Luận án nghiên cứu phát triển du lịch cội nguồn tỉnh Phú Thọ - Học viện Nông nghiệp Việt Nam

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án này là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận án đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 10 tháng 3 năm 2015 Tác giả luận án Lê Thị Thanh Thủy i LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Ban Quản lý đào tạo, các thầy/cô giáo của khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách đã tạo điều kiện, giúp đỡ, hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS.

Đinh Văn Đãn và PGS. Kim Thị Dung đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và dìu dắt tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn chỉnh luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo UBND tỉnh Phú Thọ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, phòng Văn hóa các huyện, Ban lãnh đạo khu Di tích lịch sử Đền Hùng, UBND xã Hy Cương và các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch đã nhiệt tình đóng góp ý kiến, cung cấp tài liệu, thông tin và hỗ trợ thu thập số liệu để tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Lãnh đạo Trường Đại học Hùng Vương - Phú Thọ, Khoa Kinh tế và QTKD đã ủng hộ, giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Tôi xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp cùng toàn thể những người đã đóng góp ý kiến, giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập, tìm kiếm tài liệu cũng như sự ủng hộ, động viên của gia đình tôi trong thời gian qua. Một lần nữa, cho phép tôi bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới các cơ quan, đơn vị và cá nhân đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án này. Hà Nội, ngày 10 tháng 3 năm 2015 Tác giả luận án Lê Thị Thanh Thủy ii MỤC LỤC Lời cam đoan i Lời cảm ơn ii Mục lục iii Danh mục các chữ viết tắt vi Danh mục các bảng vii Danh mục các bản đồ x Danh mục các hình x Danh mục các hộp xi Danh mục các sơ đồ xi MỞ ĐẦU 1 1 Tính cấp thiết của luận án 1 2 Mục tiêu nghiên cứu của luận án 2 3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án 3 4 Đóng góp của luận án 3 Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘI NGUỒN 4 1.1 Cơ sở lý luận về phát triển du lịch cội nguồn 4 1.1 Một số khái niệm liên quan đến phát triển du lịch cội nguồn 4 1.2 Vai trò của phát triển du lịch cội nguồn 15 1.3 Đặc điểm phát triển du lịch cội nguồn 17 1.4 Nội dung phát triển du lịch cội nguồn 19 1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch cội nguồn 25 1.2 Thực tiễn phát triển du lịch cội nguồn ở trong và ngoài nước, bài học kinh nghiệm cho tỉnh Phú Thọ 30 1.1 Kinh nghiệm phát triển du lịch cội nguồn ở một số nước 30 1.2 Kinh nghiệm phát triển du lịch cội nguồn của một số địa phương ở Việt Nam 34 1.3 Một số bài học kinh nghiệm phát triển du lịch cội nguồn cho tỉnh Phú Thọ 37 1.3 Các nghiên cứu liên quan đến phát triển du lịch cội nguồn 38 iii Chương 2.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘI NGUỒN 42 2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Phú Thọ 42 2.1 Điều kiện tự nhiên của tỉnh Phú Thọ 42 2.2 Điều kiện kinh tế-xã hội của tỉnh Phú Thọ 43 2.2 Phương pháp tiếp cận và khung phân tích 45 2.1 Phương pháp tiếp cận 45 2.2 Khung phân tích phát triển du lịch cội nguồn 46 2.3 Phương pháp nghiên cứu 47 2.1 Chọn điểm nghiên cứu 47 2.2 Phương pháp thu thập thông tin, số liệu 48 2.3 Phương pháp phân tích 51 2.4 Phương pháp dự báo 60 2.4 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 60 Chương 3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘI NGUỒN Ở TỈNH PHÚ THỌ 64 3.1 Khái quát chung về du lịch và lịch sử ra đời của du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 64 3.1 Không gian du lịch tỉnh Phú Thọ 64 3.2 Kết quả phát triển du lịch của tỉnh Phú Thọ 67 3.3 Lịch sử ra đời du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 68 3.2 Thực trạng phát triển du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 70 3.1 Phát triển tài nguyên du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 70 3.2 Phát triển hệ thống cơ sở vật chất - kỹ thuật du lịch ở tỉnh Phú Thọ 82 3.3 Phát triển nguồn nhân lực cho du lịch cội nguồn tỉnh Phú Thọ 87 3.4 Tăng cường xúc tiến du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 91 3.5 Nâng cao kết quả và đóng góp của du lịch cội nguồn cho phát triển kinh tế xã hội ở tỉnh Phú Thọ 93 3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 96 3.1 Cơ chế, chính sách đối với phát triển du lịch và năng lực thực thi của tỉnh Phú Thọ 96 3.2 Công tác quy hoạch phát triển du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 100 iv 3.3 Cơ sở hạ tầng ở tỉnh Phú Thọ 106 3.4 Hệ thống dịch vụ phụ trợ ở tỉnh Phú Thọ 110 3.5 Sự hài lòng của khách du lịch cội nguồn 111 3.6 Đặc điểm và vai trò của cộng đồng dân cư trong phát triển du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 116 3.7 Môi trường an ninh, an toàn cho khách du lịch cội nguồn 120 Chương 4. MỘT SỐ QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘI NGUỒN Ở TỈNH PHÚ THỌ ĐẾN NĂM 2020 122 4.1 Quan điểm, định hướng và mục tiêu phát triển du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ đến năm 2020 122 4.2 Một số giải pháp phát triển du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 125 4.1 Giải pháp về chính sách phát triển du lịch cội nguồn 125 4.2 Bảo tồn và phát huy giá trị của tài nguyên du lịch cội nguồn 128 4.3 Đẩy mạnh và hoàn thiện quy hoạch chi tiết các khu, điểm du lịch cội nguồn 132 4.4 Tăng cường phát triển các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch cội nguồn và dịch vụ phụ trợ 138 4.5 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch cội nguồn 140 4.6 Xây dựng trang web và chiến lược xúc tiến du lịch cội nguồn 141 4.7 Tăng cường vai trò của cộng đồng trong phát triển du lịch cội nguồn 144 KẾT LUẬN 147 Danh mục các công trình đã công bố có liên quan đến luận án 151 Tài liệu tham khảo 152 Phụ lục 158 v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CC Cơ cấu CN-XD Công nghiệp - Xây dựng CSHT Cơ sở hạ tầng CSVCKT Cơ sở vật chất - kỹ thuật DV Dịch vụ DLCN Du lịch cội nguồn ĐVT Đơn vị tính GTTT Giá trị tăng thêm HĐND Hội đồng nhân dân LĐ Lao động NN-LN-TS Nông nghiệp - Lâm nghiệp - Thủy sản PTBQ Phát triển bình quân SL Số lượng UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang 1.1 Mục đích và địa bàn hoạt động của một số loại hình du lịch 9 2.1 Dân số, lao động của tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2000-2012 43 2.2 Giá trị tổng sản phẩm của tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2000-2012 44 2.3 Nguồn thông tin, số liệu thứ cấp 48 2.4 Tổng hợp số lượng mẫu điều tra cho phát triển du lịch cội nguồn 50 2.5 Chỉ tiêu và thang điểm đánh giá sự phù hợp của tài nguyên du lịch cội nguồn 52 2.6 Chỉ tiêu và thang điểm đánh giá tính đa dạng và tính độc đáo của tài nguyên du lịch cội nguồn 52 2.7 Chỉ tiêu và thang điểm đánh giá sức chứa khách du lịch cội nguồn 53 2.8 Chỉ tiêu đánh giá tài nguyên du lịch cội nguồn 61 3.1 Một số chỉ tiêu về kết quả phát triển du lịch của tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2000-2012 67 3.2 Số lượng di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2000-2012 71 3.3 Tổng hợp số lượng tài nguyên du lịch cội nguồn được xếp hạng ở tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2000-2012 77 3.4 Số lượng và tỷ lệ ý kiến trả lời về các hoạt động của khách du lịch cội nguồn tại tỉnh Phú Thọ 77 3.5 Kết quả đánh giá của chuyên gia về tài nguyên du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 82 3.6 Số lượng cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch ở tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2000-2012 83 3.7 Phân loại khách sạn theo tiêu chuẩn sao tại Phú Thọ năm 2012 83 3.8 Tỷ lệ khách du lịch cội nguồn đánh giá về chất lượng cơ sở vật chất - kỹ thuật du lịch tại Phú Thọ 86 vii 3.9 Tỷ lệ khách du lịch cội nguồn đánh giá về giá dịch vụ du lịch tại Phú Thọ 87 3.10 Tình hình lao động du lịch cội nguồn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2000-2012 88 3.11 Tỷ lệ khách du lịch cội nguồn đánh giá về sự phục vụ của lao động du lịch ở Phú Thọ 90 3.12 Kết quả phát triển du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2000-2012 95 3.13 Tỷ lệ ý kiến trả lời của các hộ điều tra về tác động của du lịch cội nguồn đến thu nhập, đời sống tinh thần và cơ hội việc làm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ 96 3.14 Một số chính sách liên quan đến phát triển du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 98 3.15 Tuyến du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 104 3.16 Kết quả phân tích ảnh hưởng của chất lượng đường giao thông tại Phú Thọ tới dự định trở lại của khách du lịch cội nguồn 108 3.17 Tỷ lệ khách du lịch cội nguồn đánh giá về chất lượng cơ sở hạ tầng tại Phú Thọ 110 3.18 Tỷ lệ khách du lịch cội nguồn về chất lượng dịch vụ phụ trợ tại Phú Thọ 111 3.19 Số lượng và tỷ lệ ý kiến trả lời về sự hài lòng của khách du lịch cội nguồn ở tỉnh Phú Thọ 112 3.20 Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha của các nhân tố ảnh hưởng tới sự hài lòng của khách du lịch cội nguồn khi đến Phú Thọ 113 3.21 Kết quả mô hình nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố tới sự hài lòng của khách du lịch cội nguồn khi đến Phú Thọ 114 3.