Xu hướng du lịch của thế hệ Z ở Việt Nam - Nghiên cứu của Nguyễn Việt Hoàng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN VIỆT HOÀNG XU HƯỚNG DU LỊCH CỦA THẾ HỆ Z Ở VIỆT NAM (NGHIÊN CỨU XU HƯỚNG SỬ DỤNG ỨNG DỤNG DI ĐỘNG TRONG DU LỊCH) Chuyên ngành: Du lịch Mã số: 981010.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ DU LỊCH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS. NGUYỄN PHẠM HÙNG Hà Nội - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong nghiên cứu khoa học. Tôi xin cam đoan bằng danh dự cá nhân rằng, nghiên cứu này do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của PGS, TS. Nguyễn Phạm Hùng và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong nghiên cứu, học thuật.

Tôi cũng xin cam đoan mọi tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận án này đều được ghi rõ nguồn gốc. Các số liệu và kết quả nghiên cứu của luận án đều do tôi thực hiện một cách trung thực và không có sự trùng lặp với các đề tài khác. Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Người hướng dẫn khoa học Nghiên cứu sinh PGS. TS Nguyễn Phạm Hùng Nguyễn Việt Hoàng LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Luận án “Xu hướng du lịch của thế hệ Z ở Việt Nam (Nghiên cứu xu hướng sử dụng ứng dụng di động trong du lịch)”, tôi đã nhận được sự ủng hộ, giúp đỡ của nhiều tổ chức, cá nhân.

Tôi xin dành những lời đầu tiên này để bày tỏ sự tri ân, lòng biết ơn của mình đối với những tình cảm lớn lao đó. Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các giảng viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia Hà Nội đã luôn tận tâm, nhiệt huyết truyền tải những kiến thức chuyên ngành quý báu trong thời gian tôi học tập, nghiên cứu tại trường. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới người hướng dẫn khoa học – PGS, TS Nguyễn Phạm Hùng, thầy đã tận tình hướng dẫn, góp ý, chỉ bảo trong quá trình tôi học tập và thực hiện luận án. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các chuyên gia đã tư vấn, góp ý kiến; các chuyên gia và những người đã dành thời gian tham gia phỏng vấn sâu và thực hiện khảo sát trên bảng hỏi.

Nếu không có những ý kiến quý báu đó, luận án sẽ không được hoàn thành để có những kết quả nghiên cứu được công bố như ngày hôm nay. Xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm, tạo điều kiện của các giảng viên; các trợ lý đào tạo Sau đại học, Khoa và Nhà trường; sự động viên, khích lệ của bạn bè, gia đình và đồng nghiệp. Đây là những nguồn khích lệ hết sức quý giá tạo động lực giúp tôi hoàn thành nghiên cứu của mình. Trân trọng cảm ơn! MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC.1 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.5 DANH MỤC BẢNG.7 DANH MỤC HÌNH, ẢNH, SƠ ĐỒ. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Ý nghĩa của nghiên cứu. Kết cấu của nghiên cứu. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ XU HƯỚNG SỬ DỤNG ỨNG DỤNG DI ĐỘNG TRONG DU LỊCH CỦA THẾ HỆ Z Ở VIỆT NAM.

Tổng quan nghiên cứu về thế hệ Z và khách du lịch thế hệ Z. Tổng quan nghiên cứu về xu hướng du lịch. Nghiên cứu xu hướng du lịch ở nước ngoài. Nghiên cứu xu hướng du lịch trong nước.

Tổng quan nghiên cứu về ứng dụng di động trong du lịch. Các ứng dụng di động và vai trò trong hoạt động du lịch. Các nghiên cứu về ứng dụng di động trong du lịch. Tổng quan các mô hình lý thuyết liên quan đến ý định sử dụng ứng dụng di động trong du lịch 50 1.

Mô hình lý thuyết Hành vi có kế hoạch (Theory of planned behavior – TPB)………. Mô hình lý thuyết Chấp nhận công nghệ (Theory of Technological Acceptance Model)……. Mô hình lý thuyết Sự sẵn sàng công nghệ (TR - technology readiness) và chỉ số sẵn sàng công nghệ (TRI – technology readiness index). Mô hình lý thuyết Sẵn sàng và chấp nhận công nghệ (TR+TAM=TRAM).

Nhận xét chung về các mô hình lý thuyết có liên quan đến nghiên cứu hành vi ý định sử dụng ứng dụng di động trong du lịch thế hệ Z ở Việt Nam. Khoảng trống nghiên cứu.60 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Một số khái niệm cơ bản.

Khái niệm xu hướng và xu hướng du lịch. Khái niệm thế hệ. Khái niệm ứng dụng di động. Đặc điểm các thế hệ.

Phân chia thế hệ. Thế hệ Z và thế hệ Z ở Việt Nam. Đặc điểm của thế hệ Z và đặc điểm hành vi của khách du lịch thế hệ Z so với các thế hệ khác 76 2. Các lý thuyết và quan điểm nền có liên quan đến hành vi ý định sử dụng ứng dụng di động của khách du lịch 82 2.

Lý thuyết hành vi khách du lịch. Quan điểm lịch sử - viễn cảnh. Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng TMAs của khách du lịch. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu.

Mô hình nghiên cứu đề xuất. Các giả thuyết nghiên cứu. 97 2 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Cách tiếp cận và quy trình nghiên cứu. Phương pháp phân tích trắc lượng học (bibliometric). Phương pháp phân tích nội dung. Phương pháp phỏng vấn.

Phương pháp phỏng vấn nhóm. Phương pháp chuyên gia. Phương pháp điều tra bảng hỏi. Quy trình điều tra.

Xây dựng bảng hỏi và khảo sát thử nghiệm. Khảo sát chính thức. Phương pháp mô hình phương trình cấu trúc SEM. Thông số kiểm định mô hình đo lường.

Thông số kiểm định mô hình cấu trúc.128 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, BÀN LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ. Thống kê mô tả về mẫu nghiên cứu theo biến khảo sát. Đặc điểm nhân khẩu học.

Đặc điểm hành vi của đáp viên liên quan đến TMAs. Kết quả kiểm định mô hình đo lường. Kết quả kiểm định hệ số tải nhân tố (Factor loadings). Kết quả kiểm tra chỉ số đa cộng tuyến (Indicator Multicollinearity).

Kết quả kiểm tra độ tin cậy (Reliability Analysis). Giá trị hội tụ (Convergent Validity. Giá trị phân biệt (Discriminant Validity). Kết quả kiểm định mô hình cấu trúc - Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu 3 145 4.

Kiểm định các tác động trực tiếp. Kiểm định các tác động gián tiếp. Bàn luận kết quả nghiên cứu. Về xu hướng sử dụng ứng dụng di động trong du lịch.

Về hành vi của thế hệ Z ở Việt Nam liên quan đến TMAs. Về mối quan hệ giữa sự sẵn sàng công nghệ, sự chấp nhận công nghệ và ý định sử dụng công nghệ 156 4. Những rào cản ảnh hưởng đến ý định sử dụng TMAs của Gen Z ở Việt Nam………………………………………………………………………………. Hàm ý quản trị.

Hàm ý quản trị đối với nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp phát triển phần mềm ứng dụng 163 4. Hàm ý quản trị đối với doanh nghiệp du lịch. Hàm ý quản trị đối với nhà quản lý điểm đến du lịch.166 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4. Tóm tắt kết quả nghiên cứu của luận án.

Những đóng góp của luận án. Những hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo.173 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC.175 CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.175 TÀI LIỆU THAM KHẢO. KẾT QUẢ PHỎNG VẤN. PHIẾU ĐIỀU TRA KHẢO SÁT (Nghiên cứu chính thức).

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG CHÍNH THỨC.211 4 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TT Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt 1 App Application Ứng dụng 2 AR Augmented Reality Công nghệ thực tế ảo tăng cường 3 CFA Confirmatory Factor Analysis Phân tích nhân tố khẳng định 4 CĐ Cao đẳng 5 CMCN Cách mạng công nghiệp 6 Cộng sự Cộng sự ICT/ Information & Công nghệ thông tin và truyền 7 CNTTTT Communication Technology thông 8 ĐH Đại học 9 EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá 10 IoT Internet of Things Internet vạn vật hấp dẫn Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát triển 11 OECD Cooperation and Development kinh tế 12 OTA Online travel agency Đại lý du lịch trực tuyến Technology Acceptance Mô hình chấp nhận công nghệ 13 TAM Model 14 TMAs Tourism Mobile Applications Ứng dụng di động du lịch 15 THCN Trung học chuyên nghiệp 16 TPB Theory of planned behavior Thuyết hành vi có kế hoạch 17 TR Technology Readiness Sự sẵn sàng công nghệ Technology Readiness and Mô hình sẵn sàng chấp nhận công 18 TRAM Acceptance Model nghệ 19 TRI Technology Readiness Index Chỉ số sẵn sàng công nghệ Vietnam National Tổng cục Du lịch Việt Nam 20 VNAT Administration of Tourism 21 VR Virtual Reality Công nghệ thực tế ảo 5 TT Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt United Nation Fund Quỹ Dân số Liên hợp quốc 22 UNFPA Population Agency 23 UNWTO World Tourism Orgnization Tổ chức Du lịch Thế giới United Theory of Acceptance Thuyết thống nhất về chấp nhận 24 UTAUT and Use of Technology và sử dụng công nghệ World Travel and Tourism Hội đồng Lữ hành và Du lịch Thế 25 WTTC Council giới 6 DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Tổng hợp phân loại các nhóm xu hướng du lịch. Bảng đánh giá xu hướng du lịch nổi bật tại một số quốc gia, khu vực và trên toàn cầu. Đặc điểm của các phân khúc người sử dụng công nghệ.

Phân chia các thế hệ. So sánh đặc điểm các thế hệ X, Y, Z. Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng TMAs. Các biến đo lường “Sự lạc quan”.

Các biến đo lường “Sự đổi mới”. Biến đo lường “Sự khó chịu”. Biến đo lường “Sự bất an”. Biến đo lường “Cảm nhận tính hữu ích”.

Biến đo lường “Cảm nhận tính dễ sử dụng”. Biến đo lường “Niềm tin”. Biến đo lường “Thói quen”. Biến đo lường “Ý định sử dụng”.

Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha (Pilot test). Hệ số tải nhân tố của các thành phần trong mô hình. Chỉ số đa cộng tuyến VIF cho các khái niệm. Độ tin cậy của các thành phần trong mô hình.

Hệ số tải chéo (Cross-loadings). Giá trị AVE của các thành phần. Giá trị phân biệt – Fornell & Larker. Tiêu chí HTMT (Heterotrait-monotrait).

Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu – Các mối quan hệ trực tiếp145 Bảng 4. Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu – Các mối quan hệ trung gian. 149 7 DANH MỤC HÌNH, ẢNH, SƠ ĐỒ Hình 1. Số lượng nghiên cứu về khách du lịch thế hệ Z giai đoạn 2012-2021 trên các tạp chí Scopus, WOS, các kỷ yếu hội thảo và sách xuất bản.

Kết quả nghiên cứu về thế hệ Z chia theo lĩnh vực. Biểu đồ đồng xuất hiện thuật ngữ từ tiêu đề và tóm tắt các bài báo nghiên cứu về khách du lịch thế hệ Z từ năm 2012 đến nay. Phân loại chức năng của các ứng dụng TMAs. Tổng hợp các công trình nghiên cứu về TMAs giai đoạn 2015-2021.