Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng các yếu tố liên quan v

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 ============ NGUYỄN ĐÌNH DŨNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG, CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ HẠ NATRI MÁU Ở BỆNH NHÂN XUẤT HUYẾT NÃO Chuyên ngành : Gây mê Hồi sức Mã số : 62.22 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Phương Đông HÀ NỘI - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Tất cả các số liệu, nhận xét và kết quả trong luận án này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hà Nội, tháng năm 2019 Nguyễn Đình Dũng MỤC LỤC Trang Lời cam đoan Mục lục Các chữ viết tắt Danh mục bảng Danh mục biểu đồ Danh mục hình Danh mục sơ đồ ĐẶT VẤN ĐỀ 1 Chương 1: TỔNG QUAN 3 1.

Hạ natri máu ở bệnh nhân chảy máu não 7 1. Sinh lí natri trong cơ thể 7 1. Hạ natri máu ở bệnh nhân chảy máu não 14 1. Một số nghiên cứu liên quan 33 1.

Nghiên cứu trên thế giới 33 1. Nghiên cứu tại Việt Nam 37 Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 40 2. Đối tượng nghiên cứu 40 2. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân 40 2.

Tiêu chuẩn loại khỏi nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu 40 2. Phương pháp nghiên cứu 41 2. Thiết kế nghiên cứu 41 2.

Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu 41 2. Trang thiết bị nghiên cứu 41 2. Nội dung nghiên cứu và các tiêu chí nghiên cứu 42 2. Quy trình nghiên cứu 46 2.

Các tiêu chuẩn, định nghĩa, thang điểm áp dụng trong nghiên cứu 51 2. Xử lí số liệu 53 2. Đạo đức nghiên cứu 54 Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 56 3. Đặc điểm chung nhóm nghiên cứu 56 3.

Phân bố bệnh nhân chảy máu não theo giới và tuổi 56 3. Tiền sử bệnh và sự kiện tổn thương mạch máu não trước đó 57 3. Triệu chứng khởi phát 58 3. Triệu chứng lâm sàng chảy máu não ở 2 nhóm hạ natri máu và natri máu bình thường 59 3.

Triệu chứng cận lâm sàng chảy máu não ở 2 nhóm hạ natri máu và natri máu bình thường 61 3. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng bệnh nhân chảy máu não có hạ natri máu 62 3. Tình trạng natri máu 62 3. Thời điểm hạ natri máu 63 3.

Thay đổi lâm sàng tại thời điểm hạ natri máu 64 3. Nguyên nhân hạ natri máu 65 3. Mức độ hạ natri máu 65 3. Đặc điểm lâm sàng hạ natri máu ở các nhóm nguyên nhân: CSWS, SIADH và chưa rõ nguyên nhân 67 3.

Đặc điểm cận lâm sàng của các nhóm nguyên nhân hạ natri máu. Áp lực thẩm thấu niệu của bệnh nhân hạ natri máu 71 3. Natri niệu của bệnh nhân 72 3. Nồng độ NT-proBNP ở bệnh nhân hạ natri máu 73 3.

Nồng độ NT-proBNP ở các nguyên nhân hạ natri 74 3. Một số yếu tố liên quan hạ natri máu ở bệnh nhân chảy máu não 74 3. Liên quan tình trạng hạ natri với tuổi 74 3. Liên quan tình trạng hạ natri với giới 75 3.

Liên quan tình trạng hạ natri với tiền sử bệnh 76 3. Liên quan tình trạng hạ natri với tổn thương não 77 3. Liên quan tình trạng hạ natri với biện pháp can thiệp mạch, phẫu thuật. Liên quan tình trạng hạ natri với tri giác, biện pháp điều trị nội khoa 79 3.

Kết quả điều trị 80 3. Phương pháp điều trị hạ natri máu 80 3. Thay đổi natri, ALTT máu máu trước và sau điều trị 81 3. Thời gian điều trị hạ natri 83 3.

Thay đổi lâm sàng trước và sau điều trị hạ natri máu bằng NaCl 3% 84 3. Cải thiện tình trạng tri giác nhóm bệnh nhân hạ natri máu 87 3. Cải thiện tình trạng liệt nhóm bệnh nhân hạ natri máu 88 3. Cải thiện tình trạng đột quỵ theo điểm NISSH nhóm bệnh nhân hạ natri máu 89 3.

Kết quả điều trị chung nhóm nghiên cứu 90 3. Kết quả điều trị chung theo nhóm nguyên nhân hạ natri máu 91 3. Thời gian nằm viện nhóm nghiên cứu 91 3.11 Thời gian nằm viện theo nguyên nhân hạ natri 92 3. Biến chứng trong quá trình nằm viện 92 Chương 4: BÀN LUẬN 93 4.

Đặc điểm chung nhóm nghiên cứu 93 4. Phân bố bệnh nhân chảy máu não theo giới và tuổi 93 4.Tiền sử bệnh và tổn thương mạch máu trước đó 94 4. Triệu chứng khởi phát 94 4. Triệu chứng lâm sàng chảy máu não ở 2 nhóm hạ natri máu và natri máu bình thường 95 4.

Triệu chứng cận lâm sàng chảy máu não ở 2 nhóm hạ natri máu và natri máu bình thường 97 4. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng bệnh nhân chảy máu não có hạ natri máu 97 4. Tình trạng natri máu 97 4. Thời điểm hạ natri máu 98 4.

Thay đổi lâm sàng tại thời điểm hạ natri máu 99 4. Nguyên nhân hạ natri máu 101 4. Mức độ hạ natri máu 104 4. Đặc điểm lâm sàng hạ natri máu ở các nhóm nguyên nhân: CSWS, SIADH và chưa rõ nguyên nhân 105 4.

Đặc điểm cận lâm sàng của các nhóm nguyên nhân hạ natri máu 107 4. Áp lực thẩm thấu máu của bệnh nhân ở thời điểm hạ natri máu 108 4. Áp lực thẩm thấu niệu của bệnh nhân ở thời điểm hạ natri máu 110 4. Natri niệu của bệnh nhân 112 4.

Nồng độ NT-proBNP ở bệnh nhân hạ natri máu 113 4. Nồng độ NT-proBNP ở các nhóm nguyên nhân hạ natri 114 4. Một số yếu tố liên quan hạ natri máu ở bệnh nhân chảy máu não 117 4. Liên quan tình trạng hạ natri với tuổi và giới 117 4.

Liên quan tình trạng hạ natri với tiền sử bệnh 117 4. Liên quan tình trạng hạ natri với tổn thương não 118 Liên quan hạ natri với kích thước tổn thương 119 4. Liên quan tình trạng hạ natri với tri giác và biện pháp điều trị 119 4. Kết quả điều trị 120 4.

Phương pháp điều trị hạ natri máu 120 4. Thay đổi natri máu, ALTT máu trước và sau điều trị bằng natrchlorua 3% 121 4. Thời gian điều trị hạ natri máu bằng dung dịch natrchlorua 3% 122 4. Thay đổi lâm sàng trước và sau điều trị hạ natri máu bằng natrchlorua 3% 125 4.

Cải thiện tình trạng tri giác, điểm NISSH, sức cơ nhóm bệnh nhân hạ natri máu khi ra viện. Kết quả điều trị chung của nhóm nghiên cứu 126 4. Kết quả điều trị theo nguyên nhân hạ natri máu 128 4. Thời gian nằm viện bệnh nhân 128 4.

Biến chứng trong quá trình nằm viện 129 KẾT LUẬN 131 KIẾN NGHỊ 133 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Phần viết tắt Phần đầy đủ 1. ALNS Áp lực nội sọ 2. ALTT Áp lực thẩm thấu 3. CSWS Cerebral salt wasting symdron Hội chứng mất muối não 4.

HSTC Hồi sức tích cực 5. NaCl Natri clorua 7. SIADH Symdrom of inappropriate antidiuretic hormon Hội chứng tăng tiết hormon chống bài niệu không tương sứng 9. TTĐQ Trung tâm đột quỵ 10.

TWQĐ Trung ương quân đội 11. VTH Thể tích tuần hoàn 12. CMDN Chảy máu dưới nhện 14. CMN Chảy máu não DANH MỤC BẢNG Bảng Tên bảng Trang Bảng 3.

Phân bố bệnh nhân chảy máu não theo tuổi 56 Bảng 3. Tiền sử bệnh và sự kiện tổn thương mạch máu não trước đó 57 Bảng 3. Triệu chứng khởi phát của bệnh nhân chảy máu não 58 Bảng 3. Triệu chứng lâm sàng chảy máu não ở 2 nhóm hạ natri máu và natri máu bình thường 59 Bảng 3.

Triệu chứng lâm sàng chảy máu não ở 2 nhóm hạ natri và natri máu bình thường 60 Bảng 3. Triệu chứng cận lâm sàng chảy máu não ở 2 nhóm hạ natri máu và natri máu bình thường 61 Bảng 3. Thời điểm hạ natri ở các nhóm nguyên nhân 63 Bảng 3. Đặc điểm lâm sàng của các nhóm nguyên nhân hạ natri 67 Bảng 3.

Triệu chứng lâm sàng của bệnh nhân hạ natri máu theo các nhóm nguyên nhân 68 Bảng 3. Đặc điểm cận lâm sàng của các nhóm nguyên nhân hạ natri máu 69 Bảng 3. Áp lực thẩm thấu máu của bệnh nhân ở thời điểm hạ natri máu 70 Bảng 3. ALTT máu theo nguyên nhân hạ natri 70 Bảng 3.

Áp lực thẩm thấu niệu của bệnh nhân ở thời điểm hạ natri máu 71 Bảng 3. ALTT niệu theo nguyên nhân hạ natri 71 Bảng 3. Natri niệu của bệnh nhân 72 Bảng 3. Natri niệu theo nguyên nhân 72 Bảng 3.

Nồng độ NT-proBNP ở bệnh nhân hạ natri máu 73 Bảng 3. Nồng độ NT-proBNP ở các nguyên nhân hạ natri 74 Bảng 3. Liên quan tình trạng hạ natri với tuổi 74 Bảng 3. Liên quan nguyên nhân hạ natri máu với tuổi 75 Bảng 3.

Liên quan tình trạng hạ natri với giới 75 Bảng 3. Liên quan tình trạng hạ natri với tiền sử bệnh 76 Bảng 3. Liên quan hạ natri máu vị trí tổn thương 77 Bảng 3. Liên quan hạ natri với kích thước tổn thương 78 Bảng 3.

Liên quan can thiệp mạch và tình trạng hạ natri 78 Bảng 3. Liên quan tình trạng hạ natri với tri giác và biện pháp điều trị 79 Bảng 3. Phương pháp điều trị hạ natri máu 80 Bảng 3. Tỷ lệ bệnh nhân đạt đích điều trị natri bằng NaCl 3% 81 Bảng 3.

Tỷ lệ bệnh nhân đạt đích điều trị natri bằng bổ sung muối ăn 81 Bảng 3. Biến đổi natri trước và sau điều trị 82 Bảng 3. Biến đổi ALTT máu trước và sau điều trị 82 Bảng 3. Biến chứng trong quá trình điều trị bằng NaCl 3% 83 Bảng 3.

Thời gian điều trị hạ natri bằng dung dịch NaCl 3% 83 Bảng 3. Thay đổi một số triệu chứng lâm sàng trước và sau điều trị bằng NaCl 3% 85 Bảng 3. Kết quả điều trị chung nhóm nghiên cứu 90 Bảng 3. Kết quả điều trị theo nguyên nhân hạ natri máu 91 Bảng 3.

Thời gian nằm viện nhóm nghiên cứu 91 Bảng 3. Thời gian nằm viện theo nguyên nhân hạ natri 92 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ Tên biểu đồ Trang Biểu đồ 3. Nguyên nhân hạ natri máu 62 Biểu đồ 3. Tỉ lệ hạ natri máu theo thời gian 63 Biểu đồ 3.

Thay đổi lâm sàng khi hạ natri máu 64 Biểu đồ 3. Nguyên nhân hạ natri máu 65 Biểu đồ 3. Mức độ hạ natri máu 65 Biểu đồ 3. Mức độ hạ natri máu theo nguyên nhân 66 Biểu đồ 3.

Liên quan nồng độ NT-proBNP và điểm NISSH 73 Biểu đồ 3. Thay đổi lâm sàng trước và sau điều trị hạ natri máu bằng NaCl 3% 84 Biểu đồ 3.