Luận án tiến sĩ quy hoạch - Khai thác giá trị nơi chốn trong trung tâm TP.HCM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH _________________________________________________________ PHÙ VĂN TOÀN KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KHU VỰC TRUNG TÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH _________________________________________________________ PHÙ VĂN TOÀN KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KHU VỰC TRUNG TÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành : Quy hoạch vùng và đô thị Mã số : 9.05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. LÊ ANH ĐỨC 2. PHẠM NGỌC TUẤN Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi và tôi chịu trách nhiệm về tính xác thực của các kết quả nghiên cứu được công bố trong luận án. Nghiên cứu sinh PHÙ VĂN TOÀN MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH PHẦN MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu của luận án. Phương pháp nghiên cứu.

Xác định vấn đề nghiên cứu và các bước thực hiện. Kết quả nghiên cứu và những đóng góp mới của luận án. Giải thích từ ngữ. Cấu trúc luận án .9 PHẦN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

TỔNG QUAN VỀ NƠI CHỐN TRONG ĐÔ THỊ VÀ TRUNG TÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Các thuật ngữ, khái niệm. Giá trị nơi chốn. Không gian đô thị.

Hình thái không gian đô thị. Tổng quan về nơi chốn trong đô thị. Tinh thần nơi chốn. Nhận diện giá trị nơi chốn trong đô thị.

Khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị. Tổng quan về khai thác giá trị nơi chốn tại TP.HCM và trên thế giới. Tổng quan về Khu vực trung tâm TP. Vị trí Khu vực trung tâm TP.

Lịch sử phát triển Khu vực trung tâm TP. Hình thái không gian đô thị Khu vực trung tâm TP. Đặc trưng cấu trúc không gian đô thị Khu vực trung tâm TP. Tổng quan về các công trình nghiên cứu có liên quan.

Các đề tài nghiên cứu khoa học. Các sách chuyên khảo, bài báo khoa học, bài tham luận. Kết luận về các nghiên cứu có liên quan. Các vấn đề nghiên cứu của luận án.

CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG ĐÔ THỊ. Cơ sở lý luận về nơi chốn và khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị. Các hình thức tạo lập nơi chốn trong đô thị. Các lý thuyết về khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị.

Tổng hợp các lý thuyết về khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị. Cơ sở pháp lý liên quan đến khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị. Các nguyên tắc quốc tế. Cơ sở pháp lý Việt Nam.

Tổng hợp pháp lý liên quan đến khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị. Kinh nghiệm thực tiễn về khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị. Các đô thị ở Châu Âu. Các đô thị ở Việt Nam.

Tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn về khai thác giá trị nơi chốn trong đô thị. Các yếu tố tác động đến việc khai thác giá trị nơi chốn tại TP. Khảo sát, điều tra xã hội học. Khảo sát chuyên sâu về tính chất của các yếu tố tạo lập nơi chốn.

Điều tra xã hội học về các địa điểm đặc trưng Khu vực trung tâm TP. KHAI THÁC GIÁ TRỊ NƠI CHỐN TRONG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KHU VỰC TRUNG TÂM TP. Quan điểm, nguyên tắc khai thác giá trị nơi chốn trong tổ chức không gian khu vực trung tâm TP. Quan điểm, nguyên tắc xây dựng khung nhận diện giá trị nơi chốn.

Quan điểm, nguyên tắc về giải pháp khai thác giá trị nơi chốn. Xây dựng khung nhận diện giá trị nơi chốn. Khung nhận diện các yếu tố tạo lập nơi chốn. Phương pháp xác định giá trị các yếu tố tạo lập nơi chốn.

Nhận diện các giá trị nơi chốn trong Khu vực trung tâm TP. Nhận diện các địa điểm là nơi chốn trong Khu vực trung tâm TP. Xác định các giá trị nơi chốn trong Khu vực trung tâm TP. Giải pháp khai thác giá trị nơi chốn trong tổ chức không gian Khu vực trung tâm TP.

Giải pháp tổng thể đối với Khu vực trung tâm TP. Giải pháp cục bộ đối với từng nơi chốn trong Khu vực trung tâm TP. Bàn luận về kết quả nghiên cứu. Bàn luận về tính khoa học và hợp lý của khung nhận diện giá trị nơi chốn.

Bàn luận về tính ứng dụng của khung nhận diện giá trị nơi chốn. Bàn luận về các giải pháp khai thác giá trị nơi chốn .143 PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .150 i DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN PHẦN PHỤ LỤC Phụ lục 1: Sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh. Phụ lục 2: Các văn bản pháp lý. Phụ lục 3: Mẫu Phiếu khảo sát ý kiến chuyên gia về các yếu tố nhận diện giá trị nơi chốn trong Khu vực trung tâm TP.

Phụ lục 4: Kết quả khảo sát ý kiến chuyên gia về các yếu tố nhận diện giá trị nơi chốn trong Khu vực trung tâm TP. Phụ lục 5: Mẫu Phiếu khảo sát lấy ý kiến người dân về chọn lựa các địa điểm đặc trưng trong Khu vực trung tâm TP. Phụ lục 6: Kết quả khảo sát ý kiến người dân về chọn lựa các địa điểm đặc trưng trong Khu vực trung tâm TP. Phụ lục 7: Mẫu Phiếu khảo sát lấy ý kiến người dân về các giá trị nơi chốn trong Khu vực trung tâm TP.

Phụ lục 8: Kết quả khảo sát ý kiến người dân về các giá trị nơi chốn trong Khu vực trung tâm TP. Phụ lục 9: Kết quả xác định các giá trị nơi chốn trong Khu vực trung tâm TP.HCM bằng phương pháp phân tích không gian đô thị. ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT AR : Augmented Reality (Công nghệ thực tế ảo tăng cường) CBD : Central Business District (Khu vực trung tâm đô thị) CTKT : Công trình kiến trúc CV : Công viên ĐT : Đô thị GTCC : Giao thông công cộng HĐ : Hoạt động HTĐT : Hình thái đô thị HTKGĐT : Hình thái không gian đô thị KG : Không gian KGCC : Không gian công cộng KT : Kiến trúc KV : Khu vực KVNC : Khu vực nghiên cứu QH : Quy hoạch QHĐT : Quy hoạch đô thị QH 930 : Quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị khu trung tâm hiện hữu TpHCM (930ha) SPSS : Statistical Package for the Social Sciences (Phân tích, thống kê điều tra xã hội học) TCV : Thảo cầm viên TDR : Transfer of Development Rights (Chuyển nhượng Quyền phát triển Không gian) TP : Thành phố TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh UBND : Ủy ban nhân dân UNESCO : United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp quốc) WHO : World Heath Organization (Tổ chức Y tế Thế giới) XHH : Xã hội học iii DANH MỤC SƠ ĐỒ STT TÊN SƠ ĐỒ NỘI DUNG TRANG 1. Sơ đồ 1 Trình tự tiến hành nghiên cứu 6 2.

Sơ đồ 2 Các bước thực hiện nghiên cứu theo mục tiêu 7 Chương 1 3.1 Quá trình hình thành nơi chốn và sự khác nhau về quan 12 niệm nơi chốn giữa phương Đông và phương Tây 4.2 Quá trình hình thành giá trị tinh thần nơi chốn 16 Chương 3 5.1 Khung nhận diện yếu tố tạo lập nơi chốn 88 6.2 Trục kết nối các không gian nơi chốn nổi trội 107 Định hướng tổ chức không gian khu vực chợ Bến -116- 7.4 Định hướng tổ chức không gian khu vực Nhà thờ Đức 120 Bà 9.5 Định hướng tổ chức không gian khu vực Nhà hát 123 Thành phố 10.6 Định hướng tổ chức không gian đi bộ Phố Nguyễn 130 Huệ 11.7 Định hướng cấu trúc không gian và các hoạt động cho -138- khu vực công viên Bến Bạch Đằng 12.a Kiến tạo không gian bộ hành Khu vực trung tâm cc TP.HCM iv DANH MỤC BẢNG BIỂU Chương 2 STT TÊN BẢNG NỘI DUNG TRANG 1.1 Tổng hợp các lý thuyết về khai thác giá trị nơi chốn 63 trong đô thị 2.2 Tổng hợp các pháp lý liên quan đến khai thác giá trị 70 nơi chốn trong đô thị 3.3 Tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn về khai thác giá trị 81 nơi chốn trong đô thị Chương 3 4.1 Các giá trị nơi chốn khu vực UBND TP.2 Các giá trị nơi chốn khu vực Chợ Bến Thành 95 6.3 Các giá trị nơi chốn khu vực Nhà thờ Đức Bà 96 7.4 Các giá trị nơi chốn khu vực Nhà hát TP.5 Các giá trị nơi chốn khu vực Phố đi bộ Nguyễn Huệ 99 9.6 Các giá trị nơi chốn khu vực CV Bến Bạch Đằng 100 10.7 Tổng hợp giá trị các nơi chốn Khu vực trung tâm 101 TP.8 Giá trị nơi chốn Khu vực trung tâm TP.a Thang đo xác định các giá trị nơi chốn cc 13.b Các giá trị nơi chốn nổi trội (được xác định bằng ee phương pháp điều tra XHH đối với người dân) 14.c Thống kê các giá trị nơi chốn KV UBND TP.d Thống kê các giá trị nơi chốn KV Chợ Bến Thành ff 16.e Thống kê các giá trị nơi chốn KV Nhà thờ Đức Bà gg 17.f Thống kê các giá trị nơi chốn KV Nhà hát TP.g Thống kê các giá trị nơi chốn KV Phố đi bộ Nguyễn hh Huệ v STT TÊN HÌNH NỘI DUNG TRANG 19.h Thống kê các giá trị nơi chốn KV CV Bến Bạch ii Đằng 20.i Chồng lớp các giá trị nơi chốn nổi trội jj 21.j Các giá trị nơi chốn nổi trội KV trung tâm TP.HCM kk vi DANH MỤC HÌNH ẢNH STT TÊN HÌNH NỘI DUNG TRANG 1. Hình 1 Bản đồ ranh giới khu vực nghiên cứu 3 Chương 1 2.1 Hình thái cây xanh, mặt nước KVNC qua các giai đoạn 23 3.2 Hình thái cây xanh, mặt nước trong KVNC 24 4.3 Hình thái giao thông trong KVNC qua các giai đoạn 25 5.4 Hình thái giao thông trong KVNC 27 6.5 Hình thái ô phố trong KVNC qua các giai đoạn 27 7.6 Hình thái ô phố trong KVNC 28 8.7 Hình thái KGCC trong KVNC qua các giai đoạn 29 9.8 Hình thái KGCC trong KVNC 30 10.9 Hình thái chức năng các ô phố KVNC qua các giai đoạn 30 11.10 Hình thái chức năng các ô phố trong KVNC 31 12.11 Hình thái hoạt động ban ngày trong KVNC 32 13.