Luận án thạc sĩ: Thực hiện pháp luật lĩnh vực phát thanh - truyền hình từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam (2020)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI HÀ THỊ LAN ANH THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI, năm 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI HÀ THỊ LAN ANH THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NAM Chuyên ngành : Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số : 8 38 01 02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN VĂN QUÂN HÀ NỘI, năm 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là đề tài luận văn của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn “Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam” là hoàn toàn trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định, không trùng lặp với các đề tài khác trong cùng lĩnh vực. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này. Quảng Nam, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Hà Thị Lan Anh luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình. Chủ thể, nội dung và hình thức thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh – truyền hình.

22 CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH TẠI TỈNH QUẢNG NAM. Đặc điểm kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Nam ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình. Thực trạng hoạt động phát thanh - truyền hình tại tỉnh Quảng Nam. 29 tỉnh Quảng Nam.

Thực trạng thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình tại tỉnh Quảng Nam. Đánh giá chung về thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình tại tỉnh Quảng Nam. 57 CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH TẠI TỈNH QUẢNG NAM. Định hướng bảo đảm thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình tại tỉnh Quảng Nam.

Các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình tại tỉnh Quảng Nam. 73 TÀI LIỆU THAM KHẢO luan an DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 TCTT Tiếp cận thông tin 2 QTCTDBC Quyền tiếp cận tự do báo chí 3 UBND Ủy ban nhân dân 4 HĐND Hội đồng nhân dân 5 XHCH Xã hội chủ nghĩa 6 LBC Luật báo chí 7 PTTH Phát thanh truyền hình 8 PLVBC Pháp luật về báo chí 9 KT - XH Kinh tế - xã hội 10 TT - TH Truyền thanh - truyền hình 10 ĐVSNCL Đơn vị sự nghiệp công lập luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang bảng Thực trạng hoạt động của Đài Phát thanh - Truyền hình 2.1 30 tỉnh Quảng Nam Thực trạng hoạt động của Đài Phát thanh - Truyền hình 2.3 Thực trạng hoạt động của Đài Truyền thanh xã 35 2.4 Tình hình hoạt động truyền hình trả tiền 40 2.5 Cơ cấu nhân sự tại QRT từ năm 2017 - 2019 48 DANH MỤC CÁC HÌNH Số hiệu Tên hình Trang hình Thời lượng phát sóng các chương trình truyền hình trên 2.1 38 đài QRT luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh hiện nay, Chính phủ đang tập trung chỉ đạo thực hiện cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Ngoài ra, với xu thế phát triển công nghệ và dịch vụ, nhiều tổ chức, trong nước và nước ngoài đang cung cấp các dịch vụ nội dung phát thanh, truyền hình theo yêu cầu qua mạng Internet vào Việt Nam, tuy nhiên, Nghị định số 06 cũng như các văn bản khác chưa quy định cụ thể việc quản lý, cung cấp và sử dụng đối với loại hình dịch vụ này.

Tại tỉnh Quảng Nam, Sau hơn 22 năm tái lập tỉnh và 20 năm thành lập Hội Nhà báo tỉnh, báo chí và đội ngũ làm báo Quảng Nam đã có bước tiến dài, phát triển vượt bậc về nhiều mặt. Chỉ riêng nguồn nhân lực, theo thống kê, số lượng người làm việc trong các cơ quan báo chí và hệ thống truyền thanh, truyền hình, bản tin chuyên ngành của cả tỉnh hiện trên dưới 500 người; trong đó hơn 130 người được cấp Thẻ nhà báo, hơn 180 hội viên Hội Nhà báo Việt Nam. Nhận thức được tầm quan trọng của lình vực phát thanh - truyền hình trong phát triển kình tế - xã hội, thời gian qua Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Quảng Nam đã triển khai nhiều biện pháp nhằm hoàn thiện hệ thống hạ tầng phát thanh - truyền hình, nội dung các chương trình phát thanh - truyền hình… Tuy nhiên, việc triển khai các văn bản quản lý về phát thanh – truyền hình trên địa bàn tỉnh Quảng Nam còn hạn chế, các văn bản hướng dẫn của tỉnh còn chậm được ban hành, các hình thức, nội dung các chương trình truyền hình – truyền thanh còn đơn điệu, chưa phù hợp với thực tiễn trên địa bàn tỉnh. Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam” làm đề tài luận văn thạc sĩ ngành Luật hiến pháp và luật hành chính, với mục đích 1 luan an nghiên cứu những giải pháp hữu hiệu để tăng cường hiệu quả thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Tình hình nghiên cứu đề tài Trong những năm gần đây, đề cập đến các khía cạnh khác nhau của đề tài đã có một số đề tài khoa học, sách chuyên khảo, luận án tiến sĩ, thạc sĩ và các bài báo. Sau đây, tác giả xin nêu một số công trình nghiên cứu tiêu biểu, có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến đề tài luận văn, cụ thể như: Bài viết “Tiếp cận thông tin: Pháp luật và thực tiễn trên thế giới và ở Việt Nam” đã đề cập toàn diện, đầy đủ về pháp luật và thực tiễn tiếp cận thông tin ở Việt Nam và trên thế giới. Cuốn sách có những đề xuất quan trọng như: Báo chí là một kênh để người dân tiếp cận thông tin. Bảo vệ quyền tiếp cận thông tin của báo chí cũng là bảo vệ quyền tiếp cận thông tin của công chúng.

Quyền tự do tư tưởng, ngôn luận, báo chí và quyền được thông tin là những quyền con người, đồng thời là những quyền công dân cơ bản - những quyền hiến định vốn có của một xã hội dân chủ, đồng thời cũng là một chuẩn mực bảo đảm quyền lực thực sự thuộc về nhân dân. Công trình “Quản lý nhà nước và pháp luật về báo chí” của tác giả Lê Thanh Bình và Phí Thị Thanh Tâm (Nxb Văn hóa Thông tin, năm 2009). Cuốn sách trình bày khái lược nội dung, đặc điểm, tình hình thực hiện pháp luật về quản lý nhà nước về báo chí. Tuy nhiên, về cơ bản cuốn sách được phát triển từ Luận văn thạc sĩ luật học “Pháp luật về quản lý Nhà nước trong lĩnh vực báo chí ở Việt Nam hiện nay” của ThS.

Phí Thị Thanh Tâm nên các vấn đề trình bày còn khái lược, chưa đi vào luận giải một cách sâu sắc các khía cạnh của việc hoàn thiện pháp luật về báo chí ở Việt Nam. Bài viết “Quản lý báo chí trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay” của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp, đăng trên Tạp chí Cộng sản điện tử ngày 18/6/2007. Bài viết phân tích sự lớn mạnh và đóng 2 luan an góp xứng đáng của báo chí trong hơn 20 năm đổi mới; đồng thời chỉ ra những yếu kém trong hoạt động và quản lý báo chí, từ đó tác giả đề xuất 7 nhiệm vụ chính về quản lý báo chí trong tình hình hiện nay. Bài viết “Hoàn thiện pháp luật về báo chí: Nhu cầu bức thiết của thực tiễn” của PGS.

TS Lê Thanh Bình, đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 12, tháng 6/2009. Bài viết đưa ra một số yêu cầu và nguyên tắc cơ bản của việc hoàn thiện pháp luật về báo chí; đồng thời kiến nghị một số vấn đề sửa đổi LBC hiện hành. Bài viết “Tăng cường quản lý nhà nước về pháp luật đối với báo chí” của tác giả Hoàng Anh đăng trên Tạp chí Cộng sản điện tử ngày 25/10/2012. Bài viết đánh giá thực trạng hệ thống văn bản pháp luật và thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực báo chí; qua đó đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với báo chí là: giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí; tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về báo chí; có chính sách hợp lý để đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ.

Bài viết “Những bất cập trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về báo chí” của GS.TS Nguyễn Minh Thuyết trong tập Tài liệu Hội nghị Tham vấn chuyên gia về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực báo chí tổ chức ngày 28/7/2014. Bài viết chỉ ra một số hạn chế của hệ thống các quy phạm pháp luật về báo chí là: Quy định trong quá nhiều văn bản; một số quy định chưa phù hợp với thực tiễn hoạt động báo chí; vẫn còn một số vấn đề chưa được quy định hoặc quy định thiếu cụ thể, cần được bổ sung. Bài viết kết luận: Tới nay, sự phát triển của thực tiễn, đặc biệt là sự phát triển có tính chất bước ngoặt của công nghệ thông tin và truyền thông, đòi hỏi LBC phải được sửa đổi một cách căn bản nhằm bao quát được đầy đủ các loại hình báo chí và mô hình hoạt động báo chí mới xuất hiện, chấn chỉnh các hiện 3 luan an tượng tiêu cực, tạo điều kiện cho báo chí tiếp tục phát triển lành mạnh, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Đề tài “Nâng cao hiệu quả của báo chí trong đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng ở Việt Nam” do PGS.