Luận án thạc sĩ: Vai trò Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong tuyên truyền pháp luật cho thanh niên TPHCM - Tào Mỹ Nhàn

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TÀO MỸ NHÀN VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRONG TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH HÀ NỘI – 2020 1 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TÀO MỸ NHÀN VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRONG TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số: 8.02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. LÊ BÍ BO HÀ NỘI – 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn “Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh” là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Các tài liệu tham khảo được trình bày trong luận văn là trung thực, các thông tin trích dẫn có nguồn gốc cụ thể, xuất xứ rõ ràng. Tác giả Tào Mỹ Nhàn luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TRONG TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN. Lý luận về tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên. Vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên ở Thành phố Hồ Chí Minh.20 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TRONG TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.

Hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Thành phố Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên. Đánh giá kết quả thực hiện vai trò của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Thành phố Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên.37 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TRONG TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Những quan điểm cơ bản về bảo đảm vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Thành phố Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên. Các giải pháp nâng cao vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh.69 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .72 luan an MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài. Để xây dựng thành công Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, bên cạnh việc xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, đầy đủ thì cần phải đưa pháp luật vào thực tế xã hội nói chung, các thành phần, tầng lớp xã hội nói riêng, để họ hiểu được những quy định của pháp luật, từ đó sử dụng pháp luật như công cụ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Thế hệ thanh niên luôn có vai trò đặc biệt quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhìn chung, số đông thanh niên sống có lý tưởng, có ước mơ, hoài bão tốt đẹp.

Mặt khác, cũng tồn tại một bộ phận lớp trẻ thiếu bản lĩnh, ham hưởng thụ, dễ bị lôi kéo kích động. Một vấn đề nổi lên trong thời gian qua khiến nhiều người rất quan tâm, đó là tình trạng vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên gia tăng. Nguyên nhân của tình trạng vi phạm pháp luật trong thanh niên trước hết là do thiếu hiểu biết về pháp luật, do vốn sống và hiểu biết xã hội của thanh niên còn hạn chế, khả năng tiếp nhận thông tin nhanh nhưng ít chọn lọc và dễ bị lôi kéo, lợi dụng đã có tác động xấu đến lối sống của một bộ phận thanh niên trong việc chấp hành pháp luật. Tất cả những vấn đề đó đang trở nên bức xúc, đòi hỏi sự quan tâm nhiều hơn nữa của các cấp, các ngành, toàn xã hội và mỗi gia đình trong nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho thanh niên.

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật; Đoàn phối hợp với các cơ quan nhà nước, các đoàn thể và gia đình chăm lo, giáo dục và bảo vệ thanh thiếu nhi. Trong chương trình công tác của Đoàn, bên cạnh công tác giáo dục như chính 1 luan an trị tư tưởng; đạo đức lối sống; truyền thống, giáo dục pháp luật cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Từ thực tiễn trong công tác Đoàn, có điều kiện gắn bó với đoàn viên, thanh niên, bản thân nhận thấy còn một bộ phận không nhỏ đoàn viên, thanh niên hiểu biết pháp luật hạn chế, khi vi phạm pháp luật vẫn không biết nên tiếp tục vi phạm; cho rằng hành vi của mình không ảnh hưởng gì và sẽ không bị truy cứu trách nhiệm. Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân trong đó có nguyên nhân từ việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên chưa đạt hiệu quả cao.

Vì vậy, để có thể đạt được những kết quả như mong muốn, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên cần nhận được sự quan tâm, đầu tư và tham gia tích cực, chủ động của toàn xã hội, trong đó có tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Các hoạt động cần được triển khai thực chất, có kế hoạch và có thước đo hiệu quả, thể hiện bằng ý thức chấp hành pháp luật của thanh niên. Nhận thấy tầm quan trọng của việc phải nâng cao hiểu biết pháp luật cho với thanh niên, tôi chọn đề tài “Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài luận văn của mình. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.

Tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho nhân dân nói chung và cho thanh niên nói riêng là một vấn đề mang tính cấp thiết, đã và đang được các nhà nghiên cứu khoa học pháp lý quan tâm và có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết đăng trên các tạp chí chuyên ngành. Nhiều công trình nghiên cứu có thể như sau: - Nguyễn Tất Viễn (2006) Hướng dẫn nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, Nxb Tư pháp. 2 luan an - Luận văn thạc sĩ, tác giả Bùi Thị Diễm Trang (2007) Hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật đối với đoàn viên thanh niên trên địa bàn thành phố Hà Nội trong tiến trình hội nhập và phát triển đất nước. - Ngọ Văn Nhân (2012) Phổ biến, giáo dục pháp luật hay ý thức pháp luật?, Tạp chí Nhà nước và pháp luật.

- Nguyễn Huy Hòa (2013) Mối liên hệ giữa chính sách pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật, Tạp chí Dân chủ và pháp luật – Bộ Tư pháp. - Luận văn thạc sĩ, Thiều Thị Tuyết Trinh (2015) Xây dựng ý thức pháp luật cho thanh niên Việt Nam hiện nay. - Luận văn thạc sĩ, Trần Thị Bích Hạnh (2016) Phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên ở đô thị - Từ thực tiễn thành phố Hà Nội. - Đề tài nghiên cứu khoa học, Huỳnh Ngô Tịnh (2018) Thực trạng công tác giáo dục pháp luật của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay.

Nội dung cơ bản của các nghiên cứu trước là nêu nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn trong hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhưng lại chưa nghiên cứu đầy đủ và có hệ thống về vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên, đặc biệt là ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay. Do đó, sẽ có ý nghĩa lý luận và thực tiễn khi triển khai nghiên cứu vấn đề này, góp phần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, phòng chống tội phạm trong thanh niên. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu là tìm hiểu, đánh giá vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên; tìm ra những thành công, hạn chế và nguyên nhân, xác định phương hướng, đề xuất giải pháp tăng cường vai trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên thời gian tới.

3 luan an Để đạt được mục đích đặt ra, nhiệm vụ của luận văn là khái quát lý luận về thanh niên, về tuyên truyền, phổ biến pháp luật; đánh giá thực trạng và kết quả của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở Thành phố Hồ Chí Minh trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên; đề xuất phương hướng, giải pháp để phát huy vai trò của Đoàn trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật là trách nhiệm của toàn xã hội. Các tổ chức có nhiệm vụ giáo dục pháp luật cho thành viên trong tổ chức mình.

Do đó, nhiều đơn vị đã tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho các đối tượng với hình thức khác nhau và đạt được kết quả khác nhau. Luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp tăng cường vai trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên, đặc biệt là ở Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ năm 2015 đến nay. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Luận văn được xây dựng trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật, tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên.

Phương pháp nghiên cứu là phương pháp duy vật biện chứng và các phương pháp nghiên cứu khoa học cụ thể như: - Phương pháp xã hội học pháp luật nghiên cứu quan điểm, tư tưởng của thanh niên, nguyện vọng, nhu cầu của thanh niên về tuyên truyền, phổ biến pháp luật. - Phương pháp tổng hợp, thống kê, so sánh, phân tích được sử dụng trong xử lý các số liệu, thông tin thu thập, phân tích trong quá trình thực hiện đề tài. 4 luan an - Phương pháp lịch sử cụ thể nghiên cứu về thực hiện vai trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên trong từng hoàn cảnh lịch sử, từng thời điểm cụ thể.