Luận án TS: Cấu trúc không gian hệ thống đô thị thích ứng với hạn và lũ tại tỉnh Ninh Thuận

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH _________________________ NGUYỄN QUỐC VINH CẤU TRÚC KHÔNG GIAN HỆ THỐNG ĐÔ THỊ THÍCH ỨNG VỚI HẠN VÀ LŨ TẠI TỈNH NINH THUẬN LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ Thành phố Hồ Chí Minh – 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH _____________ NGUYỄN QUỐC VINH CẤU TRÚC KHÔNG GIAN HỆ THỐNG ĐÔ THỊ THÍCH ỨNG VỚI HẠN VÀ LŨ TẠI TỈNH NINH THUẬN Chuyên ngành: Quy hoạch vùng và đô thị Mã số : 9.05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: CỐ GS. NGUYỄN TRỌNG HOÀ PGS. LÊ ANH ĐỨC Thành phố Hồ Chí Minh – 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và tôi chịu trách nhiệm về tính xác thực của các kết quả nghiên cứu được công bố trong Luận án. Nghiên cứu sinh NGUYỄN QUỐC VINH ii MỤC LỤC MỤC LỤC ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ix DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH x PHẦN MỞ ĐẦU 1 1.

Tính cấp thiết của đề tài. Vấn đề và giả thuyết nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu. Những đóng góp mới của nghiên cứu. Cấu trúc Luận án. 6 PHẦN NỘI DUNG 7 CHƯƠNG 1.

TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 7 CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN .1 Cấu trúc không gian hệ thống đô thị. 7 Không gian hệ thống đô thị. 7 Cấu trúc không gian hệ thống đô thị. 8 Nội dung nghiên cứu cấu trúc không gian hệ thống đô thị.

8 Các yếu tố tác động đến cấu trúc không gian hệ thống đô thị .2 Các hiện tượng thời tiết hạn lũ và năng lực sinh thái hạn lũ. 10 Biến đổi khí hậu. 11 iii Năng lực sinh thái hạn và lũ .3 Khả năng thích ứng với hạn và lũ của cấu trúc không gian hệ thống đô thị. 13 Khả năng thích ứng của tự nhiên.

13 Khả năng thích ứng của cấu trúc không gian hệ thống đô thị. 14 Khả năng thích ứng với hạn và lũ của cấu trúc không gian hệ thống đô thị tại tỉnh Ninh Thuận .4 Tiểu kết về các khái niệm liên quan đến đề tài Luận án. 19 TỔNG QUAN TỈNH NINH THUẬN VÀ HỆ THỐNG ĐÔ THỊ .1 Tổng quan tỉnh Ninh Thuận. 19 Vị trí và mối liên hệ vùng.

19 Sơ lược về điều kiện tự nhiên. 20 Sơ lược về điều kiện kinh tế xã hội .2 Hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận. 23 Quá trình hình thành và phát triển mạng lưới dân cư. 23 Hệ thống đô thị và điểm dân cư nông thôn .3 Tiểu kết những nội dung cần đánh giá về quá trình biến đổi cấu trúc không gian hệ thống đô thị trong mối quan hệ với hạn và lũ.

27 THỰC TRẠNG CẤU TRÚC KHÔNG GIAN HỆ THỐNG ĐÔ THỊ TỈNH NINH THUẬN VÀ THÀNH PHỐ PHAN RANG- THÁP CHÀM TRONG MỐI QUAN HỆ VỚI HẠN VÀ LŨ .1 Tình hình hạn và lũ tại tỉnh Ninh Thuận. 28 Hạn và lũ trong bối cảnh vùng tỉnh Ninh Thuận. 28 Hạn và lũ trong bối cảnh hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận .2 Quá trình hình thành và biến đổi cấu trúc không gian hệ thống đô thị trên lưu vực các sông tỉnh Ninh Thuận trong mối quan hệ với hạn lũ. 33 Thời kỳ hình thành (1205- 1980).

33 Thời kỳ phát triển (1981- 2020).3 Quá trình hình thành và biến đổi cấu trúc không gian đô thị Phan Rang- iv Tháp Chàm trong mối quan hệ với hạn và lũ. 40 Thời kỳ hình thành (1205- 1980). 41 Thời kỳ phát triển (1981- 2020).4 Chu kỳ thích ứng với hạn và lũ của cấu trúc không gian hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận và Tp. Phan Rang- Tháp Chàm .5 Đánh giá thực trạng cấu trúc không gian hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận và thành phố Phan Rang-Tháp Chàm trong mối quan hệ với hạn và lũ 48 Thực trạng quá trình hình thành và biến đổi cấu trúc không gian hệ thống đô thị trong mối quan hệ thích ứng với hạn và lũ.

48 Thực trạng quá trình hình thành và biến đổi cấu trúc không gian đô thị Phan Rang-Tháp Chàm trong mối quan hệ với hạn và lũ. 49 Thực trạng sự tác động qua lại giữa các thuộc tính của cấu trúc không gian hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận và Tp. Phan Rang- Tháp Chàm trong mối quan hệ với hạn và lũ. 51 KẾT LUẬN CÁC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 53 TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. 53 Phương pháp luận nghiên cứu. 53 Phương pháp nghiên cứu .2 Tiến trình nghiên cứu. 55 Xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

55 Xác định vấn đề và mục tiêu nghiên cứu. 57 Lập kế hoạch thực hiện nghiên cứu. 58 Trình bày và bàn luận kết quả nghiên cứu. 61 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CẤU TRÚC KHÔNG GIAN HỆ THỐNG ĐÔ THỊ THÍCH ỨNG VỚI HẠN VÀ LŨ TẠI TỈNH NINH THUẬN.

61 Luật và quy định hiện hành. 61 v Định hướng phát triển hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận trong tương quan với hệ thống đô thị Quốc gia. 67 Khung khái niệm và khung lý thuyết. 67 Cấu trúc không gian hệ thống đô thị và các yếu tố tác động trong mối quan hệ với hạn và lũ.

68 Hạn và lũ và năng lực sinh thái hạn lũ. 75 Khả năng thích ứng với hạn lũ của cấu trúc không gian hệ thống đô thị .3 Cơ sở thực tiễn. 80 Ứng dụng mạng lưới hạ tầng xanh thích ứng với hạn lũ tại Trung Quốc. 80 Quy hoạch thích ứng với tự nhiên tại thành phố Taizhou, Trung Quốc.

81 Phân bổ không gian xanh tại thành phố Antwept, Bỉ. 81 CƠ SỞ VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG THÍCH ỨNG VỚI HẠN VÀ LŨ CỦA CẤU TRÚC KHÔNG GIAN HỆ THỐNG ĐÔ THỊ TẠI TỈNH NINH THUẬN .1 Cơ sở và phương pháp xây dựng bản đồ năng lực sinh thái hạn và lũ. 82 Cơ sở xây dựng bản đồ. 82 Phương pháp xây dựng bản đồ .2 Cơ sở và phương pháp đánh giá quá trình biến đổi cấu trúc không gian.

83 Cơ sở xây dựng phương pháp đánh giá. 83 Phương pháp đánh giá quá trình biến đổi chức năng không gian. 84 Phương pháp đánh giá quá trình biến đổi mạng lưới không gian. 85 Phương pháp đánh giá quá trình biến đổi hình thể không gian .3 Cơ sở và phương pháp xác định mức thích ứng của cấu trúc không gian.

86 Cơ sở xác định mức thích ứng. 86 Phương pháp xác định mức thích ứng. 87 vi CHƯƠNG 3. CẤU TRÚC KHÔNG GIAN HỆ THỐNG ĐÔ THỊ THÍCH ỨNG VỚI HẠN VÀ LŨ TẠI TỈNH NINH THUẬN 91 QUAN ĐIỂM NGHIÊN CỨU.

91 KHUNG ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG THÍCH ỨNG VỚI HẠN VÀ LŨ CỦA CẤU TRÚC KHÔNG GIAN HỆ THỐNG ĐÔ THỊ TẠI TỈNH NINH THUẬN.1 Bản đồ năng lực sinh thái hạn và lũ. 92 Vùng sinh thái nước. 92 Vùng sinh thái núi cao. 93 Vùng sinh thái trung du.

94 Vùng sinh thái đồng bằng .2 Khung đánh giá khả năng thích ứng với hạn và lũ của cấu trúc không gian hệ thống đô thị tại tỉnh Ninh Thuận. 95 Khung đánh giá khả năng thích ứng với tự nhiên của cấu trúc sử dụng đất đô thị. 95 Khung đánh giá khả năng thích ứng với tự nhiên của không gian đô thị. 95 Khung đánh giá khả năng thích ứng với hạn và lũ của cấu trúc không gian hệ thống đô thị và đô thị.

96 ĐỀ XUẤT CẤU TRÚC KHÔNG GIAN HỆ THỐNG ĐÔ THỊ TỈNH NINH THUẬN THÍCH ỨNG VỚI HẠN VÀ LŨ GIAI ĐOẠN 2021- 2030, TẦM NHÌN 2050 THEO GIẢ THIẾT VỀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG .1 Dự báo xu hướng biến đổi và rủi ro thích ứng với hạn và lũ của cấu trúc không gian hệ thống đô thị theo các yếu tố tác động. 98 Giả thiết về các yếu tố tác động. 98 Dự báo xu hướng biến đổi và khả năng thích ứng với hạn và lũ của cấu trúc không gian hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận. 98 Dự báo rủi ro thích ứng với hạn và lũ của xu hướng biến đổi cấu trúc không gian hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận .2 Xây dựng nguyên tắc cấu trúc không gian hệ thống đô thị thích ứng với vii hạn và lũ .106 Nguyên tắc cấu trúc chức năng không gian hệ thống đô thị .107 Nguyên tắc cấu trúc mạng lưới không gian hệ thống đô thị .108 Nguyên tắc cấu trúc hình thể không gian cảnh quan hệ thống đô thị .3 Đề xuất cấu trúc không gian hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận thích ứng với hạn và lũ giai đoạn 2021- 2030, tầm nhìn 2050 .110 Cấu trúc vùng chức năng và phân bổ hệ thống đô thị .111 Cấu trúc mạng lưới không gian hệ thống đô thị .115 Cấu trúc hình thể không gian cảnh quan hệ thống đô thị .117 ĐỀ XUẤT CẤU TRÚC KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ PHAN RANG-THÁP CHÀM THÍCH ỨNG VỚI HẠN VÀ LŨ TRONG TƯƠNG QUAN VỚI HỆ THỐNG ĐÔ THỊ TỈNH NINH THUẬN .1 Dự báo xu hướng biến đổi và rủi ro thích ứng với hạn và lũ của cấu trúc không gian đô thị Phan Rang-Tháp Chàm trong tương quan với hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận .118 Giả thiết về các yếu tố tác động .118 Dự báo xu hướng biến đổi và khả năng thích ứng với hạn và lũ của cấu trúc không gian đô thị Phan Rang-Tháp Chàm .119 Dự báo rủi ro thích ứng với hạn và lũ của xu hướng biến đổi cấu trúc không gian đô thị Phan Rang-Tháp Chàm .2 Xây dựng nguyên tắc cấu trúc không gian đô thị Phan Rang- Tháp Chàm thích ứng với hạn và lũ .128 Nguyên tắc cấu trúc chức năng không gian đô thị.128 Nguyên tắc cấu trúc mạng lưới không gian đô thị .130 Nguyên tắc cấu trúc hình thể không gian cảnh quan đô thị .3 Đề xuất cấu trúc không gian đô thị Phan Rang-Tháp Chàm thích ứng với hạn và lũ trong tương quan với hệ thống đô thị tỉnh Ninh Thuận.132 Cấu trúc vùng chức năng và phân bổ dân cư đô thị và nông thôn .132 Cấu trúc mạng lưới không gian đô thị .136 Cấu trúc hình thể không gian cảnh quan đô thị .137 viii BÀN LUẬN VỀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .