Nghiên cứu ROTEM xử trí rối loạn đông máu đa chấn thương - Trần Thị Hằng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI TRẦN THỊ HẰNG NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG ĐÔNG CẦM MÁU VÀ GIÁ TRỊ XÉT NGHIỆM ROTEM (ROTATION THROMBOELASTOMETRY) TRONG ĐỊNH HƯỚNG XỬ TRÍ RỐI LOẠN ĐÔNG MÁU Ở BỆNH NHÂN ĐA CHẤN THƯƠNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ======== TRẦN THỊ HẰNG NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG ĐÔNG CẦM MÁU VÀ GIÁ TRỊ XÉT NGHIỆM ROTEM (ROTATION THROMBOELASTOMETRY) TRONG ĐỊNH HƯỚNG XỬ TRÍ RỐI LOẠN ĐÔNG MÁU Ở BỆNH NHÂN ĐA CHẤN THƯƠNG Chuyên ngành : Huyết học và Truyền máu Ngành : Nội khoa Mã số: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. TS Nguyễn Thị Nữ 2. TS Trịnh Hồng Sơn HÀ NỘI – 2023 LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau Đại học và Bộ môn Huyết học - Truyền máu Trường Đại học Y Hà Nội đã cho phép và tạo điều kiện cho tôi học tập và hoàn thành các nội dung, yêu cầu của chương trình đào tạo Tiến sỹ y học Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến Đảng ủy, Ban Giám đốc Bệnh viện Việt Đức đã cho phép và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS.

TS Trịnh Hồng Sơn và PGS. TS Nguyễn Thị Nữ, những người thầy trực tiếp dạy dỗ, hướng dẫn, giúp đỡ tôi từng bước hoàn thành chương trình học tập và làm luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn đến toàn bộ cán bộ nhân viên Khoa Khám bệnh, Khoa Xét nghiệm huyết học Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức cùng các bạn đồng nghiệp, những người thân trong gia đình đã chia sẻ và khuyến khích, động viên giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày ….

năm 2023 Tác giả Trần Thị Hằng LỜI CAM ĐOAN Tôi là Trần Thị Hằng, nghiên cứu sinh khóa 33, chuyên ngành Huyết học truyền máu, Trường Đại học Y Hà Nội. Tôi xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thị Nữ và GS.

Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp nhận của cơ sở nghiên cứu. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam đoan này. Hà Nội, ngày ….

tháng … năm 2023 Người viết cam đoan Trần Thị Hằng DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tên tiếng anh Tên tiếng việt Α α –Angle Góc Alpha A10 Firmness at time 10 minutes Biên độ cục máu đông tại thời điểm 10 phút A5 Firmness at time 5 minutes Biên độ cục máu đông tại thời điểm 5 phút AIS Abbreviated Injury Scale Thang điểm chấn thương rút gọn APTEM extrinsically activated Hoạt hóa đường nội sinh có ức ROTEM® assays presence of chế tiêu sợi huyết fibrinolysis inhibitor (aprotinin) APTT Activated partial Thời gian thromboplastin từng thromboplastin time phần hoạt hóa CFT Clot Formation Time Thời gian hình thành cục máu đông CT Coagulation Time Thời gian bắt đầu đông ĐCT Đa chấn thương DIC Disseminated Intravascular Đông máu rải rác trong lòng Coagulation mạch EXTEM Extrinsically activated Hoạt hóa con đường ngoại ROTEM® assays sinh FIB Fibrinogen Xét nghiệm sợi huyết FIBTEM Fibrinogen Hoạt hóa đường ngoại sinh có thromboelastometry test ức chế tiểu cầu HEPTEM Intrinsically activated Hoạt hóa đường nội sinh có ức ROTEM® assays presence of chế Heparin heparine inhibitor (heparinase) INR International Normalized Chỉ số bình thường hóa quốc Ratio tế INTEM Intrinsically activated Hoạt hóa con đường nội sinh ROTEM® assays ISS Injury Severity Score Thang điểm đánh giá độ nặng chấn thương LI 30 Lysis Index at time 30 minutes Chỉ số ly giải tại 30 phút LI 45 Lysis Index at time 40 minutes Chỉ số ly giải tại 45 phút LI 60 Lysis Index at time 60 minutes Chỉ số ly giải tại 60 phút MCF Maximum Clot Firmness Biên độ cục máu đông tối đa ML Maximum Lysis Chỉ số ly giải tối đa NISS New Injury Severity Score Thang điểm mới đánh giá độ nặng chấn thương PLT Platelet Tiểu cầu PT Prothrombin time Thời gian prothrombin RLĐM Rối loạn đông máu ROTEM Rotational Xét nghiệm đo độ đàn hồi cục Thromboelastometry máu RTS Revised Trauma Score Bảng điểm chấn thương sửa đổi SIRS Systemic Inflammatory Thang điểm đánh giá viêm hệ Response Syndrome thống TMKLL Truyền máu khối lượng lớn Tpa Tissue plasminogen activator Chất hoạt hoát Plasminogen TRISS Trauma and ISS Bảng điểm TRISS MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN. Đa chấn thương. Định nghĩa đa chấn thương.

Đánh giá độ nặng của chấn thương. Một số thang điểm đánh giá chấn thương. Các yếu tố cận lâm sàng đánh giá mức độ nặng và tiên lượng sống còn ở bệnh nhân sốc chấn thương. Rối loạn đông máu trong đa chấn thương.

Sinh lý đông - cầm máu. Cơ chế bệnh sinh rối loạn đông cầm máu trong đa chấn thương. Các rối loạn đông cầm máu thường gặp trong đa chấn thương. Nguyên tắc điều trị rối loạn đông máu trong đa chấn thương.

Các nghiên cứu rối loạn đông máu. Các xét nghiệm phát hiện và theo dõi rối loạn đông cầm máu. Xét nghiệm ROTEM và ứng dụng. Nguyên lý đo của ROTEM.

Các loại xét nghiệm. Ứng dụng ROTEM trong đa chấn thương. Phác đồ ROTEM trong đa chấn thương. Ứng dụng ROTEM trên thế giới và tại Việt Nam.

32 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Phương tiện nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Mô tả đặc điểm rối loạn đông máu và các yếu tố liên quan đến biến đổi đông máu ở bệnh nhân đa chấn thương.

Đánh giá giá trị ROTEM trong định hướng xử trí rối loạn đông máu và một số tiên lượng diễn biến bệnh. Một số khái niệm và tiêu chuẩn đánh giá sử dụng trong luận án. Một số khái niệm, thuật ngữ. Một số tiêu chuẩn sử dụng trong đề tài luận án.

Các kỹ thuật áp dụng trong đề tài luận án. Đếm số lượng hồng cầu, định lượng huyết sắc tố, số lượng tiểu cầu. Xét nghiệm đông máu. Xét nghiệm ROTEM.

Các xét nghiệm khác. Xử lý số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu. Một số hạn chế của đề tài nghiên cứu.

56 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm về tuổi và giới. Đặc điểm về nguyên nhân chấn thương. Đặc điểm về vị trí và số cơ quan tổn thương.

Đặc điểm về độ nặng chấn thương và mức độ mất máu. Đặc điểm chung của hai nhóm bệnh nhân nghiên cứu. Đặc điểm các chỉ số xét nghiệm đông máu. Các yếu tố liên quan đến những biến đổi về đông máu.

Liên quan giữa số cơ quan tổn thương và rối loạn đông máu. Liên quan giữa độ nặng chấn thương và rối loạn đông máu. Liên quan giữa mức độ mất máu và rối loạn đông máu. Liên quan giữa việc phải truyền máu khối lượng lớn và đông máu.

Liên quan giữa hạ huyết áp và rối loạn đông máu. Liên quan giữa nhiễm toan và rối loạn đông máu. Liên quan giữa hạ calci và rối loạn đông máu. Phân tích liên quan đa biến và rối loạn đông máu.

Đánh giá giá trị xét nghiệm ROTEM trong định hướng xử trí rối loạn đông máu và một số yếu tố tiên lượng. Đặc điểm xét nghiệm đông máu và tế bào máu ngoại vi trước và sau điều trị rối loạn đông máu. Đặc điểm cơ bản của hai nhóm bệnh nhân theo nhu cầu truyền máu. Đặc điểm thông số xét nghiệm ROTEM theo nhu cầu truyền máu.

Giá trị dự báo rối loạn đông máu của các thông số ROTEM theo các ngưỡng truyền máu. Diện tích dưới đường cong của các thông số ROTEM dự báo truyền máu khối lượng lớn ở bệnh nhân đa chấn thương. Đặc điểm thông số ROTEM theo chỉ định truyền khối hồng cầu. Giá trị của các thông số ROTEM cho việc truyền khối hồng cầu.

Giá trị của các thông số ROTEM cho dự báo tỷ lệ tử vong. Ca bệnh được điều chỉnh rối loạn đông máu thành công. 91 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm chung về tuổi và giới.

Đặc điểm về nguyên nhân chấn thương. Vị trí và số cơ quan tổn thương. Độ nặng của chấn thương và mức độ mất máu. Đặc điểm các chỉ số xét nghiệm đông máu.

Đặc điểm các chỉ số nghiệm đông máu cơ bản. Đặc điểm các chỉ số xét nghiệm ROTEM. Các yếu tố liên quan đến những biến đổi về đông máu. Liên quan quan giữa số cơ quan tổn thương và rối loạn đông máu.

Liên quan giữa độ nặng chấn thương và rối loạn đông máu. Liên quan giữa mức độ mất máu và rối loạn đông máu. Liên quan giữa việc phải truyền máu khối lượng lớn và rối loạn đông máu. Liên quan giữa hạ huyết áp và rối loạn đông máu.

Liên quan giữa nhiễm toan và rối loạn đông máu. Liên quan giữa hạ calci và rối loạn đông máu. Phân tích liên quan đa biến và rối loạn đông máu. Đánh giá giá trị xét nghiệm ROTEM trong định hướng xử trí rối loạn đông máu và một số yếu tố tiên lượng.

Đặc điểm xét nghiệm đông máu và tế bào máu ngoại vi trước và sau điều trị rối loạn đông máu. Thực trạng tình hình rối loạn chảy máu ở bệnh nhân đa chấn thương. Đặc điểm các thông số cơ bản và ROTEM theo nhu cầu truyền máu khối lượng lớn. Giá trị dự báo rối loạn đông máu của các thông số ROTEM theo các ngưỡng truyền máu.

Giá trị dự đoán của thông số ROTEM cho truyền máu khối lượng lớn .6 Giá trị của các thông số ROTEM cho dự báo tỷ lệ tử vong. 123 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Một số nguyên nhân hạ nhiệt độ ở bệnh nhân ĐCT. Tổng hợp một số phác đồ ROTEM chỉ định truyền máu ở bệnh nhân chấn thương.

Tóm tắt các biến số và chỉ số nghiên cứu. Đánh giá kết quả ROTEM dựa trên bảng giá trị bình thường.