Nghiên cứu ảnh hưởng của nhận thức về môi trường đến hành vi có trách nhiệm với

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ NGUYỄN TRI NAM KHANG MÃ SỐ NCS: P1316003 NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA NHẬN THỨC VỀ MÔI TRƯỜNG ĐẾN HÀNH VI CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC CƠ SỞ LƯU TRÚ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẦN THƠ LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã ngành: 62340102 NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ NGUYỄN TRI NAM KHANG MÃ SỐ NCS: P1316003 NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA NHẬN THỨC VỀ MÔI TRƯỜNG ĐẾN HÀNH VI CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC CƠ SỞ LƯU TRÚ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẦN THƠ LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã ngành: 62340102 NGƯỜI HƯỚNG DẪN CHÍNH PGS. HUỲNH TRƯỜNG HUY NGƯỜI HƯỚNG DẪN PHỤ TS. TRẦN THANH LIÊM NĂM 2023 CHẤP THUẬN CỦA HỘI ĐỒNG Luận án này với tựa đề là “Ảnh hưởng của nhận thức về môi trường đến hành vi có trách nhiệm với môi trường tại các cơ sở lưu trútrên địa bàn thành phố Cần Thơ”, do nghiên cứu sinh Nguyễn Tri Nam Khang thực hiện theo sự hướng dẫn của PGS. Huỳnh Trường Huy và TS.

Trần Thanh Liêm. Luận án đã được Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ thông qua ngày: / /20. Luận án đã được chỉnh sửa theo góp ý và được Hội đồng đánh giá luận án xem lại. Thư ký Uỷ viên Uỷ viên Phản biện 3 Phản biện 2 Phản biện 1 Người hướng dẫn Chủ tịch hội đồng i LỜI CẢM TẠ Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn quý thầy cô đã và đang xem luận án của em.

Được mọi người biết đến và công nhận nỗ lực mà mình đã bỏ ra trong thời gian qua, bản thân em vô cùng tự hào và biết ơn. Trong suốt thời gian học tập tại Trường kinh tế, Trường Đại học Cần Thơ, em đã nhận được sự hướng dẫn tận tình của quý thầy cô. Thầy, cô không chỉ truyền thụ kiến thức từ sách vở chuyên ngành mà còn chia sẻ cả những kiến thức, kinh nghiệm thực tế cuộc sống. Trong quá trình thực hiện luận án nghiên cứu, em đã học tập và vận dụng được rất nhiều kiến thức bổ ích mình tích lũy được.

Em muốn gửi đến tất cả các thầy, cô lòng tri ân sâu sắc của em. Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến giáo viên trực tiếp hướng dẫn chuyên đề của em - Thầy Huỳnh Trường Huy và Thầy Trần Thanh Liêm. Thầy đã hướng dẫn em rất nhiệt tình và chu đáo, Thầy còn chia sẻ kinh nghiệm để em có thể tiếp cận đề tài tốt hơn, mọi thắc mắc đều được Thầy giải đáp rất tận tình và nhanh chóng. Em xin gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc, thành đạt đến quý Thầy, Cô trường Đại học Cần Thơ và các bạn, các anh (chị).

Cần Thơ, ngày tháng năm 2023 Người thực hiện Nguyễn Tri Nam Khang ii LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Nguyễn Tri Nam Khang, là nghiên cứu sinh ngành Quản trị Kinh doanh, khoá 2016. Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu thực sự của bản thân được sự hướng dẫn của PGS. Huỳnh Trường Huy và TS. Trần Thanh Liêm.

Những thông tin được sử dụng tham khảo trong đề tài luận án được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy, đã được kiểm chứng, được công bố rộng rãi và được trích dẫn rõ ràng trong phần tài liệu tham khảo. Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án này là do chính tôi thực hiện một cách nghiêm túc, trung thực và không trùng lắp với các đề tài khác đã được công bố trước đây. Tôi xin lấy danh dự và uy tín của bản thân để đảm bảo cho lời cam đoan này Cần Thơ, ngày tháng năm 2023 Người hướng dẫn chính Người hướng dẫn phụ Tác giả thực hiện PGS. Huỳnh Trường Huy TS.

Trần Thanh Liêm Nguyễn Tri Nam Khang iii TÓM TẮT Nghiên cứu được thực hiện nhằm phân tích ảnh hưởng của nhận thức về môi trường đến hành vi có trách nhiệm với môi trường tại các cơ sở lưu trú trên địa bàn thành phố Cần Thơ. Nghiên cứu đã ước lượng ảnh hưởng của nhận thức, hành vi đến thực hành có trách nhiệm với môi trường bằng mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương tối thiểu từng phần (PLS-SEM). Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thu thập từ cuộc khảo sát trực tiếp đối với nhà quản lý của 134 cơ sở lưu trú tại thành phố Cần Thơ, tập trung tại các quận: Ninh Kiều, Cái Răng, Bình Thuỷ và huyện Phong Điền; giai đoạn 3/2021 - 12/2021. Phương pháp nghiên cứu định tính được sử dụng kết hợp trong thông qua hình thức phỏng vấn chuyên gia giai đoạn 1 nhằm xây dựng thang đo thực hành có trách nhiệm với môi trường trong lĩnh vực kinh doanh lưu trú; Và giai đoạn 2 để tiếp nhận những ý kiến góp phần giải thích cho kết quả phân tích gắn với thực tiễn, đồng thời, đánh giá tính khả thi đối với các hàm ý quản trị được đề xuất từ kết quả nghiên cứu (Phụ lục 2 - 8).

Nhận thức về môi trường và hành vi có trách nhiệm với môi trường của nhà quản lý đều được thực hiện ở mức khá tốt đến rất tốt. Có sự chênh lệch rất lớn trong việc thực hành có trách nhiệm với môi trường theo quy mô cơ sở lưu trú. Kết quả ước lượng mô hình PLS-SEM cho thấy nhận thức về môi trường, tuổi của quản lý và số năm làm quản lý là các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi có trách nhiệm với môi trường; Hành vi có trách nhiệm với môi trường của nhà quản lý và quy mô của cơ sở lưu trú có ảnh hưởng đến thực hành có trách nhiệm với môi trường của cơ sở lưu trú; Đồng thời, nghiên cứu chưa tìm thấy ảnh hưởng trực tiếp của nhận thức về môi trường đến thực hành có trách nhiệm với môi trường của cơ sở lưu trú và hầu hết nằm ở mối liên hệ gián tiếp thông qua tác động điều tiết của hành vi có trách nhiệm với môi trường của nhà quản lý. Kết quả kiểm định cho thấy chỉ có đặc điểm về độ tuổi và số năm làm quản lý là có sự khác biệt trong hành vi có trách nhiệm với môi trường của nhà quản lý, còn lại các đặc điểm khác như: giới tính và trình độ học vấn chưa thể hiện được sự khác biệt trong phân tích.

Dựa trên kết quả phân tích, một số giải pháp được đề xuất gồm: (i) Thay đổi nhận thức để thực hành có trách nhiệm với môi trường; (i) Xây dựng văn hoá nơi làm việc trở nên thân thiện với môi trường nhằm hình thành thói quen tốt (hành vi tốt); (iii) Cân nhắc bổ sung tiêu chí về hành vi sinh thái cá nhân khi tuyển dụng; và (iv) Sự hướng dẫn trong thực hiện, kiểm tra và giám sát. Từ khoá: Nhận thức về môi trường, hành vi có trách nhiệm với môi trường, cơ sở lưu trú, phương pháp PLS-SEM, các chứng nhận về môi trường iv ABSTRACT The dissertation was conducted to analyze the influence of environmental awareness on environmental responsible behavior at accommodations in Can Tho city. PLS-SEM partial least square linear structure model was used to meet the research objective. Data was collected by direct interview was conducted with 134 accommodation’s managers in four districts of Can Tho city, including Ninh Kieu, Cai Rang, Binh Thuy and Phong Dien; period 3/2021 - 12/2021.

Qualitative method was used in combination in the form of expert interviews: Stage 1 aimed to built a measurement scale of environmental responsible practices in the accommodation sector; and stage 2 to receive comments to contribute to explain the analysis results associated with practice, and at the same time, evaluate the feasibility of the governance implications proposed from the research results (Appendix 2 - 8). Environmental awareness of managers and managers’ environmental responsible behavior was assessed at a fairly good to very good point. There is a large difference in the implementation process of environmental activities among accommodations by firm size. Estimation results of the PLS-SEM model show that environmental awareness, age of manager and years of in managing experience are factors affecting environmental responsible behavior; Environmental responsible behavior of manager and size of accomodation has an impact on environmental responsible practices of accommodations; It is worth noted that there has not found a direct link between environmental awareness and environmental responsible practices of accommodations.

While, the indirect relationship through moderate effects of environmental responsible behavior of managers was noted in the analysis. The test results show that managers’ environmental responsible behaviors are significantly different only in terms of age and number of managerial experienced years; while significant differences in managers’ environmental responsible behaviors between different groups of gender and educational attainment were not found. Based on the results, the thesis has proposed four managerial implications, including: (i) Enabling manager’s awareness of environmeantal practice responsibly with the environment; (ii) Building an environmental friendly workplace culture that forms good habits (good behavior); (iii) Consider adding criteria on personal ecological behavior when recruiting; and (iv) Issuing guidance in implementation, testing and monitoring. Keywords: Environmental awareness, environmental responsible behavior, accommodation, PLS-SEM method, environmental certifications v MỤC LỤC CHẤP THUẬN CỦA HỘI ĐỒNG.

i LỜI CẢM TẠ. ii LỜI CAM ĐOAN. v DANH SÁCH BẢNG. x DANH SÁCH HÌNH.

xii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. xiii CHƯƠNG 1 .2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .1 Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể .3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU .4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU .1 Nội dung nghiên cứu .2 Địa bàn nghiên cứu .3 Thời gian nghiên cứu .4 Đối tượng cung cấp thông tin .5 CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN. 10 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .1 Nhận thức về môi trường .2 Hành vi có trách nhiệm với môi trường.3 Thực hành có trách nhiệm với môi trường tại các cơ sở lưu trú.2 LÝ THUYẾT VỀ NHẬN THỨC VÀ HÀNH VI CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI MÔI TRƯỜNG .3 TỔNG QUAN CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM .1 Các nghiên cứu thực nghiệm về nhận thức về môi trường và hành vi có trách nhiệm với môi trường .2 Các nghiên cứu thực nghiệm về nhận thức về môi trường và hành vi có trách nhiệm với môi trường trong ngành dịch vụ du lịch .3 Các nghiên cứu thực nghiệm về nhận thức về môi trường và hành vi có trách nhiệm với môi trường trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú .4 KẾT LUẬN VÀ XÁC ĐỊNH KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU .5 XÂY DỰNG GIẢ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .1 Ảnh hưởng của Nhận thức về môi trường đến Hành vi có trách nhiệm với môi trường .2 Ảnh hưởng của hành vi có trách nhiệm với môi trường đến thực hành có trách nhiệm với môi trường tại các cơ sở lưu trú .3 Ảnh hưởng của Nhận thức về môi trường đến thực hành có trách nhiệm với môi trường tại các cơ sở lưu trú .4 Ảnh hưởng của các yếu tố nhân khẩu xã hội học đến hành vi có trách nhiệm với môi trường .