình Định. Kết quả sản xuất và Quy mô nguồn lực của hộ chăn nuôi ĐGS ở tỉnh Bình Định. Kết quả sản xuất - GO của hộ chăn nuôi ĐGS theo huyện ở tỉnh Bình Định.

Kết quả và hiệu quả sản xuất của hộ chăn nuôi ĐGS tỉnh Bình Định 90 Bảng 3. Năng suất từng phần của hộ chăn nuôi ĐGS tỉnh Bình Định. Thống kê mô tả các biến trong mô hình. Ma trận tương quan giữa các biến.

Diễn giải các biến sử dụng trong mô hình. Kết quả ước lượng. Mức ảnh hưởng của quy hoạch phát triển chăn nuôi đại gia súc. Mức ảnh hưởng của chính sách phát triển chăn nuôi đại gia súc.

Mức ảnh hưởng của hạ tầng cơ sở. Mức ảnh hưởng của công tác khuyến nông. Mức ảnh hưởng của công tác thú y. Mức ảnh hưởng của các dịch vụ hỗ trợ khác.

Thống kê mô tả các biến trong mô hình. Ma trận tương quan giữa các biến. Diễn giải các biến sử dụng trong mô hình. Kết quả ước lượng.

117 viii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Đường biểu diễn sản lượng nông nghiệp trong giai đoạn sơ khai. Đường biểu diễn sản lượng nông nghiệp trong giai đoạn đang phát triển. Đường biểu diễn sản lượng nông nghiệp trong giai đoạn phát triển.

Khung phân tích. Chuỗi giá trị bò và lợn ở Bình Định. Tỷ lệ ý kiến về các thông tin cần thiết cho hộ chăn nuôi. Phân phối xác suất của lnk.

Phân phối xác suất của lnl. Phân phối xác suất của hh. Phân phối xác suất của thoitiet. Tính cấp thiết Phát triển nông nghiệp nói chung và chăn nuôi đại gia súc nói riêng là mục tiêu của hầu hết các nước đang phát triển.

Đây cũng là chủ đề rất được quan tâm bởi các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách. Vì thế đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về chủ đề này. Các nghiên cứu mang tính lý thuyết cho chủ đề này gồm nhóm lý thuyết về mô hình tăng trưởng kinh tế trong Kinh tế Phát triển, nhóm lý thuyết về mô hình phát triển nông nghiệp. Các lý thuyết về phát triển nông nghiệp như: Lý thuyết phát triển nông nghiệp theo ba giai đoạn, Lý thuyết phát triển nông nghiệp theo hàm sản xuất trong nông nghiệp và Lý thuyết phát triển nông nghiệp theo dịch chuyển năng suất lao động.

Các lý thuyết trên là nền tảng lý luận cho nghiên cứu phát triển nông nghiệp nói chung và phát triển chăn nuôi đại gia súc nói riêng. Từ cơ sở các nghiên cứu đó có nhiều nhà nhà kinh tế đã công bố các kết quả nghiên cứu có liên quan tới chủ đề này. Tuy các công bố này đã đề cập tới nội dung phát triển chăn nuôi đại gia súc trên nhiều góc độ khác nhau và tập trung vào phạm vi nền kinh tế quốc gia và trong trường hợp cụ thể ở một nước đang phát triển, nhưng chưa có một khung phân tích, cũng như vận dụng cơ sở lý thuyết về phát triển ngành chăn nuôi này để nghiên cứu phát triển chăn nuôi đại gia súc cho một địa phương như trường hợp cụ thể tỉnh Bình Định. Bình Định là một tỉnh nằm trong Vùng Kinh tế trọng điểm miền Trung.

Những năm qua nền kinh tế có sự phát triển khá, tăng trưởng GRDP thường khoảng trên 8,5% và quy mô GRDP năm 2016 là 41.185,5 tỷ đồng theo giá 2010. Cơ cấu kinh tế đã có sự thay đổi tích cực và công nghiệp ngày càng có vai trò quan trọng. Tuy nhiên, đến năm 2016, tỷ trọng của khu vực nông lâm ngư nghiệp vẫn chiếm 27,41% (tỷ trọng GDP khu vực nông lâm ngư nghiệp của cả nước chiếm 20,58%) nhưng lại tạo ra việc làm và thu nhập cho 49% lao động của tỉnh. Ngành chăn nuôi đại gia súc có vị trí vô cùng quan trọng trong nền kinh tế của tỉnh khi đóng góp rất lớn vào kết quả cuối cùng của nền kinh tế và việc làm của tỉnh.

Năm 2016, giá trị sản xuất chăn nuôi đại gia súc chiếm tới gần 75,74% giá trị sản xuất ngành chăn nuôi và chiếm 26,11% giá trị sản xuất của nông lâm thủy sản hay 8% giá trị sản 2 xuất của nền kinh tế. Lao động làm việc trong chăn nuôi ĐGS năm 2016 là hơn 38 ngàn người, chiếm 16,84% trong tổng lao động nông nghiệp, tương đương khoảng 8% tổng lao động của nền kinh tế. Thực tế phát triển chăn nuôi đại gia súc những năm qua đã có sự phát triển khá nhanh và đạt được những thành tựu đáng kể.