Luận án kiểu nhân vật trong tiểu thuyết dư hoa

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI `` ******  ****** ng trình đã công bố liên quan đến đề tài 1. Nguyễn Thị Mai Chanh, Nguyễn Thị Hoài Thu (2018), “Giải huyền thoại trong tiểu thuyết của Dư Hoa”, Tạp chí Nghiên cứu Văn học, số 3, tr. Nguyễn Thị Mai Chanh, Nguyễn Thị Hoài Thu (2018), “Dư Hoa tác phẩm tại Việt Nam đích tiếpNGUYỄN nhận sử”, TạpTHỊ HOÀI chí Diễn đàn THU học thuật Nam Đô – Trung Quốc, số 5, tr. Nguyễn Thị Hoài Thu (2015), “Vết thương trong Huynh đệ của Dư Hoa”, Tạp chí Khoa học Trường Đại học Vinh, tập 44, số 4B, tr.

Nguyễn Thị Hoài Thu (2016), “Gào thét trong mưa bụi của Dư Hoa và nỗi hoài nghi đại tự sự” (2016), Tuyển tập công trình Ngữ văn học (tập 2), Kỷ yếu Hội thảo khoa học Sau đại học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, tr. KIỂU NHÂN VẬT 5. Nguyễn Thị Hoài Thu (2016, Chủ nhiệm đề tài), Kiểu nhân vật chấn TRONG TIỂU THUYẾT DƯ HOA thương trong tiểu thuyết của Dư Hoa, Đề tài Khoa học và công nghệ cấp trường, Đại học Vinh, Mã số T2016-45. Nguyễn Thị Hoài Thu (2016), “Quốc dân tính Trung Hoa qua cái nhìn của Dư Hoa trong tiểu thuyết Huynh đệ”, Tạp chí Khoa học Đại học Sài Gòn, số 23, tr.

Nguyễn Thị Hoài Thu (2018), “Cảm thức hiện sinh trong tiểu thuyết của Dư Hoa", Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm Hà Nội, số 63, tr. Nguyễn Thị Hoài Thu (2018), “Ký hiệu cái chết trong tiểu thuyết của Dư LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN Hoa”, Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn Nghệ An, số tháng 9, tr. Nguyễn Thị Hoài Thu (2018), “The type of new-realistic character in Yu Hua's novels”, Kỷ yếu Hội thảo quốc tế LSCAC 2018, Đại học Huế, tr. Hà Nội - 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ******  ****** NGUYỄN THỊ HOÀI THU KIỂU NHÂN VẬT TRONG TIỂU THUYẾT DƯ HOA Chuyên ngành: Văn học nước ngoài Mã số: 9220242 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1: PGS.

Nguyễn Thị Mai Chanh 2: TS. Trần Thị Thu Hương Hà Nội - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ Kiểu nhân vật trong tiểu thuyết Dư Hoa là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các trích dẫn và kết quả nêu trong luận án là trung thực và có xuất xứ rõ ràng. Hà Nội, ngày 10 tháng 01 năm 2021 Tác giả luận án Nguyễn Thị Hoài Thu MỤC LỤC MỞ ĐẦU …………………………………………………………………….

Lí do chọn đề tài …………………………………………………………… 1 2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng, phạm vi và tư liệu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án. 6 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ QUAN ĐIỂM TIẾP CẬN ĐỀ TÀI CỦA TÁC GIẢ LUẬN ÁN. Tổng quan tình hình nghiên cứu.

Nghiên cứu Dư Hoa ở Trung Quốc……………………………………. Nghiên cứu Dư Hoa ở Việt Nam. Nghiên cứu Dư Hoa ở một số nước khác. Quan điểm của tác giả luận án về việc xác định kiểu nhân vật trong tiểu thuyết Dư Hoa.

Về khái niệm “kiểu nhân vật”. Về tiêu chí phân loại. Về nguyên tắc phân loại. 34 Tiểu kết chương 1 …………………………………………………………….

36 CHƯƠNG 2 HÀNH TRÌNH KIẾM TÌM NHÂN VẬT TIỂU THUYẾT CỦA DƯ HOA. Bối cảnh của hành trình kiếm tìm nhân vật. Những biến động của bối cảnh lịch sử - xã hội. Những bước phát triển của lý luận và thực tiễn văn học……………….

Những chuyển mình trong tâm thế sáng tạo của Dư Hoa………………. Nhân vật và sự vận động trong quan niệm nghệ thuật của Dư Hoa…. Nhân vật - nơi thể hiện tập trung sự vận động trong quan niệm về hiện thực. Nhân vật - nơi thể hiện tập trung sự vận động trong quan niệm về con người.

“Tân tả thực” - chiến lược then chốt của Dư Hoa trong định hướng sáng tạo nhân vật tiểu thuyết. Tả thực truyền thống và “tân tả thực”. Sáng tạo nhân vật dưới định hướng “tân tả thực” – sự đáp ứng yêu cầu của thực tiễn văn học và mục đích sáng tạo của Dư Hoa. Đặc trưng nhân vật dưới định hướng “tân tả thực”.77 Tiểu kết chương 2…………………………………………………………… 79 Chương 3 KIỂU NHÂN VẬT BI KỊCH TRONG TIỂU THUYẾT DƯ HOA ……… 81 3.

Vị trí trung tâm của kiểu nhân vật bi kịch trong tiểu thuyết Dư Hoa. Cái bi và kiểu nhân vật bi kịch………………………………………… 81 3. Xác định vị trí trung tâm của kiểu nhân vật bi kịch…. Các dạng thức nhân vật bi kịch.

Nhân vật nhỏ bé với những ước muốn và tình cảm thế tục. Nhân vật đau khổ và hành trình chiến đấu với cuộc sinh tồn. Nhân vật cô đơn và sự thể hiện cái tôi bản thể. Nghệ thuật thể hiện kiểu nhân vật bi kịch.

Miêu tả nhân vật qua các chi tiết mang dấu ấn chủ nghĩa tự nhiên. Tái hiện nhân vật trong sự nhạt hóa bối cảnh xã hội. Khắc họa nhân vật bằng thủ pháp trùng lặp.109 Tiểu kết chương 3. 113 CHƯƠNG 4 KIỂU NHÂN VẬT HOẠT KÊ TRONG TIỂU THUYẾT DƯ HOA.

Sự gia tăng số lượng nhân vật hoạt kê trong tiểu thuyết Dư Hoa. Hoạt kê và kiểu nhân vật hoạt kê. Phân tích hiện tượng gia tăng số lượng nhân vật hoạt kê. Các dạng thức nhân vật hoạt kê.

Nhân vật châm biếm và sự lột trần căn tính xấu của con người. Nhân vật hài hước và sự giải thiêng các biểu tượng văn hóa. Nhân vật u-mua đen và sự trình hiện cách phản ứng của con người trước cái phi lý của cuộc đời. Nghệ thuật thể hiện kiểu nhân vật hoạt kê.

Thể hiện nhân vật qua lối so sánh vật hóa. Miêu tả nhân vật bằng thủ pháp nghịch dị. Khai thác ngôn ngữ suồng sã của nhân vật.150 Tiểu kết chương 4.154 CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.157 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.158 PHỤ LỤC …………………………………………………………………… 171 1 MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài 1.

Dư Hoa sinh năm 1960 tại Hàng Châu, Chiết Giang, là nhà văn đương đại được đánh giá có bút lực mạnh mẽ nhất ở Trung Quốc hiện nay. Nổi lên từ những năm 80 của thế kỉ XX, Dư Hoa được biết đến như một trong "ngũ hổ tướng" của phong trào “truyện ngắn tiên phong”. Từ những năm 90 của thế kỉ trước, những bộ tiểu thuyết của ông lần lượt được xuất bản cho thấy sự chuyển hướng sáng tạo, thể hiện sự tìm tòi lối đi riêng của nhà văn. Trải qua ba thập niên sáng tác, Dư Hoa để lại một dấu ấn đậm nét trên bức tranh đa màu sắc của văn học đương đại, phản chiếu sinh động những biến chuyển trong đời sống tư tưởng của thời đại cũng như diện mạo của văn học Trung Quốc từ khi đất nước này tiến hành Cải cách mở cửa.

Đó là lí do khiến Dư Hoa cùng tác phẩm của ông được giới phê bình Trung Quốc rất mực quan tâm và dư luận thế giới chú ý. Trong khi đó, ở Việt Nam, mặc dù tên tuổi Dư Hoa được giới thiệu tính đến nay đã hơn mười lăm năm (lấy mốc là năm 2002, thời điểm Sống - tiểu thuyết đầu tiên của Dư Hoa được Vũ Công Hoan dịch, Nhà xuất bản Văn học phát hành), các sáng tác của ông đã thu hút được một số lượng độc giả và nhà nghiên cứu nhất định nhưng nếu xét về mức độ chú ý, Dư Hoa vẫn chưa vượt qua được các tên tuổi như Mạc Ngôn, Giả Bình Ao, Cao Hành Kiện, Trương Hiền Lượng cùng một số nhà văn nữ được đặt trong trào lưu "nữ quyền" hoặc "linglei". Trong khi nền văn học của đất nước láng giềng từ thập niên 80 thế kỉ XX có những biến đổi hết sức lớn lao không chỉ trên phương diện thực tiễn sáng tác mà cả trên lí luận phê bình, tạo nên một cục diện văn nghệ đa nguyên, nhiều hướng, ranh giới chân – giả có lúc không rõ ràng, việc chỉ giới hạn đọc và nghiên cứu một vài tên tuổi khiến cho cái nhìn về một nền văn học lớn bị thu hẹp lại. Bởi thế, công trình này được thực hiện với mong muốn không chỉ đưa nhà văn Dư Hoa đến gần hơn với độc giả Việt Nam mà còn thông qua nghiên cứu một tác giả cụ thể, góp phần nhận diện sâu sắc và toàn diện hơn gương mặt văn học Trung Quốc đương đại.

Là một hiện tượng văn học đang trong diễn trình phát triển, Dư Hoa và tác phẩm của ông được công chúng quan tâm biểu hiện ở hai khuynh hướng trái chiều: những lời khen đặt ông lên vị trí đỉnh cao, nhưng những ý kiến chê bai cũng hạ ông đến tận đáy. Chúng tôi, thông qua công trình này, trên tinh thần vừa tiếp thu, vừa đối thoại, tranh biện với những nhận định đã có, muốn đóng góp một góc nhìn đối với nhà văn này. Đề tài lấy nhân vật trong tiểu thuyết Dư Hoa làm một góc nhìn cụ thể để khám phá thế giới nghệ thuật của nhà văn. Sở dĩ chúng tôi lựa chọn đề tài này vì trước hết, nhân vật luôn là một phương diện quan trọng trong các sáng tác của mỗi nghệ sĩ, là nơi tập trung thể hiện quan niệm nghệ thuật và lý tưởng thẩm mĩ của nhà văn.

Nghiên cứu về nhân vật trong sáng tác của Dư Hoa chính là con đường ngắn nhất để ta thấy rõ cái nhìn nghệ thuật của ông về con người và cuộc đời. Hơn nữa, tiểu thuyết của Dư Hoa được sáng tác trong giai đoạn những năm 90 của thế kỉ XX trở đi, khi văn học Trung Quốc có những chuyển biến mạnh mẽ, đồng thời, cũng là lúc Dư Hoa thể hiện những tìm tòi mới về hướng đi riêng trong nghệ thuật – vừa thống nhất vừa khác biệt với một Dư Hoa của thập niên 80 và vừa thống nhất vừa khác biệt với các nhà văn đồng đại. Những điều này để lại dấu ấn đặc biệt sâu sắc ở kiểu nhân vật trong tiểu thuyết của ông. Bởi thế, đề tài Kiểu nhân vật trong tiểu thuyết Dư Hoa đi vào trung tâm thế giới nghệ thuật của nhà văn, bên cạnh việc mang ý nghĩa về mặt thực tiễn, giúp tiếp cận thế giới nghệ thuật độc đáo của tác giả; còn có ý nghĩa về mặt lí luận, giúp chúng tôi nhận thức được những đổi mới trong quan niệm về nhân vật của nhà văn so với quan niệm trong văn học truyền thống.

Đề tài được thực hiện một mặt xuất phát từ niềm hứng thú của cá nhân người nghiên cứu đối với tiểu thuyết Dư Hoa, mặt khác còn nhằm mục đích góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và bổ khuyết phần nào một nội dung quan trọng trong học phần Văn học Trung Quốc được giảng dạy ở các trường đại học Việt Nam. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 2.